موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13504

ارزش واقعي انسان

به مناسبت ايام رحلت علامه محمد تقي جعفري

از علامه محمد تقي جعفري (رحمة‌الله عليه) نقل شده است، برخي از جامعه شناسان برتر دنيا در دانمارک جمع شده بودند تا پيرامون موضوع مهمي به بحث و تبادل نظر بپردازند. موضوع اين بود: «ارزش واقعي انسان به چيست»؟ براي سنجش ارزش بسياري از موجودات، معيار خاصي داريم. مثلاً معيار ارزش طلا به وزن و عيار آن است. معيار ارزش بنزين به مقدار و کيفيت آن است. معيار ارزش پول پشتوانه آن است، اما معيار ارزش انسان‌ها در چيست؟

هر کدام از جامعه شناسان، سخناني گفته و معيارهاي خاصي ارائه دادند. هنگامي که نوبت به بنده رسيد، گفتم: اگر مي‌خواهيد بدانيد يک انسان چقدر ارزش دارد، ببينيد به چه چيزي علاقه دارد و به چه چيزي عشق مي‌ورزد. کسي که عشقش يک آپارتمان دو طبقه است، در واقع ارزشش به مقدار همان آپارتمان است. کسي که عشقش ماشين است، ارزشش به همان ميزان است. اما کسي که عشقش خداي متعال است، ارزشش به اندازه خداست. من اين مطلب را گفتم و پايين آمدم. وقتي جامعه شناسان سخنان مرا شنيدند، براي چند دقيقه روي پا ايستادند و کف زدند. هنگامي که تشويق آنها تمام شد، من دوباره بلند شدم و گفتم: عزيزان، اين کلام از من نبود، بلکه از شخصي به نام علي (عليه‌السلام) است. آن حضرت در نهج‌البلاغه مي‌فرمايد: «قِيمَةُ كُلِّ امْرِئٍ مَا يُحْسِنُه» ارزش هر انساني به اندازه چيزي است که دوست مي‌دارد. وقتي اين کلام را گفتم، دوباره به نشانه احترام به وجود مقدس أميرالمؤمنين علي (عليه‌السلام) از جا بلند شدند و چند بار نام آن حضرت را بر زبان جاري کردند.

علامه جعفري در ادامه مي‌گفتند: عشق حلال به اين است که انسان (مثلاً) عاشق پنجاه ميليون تومان پول باشد. حال اگر به انسان بگويند: «آي پنجاه ميليوني!» چقدر بدش مي‌آيد؟ در واقع مي‌فهمد که اين حرف توهين در حق اوست. حالا که تکليف عشق حلال اما دنيوي معلوم شد، ببينيد اگر کسي عشق به گناه و معصيت داشته باشد، چقدر پست و بي‌ارزش است! اينجاست که ارزش و مفهوم «ثارالله» معلوم مي‌شود. ثار‌الله اضافه تشريفي است، خوني که در واقع آنقدر شرافت و ارزش پيدا کرده که فقط با معيارهاي الهي قابل ارزش‌گذاري است و ارزش آن به اندازه خداي متعال است.