موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13305
بازار لوازم خانگي روي دور گراني؛ قيمت‌ها تا 100 درصد بالا رفتبازار لوازم خانگي با جهش قيمت‌ها تا 100

بازار لوازم خانگي روي دور گراني؛ قيمت‌ها تا 100 درصد بالا رفتبازار لوازم خانگي با جهش قيمت‌ها تا 100 درصد و رکود سنگين، عملاً قفل شده است. به گزارش خبرگزاري تسنيم، بازار لوازم خانگي طي هفته‌هاي اخير وارد يکي از ملتهب‌ترين و بي‌ثبات‌ترين دوره‌هاي خود شده است؛ شرايطي که در آن از يک سو قيمت‌ها با شتابي کم‌سابقه و بعضاً غيرقابل توجيه افزايش يافته و ازسوي ديگر، به دليل افت محسوس قدرت خريد خانوارها، حجم معاملات به پايين‌ترين سطح رسيده است.بررسي‌هاي ميداني از سطح بازار نشان مي‌دهند درحالي که تقاضا به شدت کاهش يافته، روند رشد قيمت‌ها متوقف نشده و حتي در برخي گروه‌هاي کالايي، افزايش قيمت به صورت مستمر و هفتگي تداوم دارد؛ روندي که فعالان صنفي آن را ناشي از نبود سازوکار شفاف قيمتگذاري و ضعف نظارت بر رفتار توليدکنندگان ارزيابي مي‌کنند.در يک ماه گذشته، بخش قابل توجهي از توليدکنندگان لوازم خانگي با استناد به اجراي سياست «ارز تک‌نرخي» اقدام به اعمال چندباره افزايش قيمت کرده‌اند؛ اقدامي که نه تنها ثبات بازار را مختل کرده بلکه به شکل مستقيم باعث سردرگمي شبکه فروش و خروج مصرف‌کننده از بازار شده است.فروشندگان تأکيد دارند تغييرات قيمت به حدي سريع رخ مي‌دهند که امکان تعيين قيمت قطعي براي عرضه کالا از بين رفته و بازار در فضاي پرريسک و بي‌اعتماد قرار گرفته است؛ به گونه‌اي که مصرف‌کننده با تصور ادامه‌دار بودن افزايش قيمت‌ها، خريد خود را به تعويق انداخته و عملاً تقاضا در بازار کاهش يافته است.يکي از مهم‌ترين نگراني‌هاي فعالان صنفي، فقدان نظارت مؤثر و نبود چارچوب روشن براي قيمتگذاري در زنجيره توليد تا عرضه است. در شرايطي که افزايش قيمت بايد متناسب با تغييرات واقعي هزينه توليد، نرخ مواد اوليه و نرخ ارز باشد، بازار لوازم خانگي در ماه‌هاي اخير با موجي از قيمتگذاري‌هاي غيرشفاف مواجه شده است. گزارش‌ها نشان مي‌دهند توليدکنندگان به صورت مستمر فهرست جديد قيمت را به بازار ابلاغ مي‌کنند؛ روندي که فضاي رواني بازار را تشديد کرده و عملاً ثبات را از شبکه فروش سلب کرده است.در همين رابطه، اکبر پازوکي، رئيس اتحاديه فروشندگان لوازم خانگي با انتقاد از وضعيت موجود، افزايش قيمت‌هاي اخير را غيرمنطقي و خارج از چارچوب واقعي هزينه توليد دانست و گفت: درحال حاضر فروش سبدي توسط توليدکنندگان انجام مي‌شود و عملاً بازار تحت فشار سياست‌هاي غيرشفاف عرضه قرار گرفته است. وي افزود: اکثر توليدکنندگان مواد اوليه 6 ماه گذشته خود را با دلار حدود 70 هزار توماني تهيه کرده‌اند، اما اکنون به بهانه اعمال ارز 136 هزار توماني محصولات نهايي را با افزايش شديد قيمت وارد بازار مي‌کنند.