اعتياد، از کنجکاوي تا وابستگي
هيچ‌کس يک‌شبه معتاد نمي‌شود، مسير هميشه با يک «فقط يک بار» شروع مي‌شود.
در پرونده‌هاي مواد مخدر، تقريباً هميشه يک جمله مشترک شنيده مي‌شود: «فکر نمي‌کردم کارم به اينجا برسد.» اعتياد مسيري تدريجي است و شناخت مراحل آن، بهترين راه پيشگيري است.
مراحل شکل‌گيري اعتياد:
1. کنجکاوي — معمولاً در جمع دوستان و با اين باور که «من اراده دارم، هر وقت بخواهم ترک مي‌کنم.»
2. مصرف تفريحي — ماده به بخشي از تفريح تبديل مي‌شود، هنوز کنترل ظاهري وجود دارد.
3. مصرف منظم — فرد براي فرار از استرس يا مشکلات به آن پناه مي‌برد و دفعات مصرف زياد مي‌شود.
4. وابستگي — بدن و روان به ماده نياز پيدا مي‌کنند، ترک بدون کمک، بسيار سخت مي‌شود.
نشانه‌هاي هشدار زودهنگام:
*تغيير ناگهاني دوستان و پنهان‌کاري
*افت تحصيلي يا شغلي بي‌دليل
*نوسان خلق شديد و پرخاشگري
*بي‌اشتهايي، بي‌خوابي يا خواب زياد
*درخواست مکرر پول و بهانه‌هاي نامفهوم
*گوشه‌گيري از خانواده
چه کنيم؟
*قبل از بحران حرف بزنيد. گفت‌وگوي آرام و بدون سرزنش، بسيار مؤثرتر از بازجويي است.
*سرزنش و برچسب نزنيد. «معتاد» گفتن به کسي که در مرحله کنجکاوي است، او را به سمت مصرف بيشتر هل مي‌دهد.
*علت را ببينيد. بسياري از مصرف‌کنندگان براي فرار از اضطراب، افسردگي يا فشار خانواده شروع کرده‌اند.
*از کمک حرفه‌اي استفاده کنيد. مراکز مشاوره و ترک اعتياد، به‌ويژه در مراحل اوليه، بسيار موفق‌تر عمل مي‌کنند.
*براي پيشگيري، مهارت «نه گفتن» را در نوجوانان تقويت کنيد. اين ساده‌ترين و مؤثرترين واکسن است.
اعتياد، مشکل فرد نيست، مشکل خانواده و جامعه است. هرچه زودتر شناسايي شود، درمان ساده‌تر و ارزان‌تر است.
معاونت اجتماعي کلانتري 109 بهارستان
