موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13443

مرجعيت ديني و التيام دردهاي مردم

در نخستين روز جنگ تحميلي آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه ايران (9 اسفند 1404)، مدرسه ابتدايي شجره طيبه در شهرستان ميناب استان هرمزگان هدف حمله هوايي قرار گرفت. اين مدرسه که در ساعات آموزشي و درحالي که صدها دانش‌آموز 7 تا 12 ساله در کلاس‌ها حضور داشتند مورد اصابت موشک قرار گرفت، به يکي از مرگبارترين حوادث غيرنظامي اين جنگ تبديل شد. آمار نهايي قربانيان حدود 168 نفر اعلام شد که شامل بيش از 120 دانش‌آموز (73 پسر و 47 دختر)، 26 معلم زن، تعدادي از والدين و کارکنان مدرسه بود. بسياري از پيکرها به‌سختي قابل شناسايي بودند و خانواده‌ها روزها و هفته‌ها در انتظار شناسايي فرزندان خود سپري کردند. اين فاجعه که به «فرشتگان ميناب» معروف شد، داغي عميق بر دل ملت ايران نهاد و توجه مراجع ديني و افکار عمومي منطقه را به خود جلب کرد. اين جنگ در روزها و ماه‌هاي بعد ابعاد وسيع‌تري يافت و موجب شهادت، معلوليت، مجروميت صدها تن از مردم شريف ايران و بي‌خانماني تعداد زيادي از مردم شد. زخمي که التيام آن نياز فوري به حمايت، مساعدت و همياري آحاد ملت به ويژه حوزه و روحانيت داشت.

فتواي مرجعيت و آغاز حمايت‌ها

علاوه بر حمايت، همراهي و مساعت مراجع عظام تقليد در قم، حضرت آيت‌الله سيد علي حسيني سيستاني (دام ظله) در اين باره نقش بسيار پر رنگي ايفا کرد. ايشان با صدور فتوا و بيانيه‌هايي، اين جنگ را به‌شدت محکوم کردند و حمايت از مردم ايران و آسيب‌ديدگان را «واجب کفايي» دانستند. معظم‌له در ادامه، بر لزوم رسيدگي فوري به خانواده‌هاي شهدا به‌ويژه خانواده‌هاي دانش‌آموزان شهيد ميناب تأکيد ويژه داشتند. اين دستور، مبناي اقدامات عملي دفتر ايشان و عتبه مقدسه امام حسين (عليه‌السلام) قرار گرفت و در نماينده تام‌الاختيار آيت‌الله سيستاني در ايران، جناب حجت‌الاسلام والمسلمين سيد جواد شهرستاني، مسئوليت هماهنگي و پيگيري اين حمايت‌ها را بر عهده گرفت. تحت اشراف ايشان، هيئت‌هايي از دفتر معظم‌له در قم و نمايندگان آستان مقدس حسيني تشکيل شد. در اوايل فروردين 1405 (حدود يک ماه پس از حادثه)، هيئت اعزامي و نمايندگان عتبه امام حسين (عليه‌السلام) با هدف دلجويي مستقيم، تفقد از خانواده‌ها، ابلاغ سلام و دعاي مرجعيت و آغاز فرآيند بازسازي مدرسه، وارد ميناب شد. استاندار هرمزگان از هيئت استقبال کرد و نشست مشترکي برگزار گرديد. نخستين و اصلي‌ترين محور فعاليت هيئت، ديدار حضوري با خانواده‌هاي شهداي مدرسه شجره طيبه بود. تمامي 168 خانواده مورد تفقد قرار گرفتند. در مواردي که خانواده‌اي بيش از يک شهيد داشت، هر شهيد به‌طور مستقل مورد توجه واقع شد. به هر خانواده، علاوه بر مبلغ مالي مشخص (که بخشي از بودجه کلي اختصاص‌يافته بود)، هداياي معنوي شامل پرچم متبرک گنبد حضرت اباعبدالله الحسين (عليه‌السلام) و تربت مطهر آن حضرت اهدا گرديد. نمايندگان هيئت در گلزار شهدا حضور يافتند، بر سر مزار کودکان شهيد فاتحه خواندند و پيام تسليت و همدردي آيت‌الله سيستاني را ابلاغ کردند. فضاي اين ديدارها به‌شدت عاطفي توصيف شده و بسياري از خانواده‌ها از توجه مستقيم مرجعيت به‌عنوان مرهمي بر درد خود ياد کرده‌اند.

براساس اعلام رسمي نمايندگان دفتر آيت‌الله سيستاني حدود 9 تا 10 ميليون دلار به‌طور ويژه براي حمايت از خانواده‌هاي شهداي ميناب اختصاص يافت. 5 ميليون دلار ديگر نيز براي ساخت و تجهيز مدرسه جديد در نظر گرفته شد. اين مبالغ بخشي از حمايت‌هاي گسترده‌تر معظم‌له از آسيب‌ديدگان جنگ رمضان در سراسر ايران بود. و هيات‌هاي اعزامي معظم له به مرور آسيب ديدگان تمامي استان‌هاي کشور را مورد توجه قرار دادند و در استان‌هاي ديگر نيز کمک‌هاي مشابهي انجام شد. هيئت‌هاي اعزامي تا زمان گزارش‌هاي بعدي، به 28 استان کشور سفر کرده و با حدود سه هزار خانواده شهيد ديدار و تجليل کردند.

