موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13477

رئيس جمهور در اجلاس سران هفدهمين کنفرانس اعضاي کنوانسيون تنوع زيستي:

حفاظت از تنوع زيستي مي‌تواند يکي از عرصه‌هاي مهم ديپلماسي صلح باشد

رئيس جمهور، با محکوم کردن آثار مخرب جنگ‌هاي تجاوزکارانه بر طبيعت، آن را «اکوسايد يا طبيعت‌کشي» خواند و از جامعه بين‌المللي خواست سازوکارهاي مؤثر، شفاف و قابل اجرا براي حفاظت از ميراث طبيعي و تنوع زيستي در زمان جنگ ايجاد کند.

دکتر مسعود پزشکيان در اجلاس سران هفدهمين کنفرانس اعضاي کنوانسيون تنوع زيستي که در ايروان برگزار شد، جنگ را نه فقط تهديدي براي انسان‌ها و زيرساخت‌ها، بلکه عامل مستقيم نابودي طبيعت دانست و گفت: جنگ، جنگل‌ها را مي‌سوزاند، تالاب‌ها را تخريب مي‌کند، خاک و آب را آلوده مي‌سازد و گونه‌هاي جانوري را آواره مي‌کند.

در متن سخنراني دکتر پزشکيان در اين اجلاس آمده است:

بسم‌الله الرحمن الرحيم

‎حضور در جمع خانواده جهاني کنوانسيون تنوع زيستي، که حفاظت از طبيعت را حفاظت از آينده بشريت مي‌پندارد، براي اينجانب مايه خرسندي است. امروز در نقطه‌اي از تاريخ ايستاده‌ايم که تنوع زيستي ديگر صرفاً يک موضوع علمي يا ‌زيست‌محيطي نيست، بلکه موضوعي مرتبط با صلح و امنيت، سلامت، امنيت غذايي، آبي و عدالت بين‌نسلي براي همه ساکنين زمين است.

‎ايران، به دليل موقعيت جغرافيايي استثنايي خود در محل تلاقي حوزه‌هاي زيست ‌جغرافيايي گوناگون قرار گرفته است. از جنگل‌هاي هيرکاني و ارسباران تا کوهستان‌هاي زاگرس، از مناطق خشک و بياباني تا سواحل خليج فارس، درياي عمان و درياي خزر، که مأمن هزاران گونه گياهي، جانوري و ذخاير ژنتيکي ارزشمند هستند، و پايه و اساس پايداري سرزمين و پشتوانه‌اي استوار براي تأمين آب، غذا، سلامت، امنيت زيستي، تاب‌آوري در برابر مخاطرات طبيعي و ضامن توسعه پايدار کشور به شمار مي‌آيند.

‎در ايران، تنوع زيستي در کنار تنوع اقليمي و جغرافيايي، با تاريخ و تمدن انسان درآميخته است. دوستي، احترام و حمايت از طبيعت، بخشي از هويت فرهنگي، ديني و آييني ايرانيان است و همواره بخشي از زندگي انسان و امانتي براي نسل‌هاي آينده دانسته شده است. بسياري از شيوه‌هاي زندگي، کشاورزي، دامداري، استفاده از گياهان دارويي و دانش بومي مردم ايران نيز در طول تاريخ بر پايه شناخت و سازگاري با طبيعت شکل گرفته و حاصل هزاران سال تعامل انسان و طبيعت است.

‎از همين رو، حفاظت از تنوع زيستي براي ايران تنها حفاظت از گونه‌ها و زيستگاه‌هاي آنها نيست، حفاظت از يک ميراث طبيعي، فرهنگي و تمدني است.

امروز ديگر جامعه بين‌المللي به خوبي مي‌داند که تخريب محيط‌زيست در مخاصمات مسلحانه، يک پيامد فرعي و بي‌اهميت جنگ نيست. اين آسيب‌ها مستقيماً با امنيت و رفاه نسل‌هاي آينده ارتباط دارد.

‎در منطقه ما، و از جمله در ايران، آثار زيست‌محيطي درگيري‌هاي نظامي بايد با جديت بيشتري مورد توجه جامعه جهاني قرار گيرد. جنگ تجاوزکارانه‌اي که ايالات متحده و رژيم صهيونيستي در منطقه ما به راه انداخته‌اند، با آسيب به تأسيسات صنعتي و انرژي، آتش‌سوزي‌ها، انتشار آلاينده‌ها، آلودگي خاک و آب، موجب تهديد اکوسيستم‌هاي طبيعي و از بين رفتن زيرساخت‌هاي حفاظتي شده است که طي سال‌ها تلاش براي حفاظت از تنوع زيستي فراهم شده است.

