رئيس جمهور در مراسم گراميداشت روز کتاب، کتابخواني و کتابدار:

افراد بي‌توجه به مشکلات مردم

شايستگي ماندن در مسئوليت را ندارند

رئيس جمهور مسئوليت‌پذيري را مستلزم توجه به مسائل و مشکلات مردم دانست و گفت: کسي که مسئوليت مي‌پذيرد، اگر به فکر مردم نباشد، حضورش در آن جايگاه بيهوده است و در واقع عمر خود را تلف مي‌کند.

دکتر مسعود پزشکيان در مراسم گراميداشت روز کتاب، کتابخواني و کتابدار، با انتقاد از مواضع بسته برخي افراد و تأکيد بي‌منطق آنان بر مواضع خود، افزود: کتاب ذهن انسان را باز مي‌کند تا مسائل را گسترده‌تر ببيند. افزون بر اين، گاهي وقتي مي‌خواهيم فردي را هدايت کنيم، از زبان دستور و امر استفاده مي‌کنيم که اين موضوع به مقاومت در مقابل خواست ما مي‌انجامد و به اصطلاح در برابر ما مي‌ايستد. اما کتاب فرصتي فراهم مي‌کند که انسان با خودش خلوت کند و خودش درباره موضوع نگاه و قضاوت کند. در اين فرايند، منيت وجود ندارد و انسان به‌تدريج ذهن، اخلاق و رفتار خود را با آنچه مطالعه مي‌کند، تغيير مي‌دهد.

رئيس جمهور با بيان اينکه مسئوليت‌پذيري بدون توجه به مشکلات مردم معنايي ندارد، اظهار کرد: کسي که مسئوليت مي‌پذيرد، اگر به فکر مردم نباشد، حضورش در آن جايگاه بيهوده است و در واقع عمر خود را تلف مي‌کند. ما بايد مشکلات مردم را حل کنيم و اين کار ممکن نيست، مگر اينکه ببينيم گذشتگاني که مشکلات را حل کردند، چه کردند و ما چگونه بايد اين راه را ادامه دهيم و خودمان را با آن تجربه‌ها تطبيق دهيم.

وي با اشاره به ضرورت پرهيز از نگاه‌هاي بسته و يک‌جانبه در مواجهه با امور مختلف، افزود: گاهي برخي حرف‌هايي که در رسانه‌ها و برخي موارد ديگر مطرح مي‌شود، فقط گوياي ذهن بسته گويندگان آن است که حاضر نيستند از اين چارچوب ذهني خود خارج شوند.

رئيس‌جمهور با تأکيد بر اينکه هدف همه ما در دولت و حاکميت، حل مشکلات مردم است، گفت: هدف ما ايجاد زندگي عادلانه، توام با عزت و سربلندي براي ملت است.

دکتر پزشکيان در ادامه با اشاره به اهميت مطالعه کتاب براي مديران و مسئولان به منظور درک هرچه بهتر شرايط و زندگي روز جامعه، اظهار کرد: مديران بايد کتاب‌هايي مطالعه کنند که به آنان در جهت ارائه خدمت بهتر و حل مشکلات مردم کمک کند، چرا که کتاب حاصل تجربه نسل‌هاي گوناگون است و انسان مي‌تواند با مراجعه به آنها، وسعت ديد و انديشه خود را گسترش دهد و از تجربه‌هايي که در طول تاريخ شکل گرفته، استفاده بهينه کند، لذا با آسودگي و دغدغه کمتري حرکت کند، تصميم بگيرد و اقدام کند.

وي با اشاره به اهميت مطالعه کتاب متناسب با جايگاه افراد، افزود: درباره کتابخانه‌هاي سيار و خودروهايي که کتاب را به مناطق مختلف مي‌برند، پيشنهاد کردم که اين کتابخانه‌ها در روستاهاي مختلف فعال شوند، چراکه هر منطقه به اطلاعات و توانمندي‌هاي متناسب با نيازهاي خود احتياج دارد. نيازهاي کودکان، جوانان و بزرگسالان در مناطق مختلف يکسان نيست. بنابراين، بايد کتاب‌هايي متناسب با نياز مخاطبان هر منطقه به آنجا برده شود و در اختيار آنان قرار گيرد تا بتوانند از اين منابع استفاده کنند.

