افشاي شبکه روشنفکرهاي اماراتي؛رسانهسازي پنهان براي تبليغ به نفع اسرائيلگروهي از مفسران جوان امارات
افشاي شبکه روشنفکرهاي اماراتي؛رسانهسازي پنهان براي تبليغ به نفع اسرائيلگروهي از مفسران جوان اماراتي که خود را روشنفکران مستقل و صداهاي ميانه رو عرب معرفي ميکنند، طي ماههاي اخير به طور هماهنگ در دانشگاهها، انديشکدهها و رسانههاي غربي ظاهر شدهاند. اما بررسيهاي مبتني بر منابع آشکار نشان ميدهد اين چهرهها بخشي از يک اکوسيستم رسانهاي دولتي سازمانيافتهاند که با استفاده از شبه رسانهها، محتواي توليدشده با هوش مصنوعي و تريبونهاي نهادي، روايتهايي همسو با سياستهاي امارات، اسرائيل و راست افراطي اروپا را به گفتمان غربي تزريق ميکند.ميدلايستآي در اين باره نوشت: ممکن است آنها را در فضاي مجازي ديده باشيد: مفسران جوان اماراتي که در ويدئوهايي خوشساخت و حرفهاي، با لحني خطابي درباره «خطرات اخوانالمسلمين» هشدار ميدهند؛ در نهادهاي معتبري چون دانشگاه جورجتاون و کمبريج حضور پيدا ميکنند و يادداشتهايي درباره سودان، مهاجرت و اسلامگرايي منتشر ميسازند.اين افراد خود را روشنفکران عمومي مستقل و صداهاي ميانهرو عرب معرفي ميکنند؛ چهرههايي که مدعياند دغدغه امنيت غرب و ثبات منطقهاي را دارند.در اين باره پرسشهايي بيپاسخ وجود دارند:چرا اين چهرههاي مستقل تا اين اندازه مکرر در کنار يکديگر ظاهر ميشوند؟چرا ويدئوهايشان اغلب در فضايي ضبط ميشود که شباهت کامل به يک استوديوي واحد دارد، با دکور و اشياي يکسان؟چرا بسياري از حسابهاي شبکههاي اجتماعي آنها، و مجموعهاي از وبسايتهاي «خبري» بهاصطلاح «مستقل»، تقريباً همزمان راهاندازي شدهاند؟و چرا خطوط اصلي گفتارشان اينچنين منطبق با مواضع سياست خارجي امارات، اسرائيل و بخشهايي از راست افراطي اروپا است؟پس از ماهها تحقيق مبتني بر منابع آشکار، تصوير روشنتري پديدار ميشود.1-يک اکوسيستم رسانهاي هماهنگ: آنچه در نگاه نخست شبيه يک جمع خودجوش از اينفلوئنسرها به نظر ميرسد، در واقع يک اکوسيستم رسانهاي بهشدت بههمپيوسته است؛ اکوسيستمي که ترکيبي از دياينفلوئنسرها، شبهرسانههاي خبري، انتشار مبتني بر هوش مصنوعي و تريبونهاي نهادي را به کار ميگيرد تا اعتبار توليد کند و روايتهاي سياسي مشخصي را به گفتمان غربي تزريق و تطهير نمايد.در مرکز اين اکوسيستم، چند مفسر قرار دارند که سابقه مستند در گردش اطلاعات نادرست و ترويج تبليغات همسو با امارات دارند. ديساينفلوئنسرها، بهطور ساده، افرادي با دامنه نفوذ بالا هستند که بهصورت مکرر اطلاعات نادرست يا محتواي تبليغاتي را بازنشر ميکنند.2-ظهور هماهنگ شده: تا اواخر سال 2024 (1403ش)، اغلب اين چهرهها عملاً ناشناخته بودند. سپس، تقريباً يکشبه، همهجا ظاهر شدند.دستکم هفت حساب کاربري در پلتفرم ايکس (توئيتر سابق) که با شبکه ديساينفلوئنسرها مرتبطاند، تنها در دسامبر 2024 ايجاد شدهاند. همزمان با آن، پنج وبسايت شبهخبري شامل The Washington Eye، Daily Euro Times، Brieflex، AfricaLix و InfoFlix طي چند هفته در اکتبر و نوامبر همان سال ثبت شدهاند.وبسايتهاي قديميتري مانند EuroPost Agency و New York Insight که در سال 2023 (1402ش) راهاندازي شدهاند نيز به همين اکوسيستم بازميگردند.3-شبکهاي بههمپيوسته: اعضاي اين شبکه به طور مکرر ويدئوهاي خود را در يک استوديوي مشترک ضبط ميکنند، با دکوري کاملاً مشابه؛ از جمله يک کره زمين سياهوسفيد شاخص. آنها در رسانههاي يکسان مطلب منتشر ميکنند، محتواي يکديگر را تقويت ميکنند و در رويدادهاي مشابه حضور مييابند.