«جان‌پناه»، فصلِ تازه ميهن‌دوستي
غلامرضا بني اسدي
واژه «جانفدا» را فراتر از يک توصيفِ سياسي بايد خواند. اين «کلمه رمز» براي تبيينِ ماهيتِ ايستادگي است. جانفدايي، رفتاري است که از اعماقِ شعور و درکِ عميقِ شرايطِ تاريخي برمي‌آيد. جانفدايي، يعني اعلامِ آمادگي براي گذار از «خود» به سوي ميهن، اسلام و انقلاب. يعني فدا کردنِ خويشتن براي ساختنِ جهاني که در آن، پرچمِ عزت و کرامتِ ايران، در اهتزاز باشد. اين «عهدِ جانفدايي» بود که در لحظاتِ بحراني، با انبوهِ امضاها و ايستادگي‌هاي قهرمانانه، توهماتِ دشمن را در هم شکست و دست و اراده را در برابرِ قامتِ ايستاده ملت، کوتاه کرد. اما امروز، در پي فروکش کردنِ طوفان‌هاي بيروني، ما با يک «مأموريتِ جديد» و يک «هندسه رفتاري متفاوت» روبرو هستيم. اگر در مرحله نخست، «جانفدا» بودن، در برابرِ دشمنِ بيروني، ايستادگي دفاعي بود، در مرحله دوم، وظيفه ما در برابرِ هموطنان، گذار به هندسه «جان‌پناه» است. ما براي وطن، «جانفدا» هستيم، اما براي هموطن، بايد «جان‌پناه» باشيم. اين انتقال از «جانفدايي جنگي» به «جان‌پناهي مدني» مستلزمِ التزام به «اخلاقِ مواسات» و عدالتِ توزيعي است. در روزگاري که زمستانِ سخت در راه است و لشکرِ سرما، با سرعتي پيش‌بيني‌ناپذير در حرکت است، مشکل تأمينِ انرژي، ديگر تنها يک مسئله فني يا اقتصادي نيست. دقيقا يک «جبهه تمام‌عيارِ اخلاقي- ملي- امنيتي» است. بخشي از ظرفيت‌هاي توليدي ما، در اثرِ جناياتِ کينه توزِانه دشمن آسيب ديده و محاصره‌هاي ساختگي، گزينه‌هاي وارداتي را براي ما به حداقل رسانده است. اکنون، آنچه با هزاران زحمت و از خود گذشتگي فرزندانِ وطن فراهم مي‌شود، بايد با رويکردي «مدبرانه» و «سنتِ مواسات» مصرف شود. «جان‌پناهي» در اين فصلِ سخت، يعني رعايتِ «عدالتِ مصرف». يعني صرفه‌جويي در استفاده از حامل‌هاي انرژي، نه از روي محدوديت، بلکه از سرِ «احترام به حقِ ديگري». وقتي ما در مصرفِ گاز يا برق، زياده‌روي مي‌کنيم، در واقع درحال سلبِ حقِ «گرم شدنِ» هموطنان خود در «آخر خطوطِ شبکه» هستيم. عدالتِ اجتماعي در اينجا يعني تدبير براي گرماي گاز همگان. بايد گاز و برق با گرماي «سنتِ مواسات» و هم‌دلي هموطنان، به همه جا و همه کس برسد. ما نبايد اجازه دهيم که شکافِ ميانِ «توانگري» و «بي‌طرفي»، به يک شکافِ اجتماعي دردناک تبديل شود. اينجا «بي‌طرفي» معنا ندارد. بي‌طرف دقيقا طرف همان جانياني است که پنجه در جان مردم ما زدند. اين درست که دنيا بر مدارِ «زور» و «نظام‌هاي قدرت‌محور» مي‌چرخد، اما ما در ميهنِ خود، موظفيم بر مدارِ «عدالت» و «مهرباني» حرکت کنيم. اگر ايستادگي در برابرِ دشمن، «ايمانِ سياسي» ماست، پس صرفه‌جويي در مصرف و مراقبت از منابعِ ملي براي تأمينِ نيازِ دورترين هموطنان، «ايمانِ اجتماعي» و «الهياتِ زندگي» ماست. بياييد در فصل سرد، دل‌ها را به همراهي گرم کنيم. با «جان‌پناهي» نشان دهيم که قدرتِ ما هم در سلاح و ايستادگي است و هم در «نظمِ اخلاقي» و «عدالتِ توزيعي». با مديريتِ مدبرانه، نشان دهيم ملتي هستيم که در اوجِ سختي، «فکرِ ديگري» را نيز در محاسباتِ خود و حتي پيش از خود مي‌آوريم. اين است معناي واقعي ميهن‌دوستي. يعني تعريفِ «جان‌پناهي» در ادامه «جانفدايي». ماپناهيم براي هر کسي که در اين خاک، هم‌وطنِ ماست....