بازسازي مدرسه شجره طيبه

يکي از اقدامات ماندگار، تصميم به احداث مدرسه‌اي مجهز و هوشمند به‌جاي مدرسه تخريب‌شده بود. با دستور آيت‌الله سيستاني و همت عتبه مقدسه امام حسين (عليه‌السلام) و نظارت حجت‌الاسلام والمسلمين شهرستاني، تفاهم‌نامه‌اي ميان استانداري هرمزگان و عتبه حسيني به امضا رسيد. مراسم کلنگ‌زني اين مدرسه (که قرار است به‌صورت 12 کلاسه، تمام‌هوشمند و با امکانات مدرن ساخته شود) با حضور نمايندگان عتبه، هيئت دفتر مرجعيت، مسئولان استاني و مردم ميناب برگزار گرديد. اين مدرسه به‌عنوان نمادي از همبستگي و يادبود شهداي کودک طراحي شد.

ابعاد معنوي و تداوم حمايت‌ها

حمايت‌ها مرجعيت صرفاً مادي نبود. در خرداد 1405، خانواده‌هاي شهداي ميناب به دعوت عتبات مقدسه عراق به نجف اشرف سفر کردند. در حرم مطهر امام علي (عليه‌السلام) مراسم ويژه‌اي براي تکريم آنان برگزار شد و سپس به زيارت حرم امام حسين (عليه‌السلام) در کربلا رفتند. اين سفر معنوي، ادامه زنجيره همدردي بود که ريشه در فتواي مرجعيت داشت. نمايندگان دفتر آيت‌الله سيستاني در مراسم‌هاي بعدي در تهران نيز بارها بر دغدغه شخصي معظم‌له تأکيد کردند. يکي از نمايندگان نقل کرده است که آيت‌الله سيستاني هر روز صبح پس از سلام به حضرت ولي‌عصر (عج) و دعا براي مؤمنان، به‌طور ويژه براي ايران دعا مي‌کنند و فرموده‌اند: «تا اين چراغ (انقلاب اسلامي ايران) روشن است، اين شمع‌ها يک سوسويي مي‌کنند.» اين نگاه راهبردي، پشتوانه معنوي اقدامات عملي ايشان بود.

اهميت اقدام مرجعيت

اقدامات حضرت آيت‌الله سيستاني و نماينده ايشان در ايران، ترکيبي از حمايت مادي، دلجويي عاطفي، بازسازي عمراني و پيوند معنوي بود. از اختصاص نزديک به 15 ميليون دلار کمک مالي، تا اعزام هيئت‌هاي متعدد، اهداي نمادهاي مقدس کربلا، کلنگ‌زني مدرسه هوشمند و دعوت خانواده‌ها به عتبات، همگي در راستاي التيام درد خانواده‌هاي داغدار و تقويت وحدت امت اسلامي انجام شد. اين حمايت‌ها نه تنها در ميناب، بلکه به‌عنوان الگوي حرکت گسترده‌تري در سراسر ايران گسترش يافت و در حافظه تاريخي ملت ايران و خانواده‌هاي شهدا ماندگار گرديد.

اين اقدامات به موقع، لازم و خدا پسندانه افزون بر تقدير همه مردم ايران، موجب تشکر ويژه رئييس محترم جمهور آقاي دکتر پژشکيان شد وي با صدور پيامي در اين باره نوشت: «برادر ارجمند حجت‌الاسلام والمسلمين جناب آقاي سيدجواد شهرستاني، در روزهايي که ملت پرافتخار ايران اسلامي در مواجهه با آزموني دشوار و در عين حال سرنوشت‌ساز ايستادگي نمود. مسئولان و خدمتگزاران با ايمان به خدا و احساس مسئوليت متعهدانه خود، برگ زريني از استقامت و خدمت به مردم را رقم زدند. تلاش‌هاي ارزشمندي که همواره در حافظه تاريخي مردم عزيز اين سرزمين ماندگار خواهد بود. در اين رهگذر، تکريم خانواده‌هاي معظم شهداء و پاسداشت مقام والاي آنان، جلوه‌اي از روحيه قدرشناسي و ارج نهادن به سرمايه‌هاي معنوي و آرمان‌هاي الهي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران و اداي دين به جايگاه شامخ اين عزيزان است.

ضمن تقدير از تدابير مرجع عالي قدر جهان تشيع، حضرت آيت‌الله العظمي سيدعلي سيستاني (دام ظله العالي) در حمايت بي‌شائبه از خانواده‌هاي معزز شهداي جنگ تحميلي رمضان، از زحمات قابل تحسين و اقدامات شايسته جناب‌عالي در پيگيري مسائل آنان صميمانه تشکر مي‌نمايم. بدون شک خدمت به خانواده‌هاي معظم شهداء و گراميداشت ايثار و از خودگذشتگي‌شان، توشه گران‌بهايي است که اجر دنيوي و اخروي براي جناب‌عالي به دنبال خواهد داشت. توفيقات روزافزون آن جناب را در مسير تعظيم شعائر اسلامي و خدمتگزاري خالصانه به مردم از خداوند متعال مسألت دارم».

روشن است که حوزه‌هاي علميه، روحانيت معظم، مردم غيور ايران و همه اجزاء دولت جمهوري اسلامي ايران نيز، ضمن ارج نهادن به اين خدمات ارزشمند و انساني، مراتب سپاس و قدرداني عميق خود را از حضرت آيت‌الله العظمي سيستاني و نماينده محترم ايشان اعلام مي‌دارند. اين حرکت بزرگوارانه، نه تنها مرهمي بر دل‌هاي شکسته خانواده‌هاي شهدا بود، بلکه پيوند ناگسستني ملت‌هاي ايران و عراق و مرجعيت شيعه را بيش از پيش مستحکم ساخت و برگ زرين ديگري بر افتخارات مرجعيت شيعه افزود.