موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13509

حکمراني و نفوذ ثروت‌هاي کثيف

بسم‌الله الرحمن الرحيم

از ميان رهنمودهاي مستقيم و غيرمستقيم امام خميني به مسئولين نظام جمهوري اسلامي بعضي جملات از ظرفيت هدايتي فوق‌العاده‌اي برخوردار هستند بطوري که هرچه زمان مي‌گذرد نه‌تنها تازگي خود را از دست نمي‌دهند بلکه ملموس‌تر و کاربردي‌تر جلوه مي‌کنند. جمله معروف «خدا نياورد آن روزي را که در سياست مسئولين ما ثروتمندان از اعتبار بيشتري برخوردار باشند» يکي از اينهاست.

امام خميني با گفتن اين نکته به مسئولين هشدار دادند با رفتارشان جامعه اسلامي و انقلابي ايران را به طرفي نبرند که اولاً فاصله ميان ثروتمندان و فقرا هر روز بيشتر شود و ثانياً ثروتمندان جايگاهي در جامعه پيدا کنند که موجب قدرت تأثيرگذاري آنها بر امور کشور باشد بطوري که حتي نزد مسئولين هم از اعتبار بيشتري برخوردار باشند. کنار هم قرار گرفتن تعبيرات متضادي مانند «کاخ‌نشينان» و «کوخ‌نشينان» و «مرفهين بي‌درد» و «پابرهنه‌ها» در سخنان و پيام‌هاي بنيانگذار نظام جمهوري اسلامي ايران از همين فلسفه برخوردار بود که مي‌خواستند جامعه ايراني را که قرن‌ها بود از تبعيض و بي‌عدالتي و فشار کاخ‌نشينان بر مستمندان رنج برده بود از اين فاصله طبقاتي نجات بدهند و به سوي عدالت به پيش ببرند. در چارچوب همين هدف‌گذاري منطبق با تعاليم اسلام و اديان توحيدي بود که مي‌فرمودند: «ثروتمندان هرگز به خاطر تمکن مالي خود نبايد در حکومت و حکمرانان و اداره‌کنندگان کشور نفوذ کنند و مال و ثروت خود را بهانه فخرفروشي و مباهات قرار بدهند و به فقرا و مستمندان و زحمتکشان، افکار و خواسته‌هاي خود را تحميل کنند» (صحيفه امام، جلد 20 صفحه 340).

در پايان اين جمله، علت نگراني شديد امام از تقدم ثروتمندان بر اقشار ديگر و به‌ويژه مقرب بودن آنان نزد مسئولين کشور به روشني تذکر داده شده است. ايشان، بهانه فخرفروشي و مباهات قرار دادن و افکار و خواسته‌هاي خود را به فقرا و مستمندان و زحمتکشان تحميل کردن را نتيجه نفوذ ثروتمندان در حکومت و حکمرانان و اداره‌کنندگان کشور مي‌دانستند و چنين پديده‌اي را خطري بزرگ براي کشور مي‌ديدند. اين همان هشداري است که اميرالمؤمنين عليه‌السلام در موارد متعدد با احضار استانداران قلمرو حکومتي خود به آنها مي‌دادند و حتي بعضي از آنها را به خاطر افراط در معاشرت با ثروتمندان و دور بودن از مستمندان از مسئوليت‌هايشان برکنار کردند. در منشور حکومتي مولاي متقيان که به مالک اشتر نخعي به عنوان والي مصر ابلاغ کردند نيز همين هشدار با شدت زياد وجود دارد.

ما که قرار بود در چارچوب نظام جمهوري اسلامي، منشور حکومتي اميرالمؤمنين عليه‌السلام را به اجرا درآوريم و امام خميني نيز همواره محتواي همين منشور را به مسئولين تذکر و از غفلت و انحراف از آن بيم مي‌داد، آيا اکنون جامعه‌اي در تراز حکومت علوي داريم؟ آيا در ايران ما ثروت حرف اول را نمي‌زند؟ آيا اعتبار و منزلت مستمندان نزد مسئولين بيشتر است يا ثروتمندان؟ اصولاً چرا هنوز جامعه ما با عناويني از قبيل فقير و ثروتمند مواجه است؟ چرا فاصله طبقاتي در جامعه از کاخ و کوخ به برج و آلونک رسيده است؟ چرا هر سال بر تعداد برج‌ها و طبقات آنها به صورت نجومي اضافه مي‌شود و در طرف مقابل حلبي‌آبادها هم به همان ميزان وسعت مي‌يابند؟ چرا عده‌اي با داشتن چند پنت‌هاوس در شمال تهران و چند ويلا باغ عريض و طويل در شمال و دماوند و ساير مناطق خوش‌ آب و هوا باز هم دنبال خريد املاک جديد هستند و عده‌اي به خاطر نجومي شدن اجاره‌خانه ناچار شده‌اند به زيرپله‌هاي خانه‌هاي قديمي حومه شهرها پناه ببرند؟ چرا «برادر فلان» که در سال‌هاي اول انقلاب حاضر نبود غير از کمله «برادر» هيچ پيشوندي براي اسمش بکار ببرند و با بولدوزر هم نمي‌شد از جنوب تهران تکانش بدهي حالا با چندين پيشوند و پسوند که به اسمش اضافه شده در خانه‌هاي فوق‌لاکچري مناطق الهيه، فرشته، ولنجک و... خوش مي‌گذراند و به ريش گودنشينان خانه به دوش جنوب تهران مي‌خندد؟

اسلام را به مخالفت با رفاه متهم نمي‌کنيم ولي اين را هم قبول نداريم که در يک جامعه اسلامي آنهم با حکمراني ديني عده‌اي پنت‌هاوس‌نشين باشند و عده‌اي گودنشين. نام چنين جامعه‌اي هرچه باشد «جامعه اسلامي» نيست.

اعتراف کنيم با جامعه‌اي که امام خميني براي ايران بعد از انقلاب اسلامي درنظر داشتند فاصله زيادي داريم. شرم‌آورتر اينکه با روشي که در پيش گرفته‌ايم اين فاصله هر لحظه بيشتر مي‌شود. از اينهم زشت‌تر اينکه بزرگ‌ترين مفسدان اقتصادي را از زير اعدام خارج مي‌کنيم و مجوزهاي طلائي تبديل شدن به ابرثروتمندان را در اختيارشان قرار مي‌دهيم. با اينحال آيا فکر مي‌کنيد برخلاف هشدار امام خميني حکمراني اين کشور تحت نفوذ ثروتمندان و ثروت‌هاي کثيف قرار نخواهد گرفت و محرومان تحقير نخواهند شد؟! و آيا از خطري که در کمين است نبايد ترسيد؟!