تهران به نامه معاون ترامپ پاسخ داد
احتمال برگزاري دور جديد مذاکرات ايران و آمريکا
منابع خبري از ارائه پاسخ ايران به نامه "جي دي ونس" معاون رئيس‌جمهور آمريکا و در همين حال از احتمال برگزاري دور جديد مذاکرات ميان تهران و واشنگتن خبر دادند.
در تازه‌ترين تحول ديپلماتيک، روز جمعه هياتي بلندپايه از قطر به رياست "محمد بن عبدالرحمن آل ثاني"، نخست‌وزير و وزير امور خارجه اين کشور، وارد ايران شد و با مقام‌هاي ارشد ايراني ديدار کرد.
سفر هيات قطري، با گزارش‌هاي رسانه‌هاي آمريکايي درباره ارسال يک نامه مکتوب ازسوي "جي‌دي ونس" معاون رئيس‌جمهور آمريکا، به دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران همزمان بود.گفته مي‌شود اين نامه دقيقاً همزمان با مطرح شدن ابتکار قطر در تهران ارسال شده است.
گزارش‌ها همچنين حاکيست مذاکرات ميان ميانجي‌هاي قطري و مقام‌هاي ايراني در تهران بيش از 12 ساعت به طول انجاميده و طرف قطري در جريان اين رايزني‌ها بطور مستمر با کاخ سفيد در ارتباط بوده است.
در همين ارتباط، روزنامه الاخبار لبنان نوشت که براساس اطلاعاتي که به رسانه‌ها درز کرده، ونس در نامه خود بر ضرورت گنجاندن پرونده هسته‌اي در دستور کار مذاکرات تأکيد کرده و پيشنهاد آغاز گفتگوهاي مستقيم را مطرح ساخته است. او همچنين آمادگي شخصي خود را براي هدايت و نظارت بر اين مذاکرات اعلام کرده است.
به نوشته اين روزنامه لبناني، محافل نزديک به دبيرخانه شوراي عالي امنيت ملي ايران اعلام کرده‌اند که پاسخ تهران به پيشنهاد ونس تدوين و در شکل نهايي آماده شده است. اين محافل احتمال داده‌اند که مقام‌هاي ايراني روز جمعه پاسخ مذکور را به ميانجي قطري تحويل داده باشند.
همزمان با انتشار جزئيات تازه‌اي از پيش‌نويس پيشنهادي ميانجي‌ها براي توافق ميان ايران و آمريکا، گزارش‌هايي نيز درباره سفر هيات‌هاي مذاکره‌کننده ايران و قطر به دوحه و احتمال حضور نمايندگان واشنگتن در اين مذاکرات منتشر شده است.
در اين راستا منابع آگاه به "العربي الجديد" گفته‌اند منابع از دستيابي به پيشرفتي مهم در مذاکرات غيرمستقيم ميان تهران و واشنگتن خبر داده‌اند. همچنين قرار است چين و روسيه ضامن اين توافق باشند.
* اختلاف اصلي تهران و واشنگتن
خبر ديگر اينکه با وجود تحرکات تازه ديپلماتيک، اختلاف بر سر ترتيب اجراي تعهدات همچنان يکي از مهم‌ترين موانع دستيابي به توافق است.
واشنگتن خواهان آن است که موضوع هسته‌اي ايران، از جمله وضعيت ذخاير اورانيوم با غناي بالا و دسترسي بازرسان آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، از همان ابتداي مذاکرات تعيين تکليف شود. در مقابل، تهران بر پايان محاصره بنادر، رفع محدوديت‌ها و تحريم‌هاي مربوط به صادرات نفت، توقف جنگ در همه جبهه‌ها و عقب‌نشيني نيروهاي نظامي آمريکا از پيرامون خود تأکيد دارد و اين اقدامات را در اولويت قرار مي‌دهد. در واقع، اختلاف اساسي دو طرف بر سر اين است که چه کسي بايد نخستين گام را بردارد و چه تضميني براي اجراي تعهدات طرف مقابل دريافت کند.
از نگاه ايران، پذيرش تعهدات هسته‌اي پيش از دريافت تضمين‌هاي عملي درباره رفع فشارهاي اقتصادي و نظامي مي‌تواند اهرم‌هاي مذاکراتي تهران را تضعيف کند. در مقابل، آمريکا تلاش دارد موضوع هسته‌اي را از همان ابتداي روند توافق در دستور کار قرار دهد.
نکته قابل توجه در تحولات اخير، همزماني تلاش‌هاي ديپلماتيک با بررسي سناريوهاي نظامي در واشنگتن است. دونالد ترامپ در نشستي با فرمانده سنتکام و شماري از مقام‌هاي ارشد نظامي و امنيتي آمريکا، گزينه‌هاي مختلف درباره ايران، محاصره دريايي و عمليات نظامي احتمالي را مورد بررسي قرار داده است.
در همين حال، دونالد ترامپ ديروز بار ديگر از ادامه مذاکرات با ايران خبر داد و مدعي شد که مقام‌هاي ايراني خواهان مذاکره هستند.
در همين ارتباط، يک مقام ايراني هم در گفتگو با روزنامه "العربي الجديد" ديروز تأييد کرد که يکي از معاونان وزير امور خارجه ايران، عباس عراقچي، درحال حاضر در دوحه حضور دارد تا تعاملات با ميانجي قطري را تسهيل کند.