رئيس‌جمهور با اشاره به نقش کتاب در پاسخ‌گويي به پرسش‌هاي نسل جوان، خاطرنشان کرد: زماني بود که تلاش مي‌کردند فرهنگ غربي را به جوانان ما تحميل کنند، ما نيز بايد براي پرسش‌هاي آنان پاسخ مي‌داشتيم. به همين دليل، به سراغ افراد مختلف مي‌رفتم و از کساني که ادعا مي‌کردند پاسخ اين پرسش‌ها را مي‌دانند، سؤال مي‌پرسيدم اما گاهي به جاي اينکه پاسخ روشني به من بدهند، حرف‌هايي مي‌زدند که قانع‌کننده نبود. در چنين شرايطي است که مي‌توان با کتاب گفت‌وگو کرد.

وي افزود: با تمسک به کتاب است که مي‎توانيم خود را پيدا کنيم، چرا که گاهي لازم است به جاي مراجعه به تجربه فردي از تجربه نسل‌ها و افراد گوناگون در کتاب‌ها بهره جست.

رئيس‌جمهور خطاب به کتابداران، نويسندگان، ناشران و فعالان حوزه کتاب، گفت: شما مي‌توانيد نسل‌ها را تغيير دهيد و مسير زندگي انسان‌ها را دگرگون کنيد. ما بايد باور داشته باشيم که مي‌توانيم در جايگاهي بسيار بالاتر از وضعيت کنوني خود قرار بگيريم.

رئيس‌جمهور در ادامه از تلاش کتابداران، کتابخانه‌ها و افرادي که براي ترويج کتابخواني به شهرها و روستاها سفر مي‌کنند و در همنشيني با کودکان و نوجوانان اين فرهنگ را به آنان منتقل مي‌کنند، قدرداني کرد و گفت: اينکه چنين باور و اعتقادي وجود داشته باشد که بايد به فرزندانمان فرصت دهيم از تجربه‌ها درس بگيرند، بياموزند و رفتار خود را تغيير دهند، بسيار ارزشمند است.

رئيس‌جمهور با بيان اينکه ايران نيز مي‌تواند با بهره‌گيري از تجربه‌هاي درست و افزايش آگاهي بر دشواري‌ها غلبه کند، خاطرنشان کرد: قدم گذاشتن در اين اين مسير به علم و دانايي نياز دارد، بايد دست به دست هم دهيم تا کشور و مردممان را به عزت و سربلندي برسانيم، درست در همان جايگاهي که دين و مذهب به ما آموخته است، نبايد فراموش کنيم که براي مردم هستيم و بايد خدمتگزار آنان باشيم.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي نيز در اين مراسم با اشاره به آماري از آخرين نظرسنجي که در حوزه کتاب و کتابخواني صورت گرفته است، گفت: در اين نظرسنجي، از مخاطبان و پرسش‌شوندگان پرسيده بودند که بيشتر چه قالب کتابي را مي‌خوانند، براساس اين آمار 57.8 درصد کتاب کاغذي، 12.7 درصد الکترونيک، 15.2 درصد کتاب صوتي و 14.2 درصد هم هر سه نوع کتاب را مي‌خوانند. اين آمار نشان مي‌دهد که هنوز کتاب کاغذي، علاقه اصلي در ارتباط با فرهنگ مکتوب است.

سيدعباس صالحي افزود: همچنين براساس نتايج اين نظرسنجي، کاغذ هنوز يک کالاي اساسي است، چون بخش اصلي کتابخانه‌هاي کشور همچنان از اين طريق دانش و فرهنگ خود را تبليغ مي‌کنند البته خوشحالم که با حمايت‌هاي دولت و جلساتي که با معاون اول رئيس‌جمهور داشته‌ايم و کمک‌هايي که بانک مرکزي اختصاص داده‌اند، خوشبختانه علي‌رغم تلاطم‌هايي که در حوزه کاغذ داشتيم، با تخصيص کاغذ به قيمت کالاهاي متداولي که اکنون تک نرخي است، تأمين شده، بخشي وارد شده و بخشي هم درحال ورود است.

