تحليل سياسي هفته
بسمالله الرحمن الرحيم
سفر بافل طالباني رئيس اتحاديه ميهني کردستان عراق به تهران و ديدارش با مقامات دولتي کشورمان از رويدادهاي هفته جاري بود که داراي اهميت سياسي تأثيرگذار در روابط عراق و ايران است. رئيس اتحاديه ميهني کردستان عراق ضمن تشکر از مسئولين ايراني به خاطر حمايتها و پشتيبانيهاي هميشگي از عراق گفت: ما به دوستي با ايران افتخار ميکنيم و اطمينان ميدهيم که خاک عراق به مأمني براي تهديد امنيت ايران تبديل نخواهد شد.
اين سخن رئيس اتحاديه ميهني کردستان عراق از اين نظر اهميت دارد که در مقطع کنوني تحرکاتي با خواست و اراده آمريکا و صهيونيستها براي برهم زدن آرامش مرزهاي غربي ايران به ويژه از کردستان عراق در جريان است. تأکيد بر حفاظت از امنيت مرزهاي غربي توسط همسايگان کرد عراقي در چنين مقطعي از اهميت خاص برخوردار است.
تعويق اجلاس صلاله عُمان که قرار بود روز دوشنبه اين هفته با حضور نمايندگاني از کشورهاي ساحلي خليج فارس با موضوع عبور و مرور در تنگه هرمز برگزار شود، واقعه سياسي ديگر هفته جاري است. اين تعويق به درخواست دولت عربستان صورت گرفت و قرار است اجلاس در فرصت ديگري برگزار شود. با اينحال، تفاهم ايران و عُمان درباره چگونگي عبور و مرور در تنگه هرمز که براي امضاي طرفين آماده شده، همچنان پابرجاست و در زمان مقتضي به امضاء خواهد رسيد. طبعاً وجود اين تفاهمنامه و تبادل نظر با کشورهاي ساحلي ميتواند تضميني براي تسهيل عبور و مرور کشتيها با اراده دولتهاي منطقه و بدون دخالت آمريکا و ساير بيگانگان باشد.
ممانعت از حضور رئيس سازمان انرژي اتمي ايران و هيأت همراه در اجلاس کنفرانس عمومي آژانس بينالمللي انرژي اتمي در وين که به دستور آمريکا صورت گرفت، از رويدادهاي سياه هفته جاري بود. دخالت آمريکا در امور سازمانهاي بينالمللي يک بدعت زشت است که نبايد عموميت پيدا کند. دولت اطريش هم بايد پاسخگوي اين تخلف از مقررات بينالمللي باشد. وزارت امور خارجه کشورمان، خودداري دولت اطريش از صدور ويزا براي نمايندگان سازمان انرژي اتمي ايران را محکوم کرد و آن را اقدامي ناموجه دانست. نماينده آمريکا اين ممانعت را به قواعد کميته تحريمهاي سازمان ملل مستند کرد ولي برخلاف اين ادعا، صاحبنظران معتقدند اين ممانعت موافقتنامه مقر آژانس را نقض کرده است. به همين دليل، دولتها بايد در برابر اين قبيل تخلفات بايستند و اجازه ندهند چنين اقدامات خلافي به صورت يک رويه درآيد.
پيشروي سريع نظامي نيروهاي انصارالله يمن در مواجهه با نيروهاي مورد حمايت عربستان و تسلط کامل آنها بر تنگه استراتژيک «بابالمندب»، جزو خبرهاي مهم هفته بود که بازتاب فراواني پيدا کرد و در سطح جهاني، مورد پوشش خبري اکثر رسانهها قرار گرفت. اين پيشروي چشمگير، در حالي رخ داد که تا چند ساعت قبل از آن، رسانهها از حمله نيروهاي طرفدار عربستان، از چند محور به مواضع انصارالله و کسب پيروزيهايي در جنگ خبر داده بودند.
براساس گزارشها، عربستان با بسيج نيروهاي طرفدار خود، با اين پيشفرض که کار انصارالله را يکسره کنند، حمله گستردهاي را برنامهريزي کرد و اين عمليات از اوايل هفته جاري آغاز شد که اين عمليات با پيروزي نظامي انصارالله و دستيابي به مواضع جديد، به خصوص کامل کردن تسلط بر بابالمندب، به پايان رسيد.
اين رويداد، نهتنها ضربه نظامي و حيثيتي به رياض بود، بلکه نگرانيهاي جبهه متخاصم با انصارالله، ازجمله آمريکا و رژيم صهيونيستي را نيز افزايش داد. برخي منابع خبري از درخواست رياض از آمريکا و رژيم صهيونيستي براي مداخله و رويارويي با انصارالله گزارش دادند. براساس اين گزارشها، اين درخواستها با پاسخ منفي آمريکا مواجه شد. در همين رابطه رسانههاي غربي تأکيد کردهاند که رياض از آمريکا و دولت ترامپ سرخورده شده است.
اکنون، با رويدادهاي تازه، هم رياض، هم کشورهاي منطقه و هم آمريکا و متحدينش، نميتوانند توانمندي و جايگاه انصارالله را در معادلات آينده منطقه ناديده بگيرند.
اين هفته، در لبنان، در حالي که دولت لبنان همچنان به نتايج مذاکرات مستقيم با رژيم صهيونيستي چشم دوخته است، صهيونيستها به حملات و تخريب بخشهاي وسيعي از جنوب لبنان ادامه دادند و در اين جنايات، تنها چيزي که برايشان اهميت نداشت، تفاهمنامهاي بود که چندي پيش با ميانجيگري آمريکا، با دولت لبنان بر سر آن توافق کردند. دولت لبنان و طرفداران مذاکره مستقيم با رژيم صهيونيستي، با بينتيجه خواندن مبارزه ضدصهيونيستي جريان مقاومت، توافق خود با رژيم صهيونيستي تحت عنوان «توافق چارچوب» را تنها راه نجات لبنان توصيف ميکنند. در مقابل، علاوه بر جنبش حزبالله، برخي جريانهاي سياسي لبنان، اين خوشبيني که رژيم صهيونيستي به اينگونه توافقها پايبند باشد و دست از شرارتهايش بردارد و از خاک لبنان عقبنشيني کند، را بدون پشتوانه عقلاني و سادهلوحانه خوانده و با آن مخالفت کردهاند. تداوم حملات نظامي و اقدامات ضدانساني تلآويو در جنوب لبنان، ازجمله تخريب صدها منزل متعلق به لبنانيها، در زماني که اين رژيم مدعي مصالحه با دولت لبنان است، بهترين دليل براي غيرقابل اعتماد بودن اين رژيم و بيحاصل بودن تعامل و توافق با آن ميباشد.