به گفته اين مقام ايراني، مذاکرات احتمالي با طرف آمريکايي از طريق ميانجي و بصورت غيرمستقيم انجام مي‌شود، نه به شکل مستقيم.
در همين حال، منابع نزديک به تلاش‌هاي ميانجي‌گرانه قطر و پاکستان به "العربي الجديد" گفتند که يک هيات آمريکايي به مذاکرات ملحق خواهد شد تا گفتگوها با هيات ايراني در دوحه انجام دهد.
*عراقچي: تلاش آمريکا براي گشودن باب گفتگو و تفاهم گامي مثبت است
همزمان، وزير امور خارجه ايران با بيان اينکه تلاش آمريکا براي گشودن باب گفتگو و تفاهم گامي مثبت است، گفت: ما نامه معاون ترامپ را با دقت مطالعه و در جلسات سطح بالا درباره آن بحث کرديم.
سيد عباس عراقچي در گفتگو با الجزيره با بيان اينکه اگر هدف واشنگتن از نامه "جي دي ونس" معاون ترامپ دامن زدن به جنجال باشد، اين يک اشتباه ديگر به اشتباهات قبلي آن اضافه خواهد شد، اظهارداشت: درحال حاضر نيازي به ديدار مستقيم با آمريکايي‌ها نمي‌بينيم، شروط ما مشخص است و ميانجي‌ها درحال ادامه رايزني‌هاي خود درباره آنها هستند. پس از موافقت واشنگتن با شروطمان، تصميم خواهيم گرفت که مذاکرات مستقيم باشد يا غيرمستقيم.
وزير امور خارجه ايران همچنين تأييد کرد: يک هيات ايراني به دوحه رفته و دستيار من براي ادامه رايزني‌ها در قطر است.
عراقچي در ادامه با اشاره به اينکه ميانجي‌هاي قطري و پاکستاني درحال ادامه رايزني‌ها درخصوص شروطمان هستند، تصريح کرد: ميانجي‌ها پيشنهادهايي درباره مسئله هسته‌اي ارائه داده‌اند که ما درحال حاضر به عنوان بخشي از مرحله دوم درحال بررسي آنها هستيم.
وي تأکيد کرد: از قطر و پاکستان به خاطر تلاش‌ها و ارتباطات مداومشان تشکر مي‌کنيم. پيشنهاد ايران درحال حاضر تنها پيشنهاد روي ميز براي بازگشايي تنگه هرمز است. طرف قطري پيشنهاد کاهش مدت زمان اجراي پيشنهاد ايران به پنج روز را مطرح کرد. در اين مرحله، به پيشنهادي رسيده‌ايم که دوره اجرا را به دو روز کاهش مي‌دهد.
عراقچي افزود: شروط ما شامل لغو تحريم‌هاي اعمال شده پس از تفاهم‌نامه اسلام آباد و کاهش نيروهاي آمريکايي در منطقه است.
وزير امور خارجه کشورمان به ديگر درخواست‌ها و شروط ايران هم اشاره کرد و گفت: خواستار بازگرداندن معافيت‌هاي نفتي و آزادسازي تمام دارايي‌هاي مسدود شده خود، از جمله دارايي‌هايمان در قطر، هستيم. اينکه مسير کشتيراني جديدي که با سلطنت عمان در تنگه هرمز ايجاد کرده‌ايم به رسميت شناخته شود و تمام مسيرهاي ديگر بسته شوند، از ديگر شروط ماست. همچنين خواستار آتش‌بس و پايان جنگ در تمام جبهه‌ها، از جمله لبنان هستيم.
وي ادامه داد: بازگشايي تنگه هرمز طبق شروط ما، راه را براي از سرگيري مذاکرات با واشنگتن در مورد مسائل باقيمانده هموار مي‌کند.
رئيس دستگاه ديپلماسي ايران با تأکيد بر اينکه هيچ احتمالي براي وقوع جنگ را رد نمي‌کنيم و براي همه سناريوها آماده‌ايم، اضافه کرد: سلاح‌هاي خود را مدرن، نقاط ضعف را برطرف، سلاح‌هاي جديد را آزمايش کرده‌ايم و نيروهاي ما در بالاترين سطح آمادگي خود هستند.
عراقچي ادامه دادد: ايران عضو پيمان منع گسترش سلاح‌هاي هسته‌اي (ان. پي. تي) است و به تعهدات خود ذيل اين پيمان پايبند است. تأسيسات هسته‌اي ما که تحت نظارت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بودند، هدف قرار گرفتند و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي پروتکل بازرسي براي چنين مواردي ندارد.
وزير امور خارجه کشورمان ادامه داد: هنوز تا بازگشت همکاري با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به حالت عادي فاصله زيادي داريم.
عراقچي در بخشي ديگري از اين مصاحبه گفت: منکر فشارهاي اقتصادي نيستيم، اما تسليم نخواهيم شد و از عزت و کرامت خود دست نخواهيم کشيد. همچنان استوار و مقاوم خواهيم ماند و با توانمندي‌هاي خود از اين مرحله سخت عبور خواهيم کرد.