وي گفت: اينکه در اين شرايط سخت جنگي که همه مي‌دانيم، 20 ميليون دلار براي خريد کاغذ حوزه نشر اختصاص پيدا کرده و مقداري از آن هم تخصيص داده شده و آمده است، نشان‌دهنده اين است که دولت علي‌رغم همه سختي‌هايي که در حوزه منابع داريم، به کمک اين حوزه آمده و اميدواريم بيش از پيش هم بيايد اما ذکر آن آمار براي اين نکته بود که هم رئيس‌جمهور و اعضاي دولت توجه داشته باشند که اگر مي‌خواهيم فرهنگ مکتوب گرفتار وفور يا کمرنگي نشود، کاغذ را نمي‌شود ناديده گرفت، کاغذ را همچنان به عنوان يک کالاي اساسي بايد جدي دانست و از آن حمايت کرد.

صالحي افزود: در اين نظرسنجي از کساني که کتاب مي‌خوانند پرسيده شده که «چقدر کتاب مي‌خرند؟». اين پيمايش سالانه است، سال گذشته متوسط خريد کتاب 11 جلد بوده و امسال 8.6 جلد کتاب است، يعني عملا در خريد کتاب شاهد يک تنزل هستيم. اين آمار را از اين جهت بيان کردم که نياز داريم به مصرف فرهنگي خانوار توجه شود، مشکلات و منابع دولت را مي‌دانيم اما طبيعي است که بايد راه‌حل‌هايي هم براي اين وضعيت انتخاب کرد و البته يکي از راه‌حل‌هايش حتما اين است که منابع کتابخانه‌هاي عمومي تقويت شوند.

همچنين آزاده نظربلند دبيرکل نهاد کتابخانه‌ها در اين مراسم گفت: در دي‌ماه 1403، نهاد کتابخانه‌هاي عمومي کشور 57 کتابخانه عمومي سيار در اختيار داشت. طي بيست‌ودو ماه گذشته، 25 دستگاه به اين ظرفيت افزوده شد و با بهره‌برداري از 34 کتابخانه سيار جديد، شمار اين کتابخانه‌ها به 116 دستگاه رسيد. توسعه جمعيت تحت پوشش اين خدمات از 3 ميليون و45 هزار نفر به حدود 10 ميليون و600 هزار نفر و بهره‌مندي همه استان‌هاي کشور از خدمات کتابخانه عمومي سيار. سال گذشته، در همين مناسبت، نهاد 4229 نقطه خدمت کتابخانه‌اي در سراسر کشور داشت. اين تعداد به 4496 نقطه رسيده است و با استقرار کتابخانه‌هاي سيار جديد، شبکه خدمات کتابخانه‌اي کشور به 4775 نقطه خدمت گسترش خواهد يافت، رشدي حدود 13 درصد نسبت به سال گذشته و 22 درصد در دولت چهاردهم که در پرتو همراهي و حمايت دولت محقق شده است.نظربلند با اشاره به اينکه در کنار توسعه دسترسي، به کيفيت فضاهاي کتابخانه‌اي نيز توجه شده است، افزود: در بيست‌ودو ماه گذشته، 70 کتابخانه جديد با زيربنايي بالغ بر 25 هزار مترمربع به بهره‌برداري رسيده و 63 کتابخانه با زيربنايي بالغ بر 70 هزار مترمربع بازطراحي شده‌اند.

آيين روز «کتاب، کتابخواني و کتابدار»، اختتاميه دومين دوره رويداد «هم‌خوان، جايزه کتابخانه عمومي ايران» و بهره‌برداري از 34 کتابخانه سيار با حضور رئيس‌جمهور برگزار شد.

اين 34 کتابخانه عمومي سيار به 24 استان کشور اختصاص دارند. 6 استان بوشهر، چهارمحال و بختياري، قم، کهگيلويه و بويراحمد، گلستان و لرستان براي نخستين‌بار صاحب کتابخانه سيار شدند. با تخصيص کتابخانه سيار به اين 6 استان، همه استان‌هاي کشور داراي کتابخانه سيار شدند.