پازوکي تأکيد کرد: سؤال جدي اين است که مواد اوليه وارداتي چه ميزان در توليد داخل سهم دارد که قيمت‌ها به صورت ناگهاني 70 تا 100 درصد افزايش يافته است؟عرضه قطره‌چکاني و تخفيف‌هاي غيرمتعارف پس از افزايش 100 درصديرئيس اتحاديه فروشندگان لوازم خانگي همچنين با اشاره به رفتار برخي شرکت‌ها در مديريت عرضه، گفت: يکي از شرکت‌هاي توليدکننده کولر، از 5 ماه پيش عرضه کالا به بازار را به صورت قطره‌چکاني انجام داده و اکنون با افزايش 100 درصدي قيمت، براي فروش به مردم 40 درصد تخفيف اعلام مي‌کند. وي تصريح کرد: اين شيوه عرضه و قيمتگذاري نه تنها باعث بي‌ثباتي بازار شده بلکه پرسش‌هاي جدي درباره نحوه مديريت توليد و فروش در اين بخش ايجاد کرده است. چرا کسي به سراغ بازار لوازم خانگي نمي‌رود و نظارت جدي اعمال نمي‌شود؟پازوکي با اشاره به روند افزايش قيمت‌ها در هفته‌هاي اخير گفت: از دو ماه گذشته روند افزايش قيمت‌ها ابتدا از حدود 25 درصد آغاز شد و اکنون به 100 درصد رسيده است، اما جالب اينجاست که توليدکنندگان به همين ميزان هم اکتفا نکرده‌اند و مدام به صورت هفتگي قيمت‌ها را افزايش مي‌دهند.وي افزود: امروز در بازار افزايش قيمت زير 60 درصد وجود ندارد و توليدکنندگان ادعا مي‌کنند دولت مواد اوليه را گران کرده و آنها ناچار به افزايش قيمت هستند. از ديگر مشکلات جدي بازار لوازم خانگي در ماه‌هاي اخير، گسترش فروش اجباري «سبدي» توسط برخي کارخانجات است؛ روشي که در آن فروشندگان براي دريافت کالاي پرفروش، ناچار به خريد کالاهاي کم‌فروش يا راکد نيز مي‌شوند. اين سياست، سرمايه واحدهاي صنفي را قفل کرده و هزينه انبارداري و ريسک رکود را به شکل جدي افزايش داده است. در چنين شرايطي، فروشندگان با يک تناقض جدي مواجهند؛ چرا که از يک سو به دليل نبود مشتري قادر به فروش نيستند و ازسوي ديگر در صورت ماندگاري کالا در انبار بيش از مدت مشخص، احتمال مواجهه با اتهام «احتکار» نيز وجود دارد.بازار در بلاتکليفي و رهاشدگيپازوکي با تأکيد بر اينکه بازار لوازم خانگي در وضعيت نامشخص و رهاشده قرار دارد، گفت: در شرايط فعلي بازار در بلاتکليفي کامل به سر مي‌برد و هر توليدکننده‌اي تا حد توان قيمت‌ها را افزايش داده است. کارشناسان اقتصادي معتقدند اگر نظارت بر رفتار توليدکنندگان و فرآيند قيمتگذاري تقويت نشود و سياست‌هاي عرضه به مسير شفاف بازنگردد، بازار لوازم خانگي با رکود عميق‌تر و کاهش شديدتر معاملات مواجه خواهد شد.به باور تحليلگران، تداوم روند افزايش‌هاي بي‌ضابطه نه تنها مصرف‌کننده را از بازار خارج مي‌کند، بلکه اعتماد عمومي به نظام قيمتگذاري و سازوکار عرضه را نيز تضعيف خواهد کرد؛ موضوعي که احياي آن به مراتب دشوارتر از کنترل مقطعي قيمت‌هاست.