در طول سال 2025 (1404ش)، اين افراد بهصورت گروهي به کنفرانسها و نشستهاي سخنراني در سه قاره سفر کردند؛ از جمله شوراي روابط خارجي در نيويورک، دانشگاه کمبريج، دانشگاه کاليفرنيا در سنديگو و کنفرانس راستگراي «اتحاد براي شهروندي مسئولانه» در لندن.اين حضورها، تلاشي هدفمند براي انتقال مجموعهاي مشخص از پيامها به مراکز کليدي سياستگذاري به نظر ميرسد.4-اخوانالمسلمين؛ چارچوب تبييني همهچيز: در تمامي پلتفرمها و زمينهها، يک موضوع غالب است: نقداخوانالمسلمين. تحليل خروجي شبکههاي اجتماعي اين افراد نشان ميدهد که «اخوانالمسلمين» پرتکرارترين و عادتمندترين محور گفتاري آنهاست، با فاصلهاي چشمگير از ساير موضوعات.اخوانالمسلمين به يک چارچوب تبييني مادر تبديل شده است؛ چارچوبي که از دريچه آن همهچيز معنا مييابد.سفرهاي خارجي اين شبکه، در عمل به انتقال روايتهاي همسو با امارات، اسرائيل و راست اروپايي اختصاص دارد.در کنار اينفلوئنسرها، شبکهاي از شبه رسانههاي خبري فعاليت ميکند؛ وبسايتهايي که ظاهر روزنامهنگاري را تقليد ميکنند، اما عملاً بهعنوان نهادهاي خبري مستقل عمل نميکنند و اغلب براي تزريق هدفمند تبليغات يا اطلاعات نادرست طراحي شدهاند.اين رسانهها علاوه بر انتشار مطالب ديساينفلوئنسرها، حجم زيادي محتواي کمکيفيت ــ اغلب با کمک هوش مصنوعي و توسط نويسندگان آزاد ــ توليد ميکنند و هر از گاهي با «اختصاصي»هاي حسابشده، موج رسانهاي ايجاد ميکنندبين ژوئيه تا سپتامبر 2025 (1404ش)، دستکم هشت نفر از اعضاي اين شبکه، از طريق يک ناشر واحد و در بازهاي سهماهه، کتاب منتشر کردند. اين آثار نشانههاي واضح توليد با هوش مصنوعي دارند: ساختارهاي کليشهاي، استفاده افراطي از خط تيره بلند، جملات مقايسهاي قالبي و فقدان تقريباً کامل منابع و کتابنامه. اين کتابها ابزار اعتبارسازي هستند. موتورهاي جستوجو و سامانههاي هوش مصنوعي، اين افراد را بهعنوان «نويسندگان منتشرشده» شناسايي ميکنند و بدين ترتيب، اقتدار آنها تقويت ميشود؛ بيآنکه به منشأ واقعي محتوا اشارهاي شود. آنچه در نهايت آشکار ميشود، يک اکوسيستم نفوذ همسو با امارات است که خود را مجموعهاي از صداهاي مستقل و اصلاحطلب معرفي ميکند، اما در عمل روايتهايي بسيار منسجم را پيش ميبرد: تصويرسازي امنيتي از اسلام و مهاجرت در اروپا، همسويي بيچونوچرا با چارچوبهاي امنيتي اسرائيل و نمايش امارات بهعنوان يک دولت الگو.اين همسويي نهفقط روايي، بلکه ساختاري است: شبهرسانههاي همزمان، تقويت مالي از طريق شرکتهاي وابسته، حضورهاي مشترک در نهادهاي سياستگذاري غربي و شبکهاي از روابط دروني که اين پروژه را زنده نگه ميدارد.آنچه همچنان پنهان نگاه داشته شده، منبع تأمين مالي سفرها، توليد و تقويت انتشار و سازوکار هماهنگي تصميمهاي تحريريهاي است.اما اثر نهايي روشن است: مجموعهاي هماهنگ از دياينفلوئنسرهاي اماراتي که اعتبارشان در نهادهاي غربي تطهير ميشود و سپس بهعنوان «شاهدي بر استقلال» دوباره به چرخه اطلاعاتي بازميگردد.تا زماني که اين نهادها پرسشهاي ابتدايي درباره منشأ و سازوکار توليد چنين صداهاي «مستقل»ي مطرح نکنند، پروژههايي از اين دست همچنان بهعنوان تحليلهاي مردمي و خودجوش جلوه خواهند کرد؛ نه آنچه واقعاً هستند: يک اکوسيستم رسانهاي کوچک اما سازمانيافته براي تبليغات سياسي.
