نسخه پيش نويس آيين نامه اجرايي حذف چهار صفر از پول ملي تصويب شدتصويب آييننامه اجرايي اصلاح بند «الف
نسخه پيش نويس آيين نامه اجرايي حذف چهار صفر از پول ملي تصويب شدتصويب آييننامه اجرايي اصلاح بند «الف» ماده 58 قانون بانک مرکزي در پنجاهوچهارمين جلسه فوقالعاده هيأت عالي بانک مرکزي، حذف چهار صفر از پول ملي را از سطح بحثهاي تئوريک و وعدههاي تکراري خارج کرده و به آستانه اجرا رسانده است.براساس اين مصوبه که براي تصويب نهايي به هيأت وزيران ارسال شده، بانک مرکزي مأمور اجراي مرحلهاي اصلاح واحد پولي شده؛ اصلاحي که اگرچه در ادبيات رسمي «اسمي» توصيف ميشود، اما آثار رواني و رفتاري آن ميتواند کاملاً واقعي و ملموس باشد.مطابق آييننامه، تمامي نهادها و دستگاههاي مرتبط موظف شدهاند سامانهها، نرمافزارها، سختافزارها و رويههاي مالي خود را براساس «ريال جديد» بازطراحي و آزمون کنند. اين الزام صرفاً متوجه بانکها نيست و دامنه آن، کل نظام اداري، مالي و اقتصادي کشور را در بر ميگيرد. همزمان، برگزاري دورههاي آموزشي اختصاصي براي کارکنان شبکه بانکي، حسابداران، مميزان مالياتي، نهادهاي نظارتي و ساير فعالان اقتصادي بهعنوان پيششرط اجراي طرح تعيين شده است؛ بندي که نشان ميدهد سياستگذار نگران خطاي انساني در زمان گذار است.يکي از کليديترين مفاد آييننامه، اجراي برچسبگذاري دوگانه قيمتهاست. بر اين اساس، حداقل سه ماه پيش از آغاز دوره گذار و تا پايان سال اول آن، قيمت کالاها و خدمات بايد همزمان با ريال جديد و ريال قديم درج شود. در اين فرايند، ابتدا ريال جديد و سپس ريال قديم بايد بهنحوي کاملاً قابل تمايز نمايش داده شود.اجراي اين بخش بر عهده مجموعهاي گسترده از وزارتخانهها و نهادها از جمله صمت، اقتصاد، فرهنگ و ارشاد، بهداشت، جهاد کشاورزي، ميراث فرهنگي، اتاقهاي بازرگاني، تعاون و اصناف گذاشته شده و اين دستگاهها مکلف شدهاند حداکثر تا شش ماه پيش از شروع دوره گذار، ترتيبات اجرايي را تدوين و گزارش اقدامات خود را بهصورت ماهانه به بانک مرکزي ارائه کنند. تجربههاي جهاني نشان ميدهد همين مرحله، بيشترين ريسک سوءبرداشت قيمتي و گرد کردنهاي افزايشي را در خود دارد.طبق آييننامه، زمان آغاز دوره گذار بايد حداقل چهار ماه قبل از اجرا، بهصورت رسمي و عمومي از طريق روزنامه رسمي، درگاههاي الکترونيکي و صداوسيما ازسوي بانک مرکزي اعلام شود. اين بازه زماني براي کاهش شوک خبري و آمادهسازي ذهني جامعه در نظر گرفته شده؛ هرچند اثرگذاري آن، به کيفيت اطلاعرساني و اقناع افکار عمومي وابسته است.در طول دوره گذار، تمامي حسابهاي بانکي، قراردادهاي رسمي، تعهدات مالي، پرداختها، گزارشها و اسناد مالي و حسابداري بايد بهصورت دوگانه و همزمان بر مبناي ريال قديم و ريال جديد تنظيم شوند. بانک مرکزي موظف شده حداکثر ظرف شش ماه پس از تصويب آييننامه، دستورالعملهاي لازم را براي شبکه بانکي و نظام پرداخت ابلاغ و خدمات بانکي را متناسب با واحد پول جديد بهروزرساني کند.پايان دوره گذار، بهصورت رسمي ازسوي بانک مرکزي اعلام خواهد شد. از اين نقطه به بعد، ريال قديم بهطور کامل از چرخه نقدي کشور حذف ميشود و در همه قوانين، مقررات، اسناد، گزارشها و معاملات، ريال جديد تنها واحد معتبر خواهد بود. حتي در مواردي که قوانين و اسناد قبلي به ريال قديم اشاره کردهاند، مبالغ بهصورت خودکار بر مبناي ريال جديد محاسبه ميشود. نحوه تبديل و گرد کردن مبالغ خرد و کمتر از يک قران نيز در قالب شيوهنامهاي جداگانه، پس از تأييد هيأت عالي بانک مرکزي، ابلاغ خواهد شد.