اين امر تنها مسئله‌اي داخلي يا محدود به مرزهاي سياسي يک کشور نيست. طبيعت، مرز سياسي نمي‌شناسد، گسترش آلودگي‌هاي آب، خاک و هوا نيز در پشت مرزها متوقف نمي‌شود. از اين رو، آسيب‌هاي ناشي از جنگ نيز، مسائلي با ماهيت جهاني هستند و به راه‌حل‌هاي بين‌المللي نياز دارند.

آثار جنگ بر اکوسيستم‌ها ممکن است سال‌ها و حتي نسل‌ها باقي بماند و تا کيلومترها فراتر را تحت تأثير قرار دهد. يک شاهد مثال، حجم نابودي‌هاي رقم خورده در غزه مظلوم است که به گواه کارشناسان، بخش‌هايي از خاک آن تا صدها سال آينده، نمي‌تواند ميزبان حيات و چرخه‌هاي اکولوژيک طبيعي و گياهي باشد. آنچه در منطقه ما به واسطه جنگ‌هاي تجاوزکارانه اتفاق افتاده، «اکوسايد يا طبيعت‌کشي» است که بايد محکوم شود.

از جامعه بين‌المللي انتظار مي‌رود، براي حفاظت از ميراث طبيعي و تنوع زيستي، سازوکارهاي مؤثر، شفاف و قابل اجرا ايجاد کند. هيچ کشوري نبايد در زمان جنگ، طبيعت را قرباني خاموش و بي‌دفاع بداند.

جمهوري اسلامي ايران خود را متعهد به اجراي کنوانسيون تنوع زيستي و اهداف جهاني حفاظت از طبيعت مي‌داند. ما در ايران، حفاظت از مناطق طبيعي، تالاب‌ها، جنگل‌ها، مراتع، زيستگاه‌هاي حيات وحش و ذخاير ژنتيکي را در کنار توسعه پايدار دنبال مي‌کنيم. اما بايد واقع‌بين و منصف بود. کشوري که همزمان با فشارهاي ناشي از تغيير اقليم، خشکسالي، کمبود آب، بيابان‌زايي و کاهش منابع طبيعي، از يک سو و آثار تحريم‌هاي اقتصادي و محدوديت دسترسي به فناوري و منابع مالي ازسويي ديگر مواجه است و در دو سال پي‌درپي، هدف جنگ‌هاي جنايت‌کارانه با استفاده گسترده از سلاح‌هاي مخرب، ممنوعه و در موارد زياد با هدف عمدي تخريب محيط‌زيست، مانند حملات به مخازن سوخت در پايتخت بوده است، براي اجراي برنامه‌هاي محيط‌زيستي و جبران خسارات وارده لازم است از همکاري واقعي جامعه جهاني برخوردار گردد.

حفاظت از تنوع زيستي بدون تامين منابع مالي کافي، بدون دسترسي عادلانه به دانش و فناوري و ظرفيت‌ سازي، در حد انجام مذاکرات، صدور قطعنامه و تعيين اهداف باقي خواهد ماند.

اگر از کشورهاي درحال توسعه انتظار داريم از جنگل‌ها، تالاب‌ها، گونه‌ها و منابع ژنتيکي خود حفاظت کنند، بايد شرايط دسترسي به ابزارهاي لازم براي انجام اين مسئوليت را نيز برايشان فراهم کنيم. اين همان معناي واقعي عدالت محيط‌زيستي است.

ما معتقديم منابع مالي تنوع زيستي بايد قابل دسترس‌تر، عادلانه‌تر و متناسب با نيازهاي واقعي کشورهاي درحال توسعه باشد.

همچنين انتقال فناوري‌هاي نوين، ظرفيت‌سازي، توسعه دانش بومي و مشارکت جوامع محلي بايد در کانون توجه اجراي تعهدات کنوانسيون قرار گيرد.

ديدار پزشکيان با نخست وزيران گرجستان و ارمنستان

رئيس‌جمهور در حاشيه اجلاس سران هفدهمين کنفرانس اعضاي کنوانسيون تنوع زيستي با نخست وزيران گرجستان و ارمنستان ديدار و گفت‌وگو کرد.در اين ديدار به بررسي همکاري‌هاي ميان دو کشور و روابط ايران و گرجستان پرداخته شد.پزشکيان در حاشيه اجلاس سران هفدهمين کنفرانس اعضاي کنوانسيون تنوع زيستي همچنين با «نيکول پاشينيان» ديدار و گفت‌وگو کرد.در اين ديدار به بررسي همکاري‌هاي ميان دو کشور و روابط ايران و ارمنستان پرداخته شد.