فاطمه زهرا (س) و ائمه معصومين، مصداق حبل‌المتين قرآن هستند
حضرت آيت‌الله جوادي آملي
... وجود مبارک صديقه کبري فاطمه زهرا (سلام‌الله عليها) سيره و سنتي دارد که معرف هويت اوست، چون اين ذات پر برکت همانند ساير ذوات قدسي همتاي قرآن کريم هستند و قرآن کريم عباراتي دارد، اشاراتي دارد، لطايفي دارد، و حقايقي. چه اينکه از امام حسين (عليه‌السلام) و امام صادق (سلام‌الله‌عليه) رسيده است که قرآن به چهار بخش تقسيم مي‌شود، چهار درجه دارد، يک درجه‌اش براي توده مردم است به نام عبارات قرآن. برتر از آن اشارات قرآن است و والاتر از آن لطايف قرآن است و قله قرآن حقايق قرآن است که مخصوص انبياست.1
صديقه کبري هم که از ذوات قدسي عترت (عليهم‌الصلاة و عليهم‌السلام) است، سيره و سنتي دارد که بخشي، جزء عبارات آن سيره است و توده مردم از آن بهره مي‌برند، بخشي مربوط به اشارات سيره آن حضرت است که خواص استفاده مي‌کنند و بخشي مربوط به لطايف سيره و سنت آن حضرت است که أخص بهره مي‌برند و بخشي مربوط به حقايق فاطميه است که أنبيا استفاده مي‌کنند و ديگران طرفي نمي‌بندند. بحث درباره آن حضرت در حقيقت همانند بحث درباره قرآن کريم است.
صديقه طاهره و اهل‌بيت عصمت (عليهم‌السلام) ريسمان آويخته الهي
قرآن کريم که حبل خداست، طناب ناگسستني الهي است. 2 اين حبل و طناب را خدا نازل کرده است، لکن انزال قرآن همانند انزال باران نيست. اين حبل را خداي سبحان نازل کرد يعني آويخت، نه انداخت. آن طوري که قرآن نازل شده است باران نازل نمي‌شود و آن طوري که باران نازل مي‌شود قرآن نازل نشده است. نازل کردن باران يعني انداختن اين قطره‌ها روي زمين. نازل کردن قرآن يعني آويختن اين طناب از بالا به زمين چون قرآن حبل خداست و خدا اين طناب را آويخت، نه انداخت، لذا از عبارات تا اشارات و لطايف و حقايق درجات اين حبل است و هر کسي به اندازه علم و عملش مي‌تواند در خدمت طناب الهي باشد. اهل‌بيت (عليهم‌السلام) و صديقه کبري (صلوات‌الله‌عليها) اينها حبل‌الله هستند، حبل متين هستند و حبل متين را خدا آويخت، نه انداخت. چون آويخت نه انداخت، رهبري قلوب اينها به دست خداي سبحان است اينها جزء اولياي الهي هستند. به انسان کاملي مي‌گويند «ولي الله» که در بخش علم و عمل بدون واسطه از ذات اقدس الهي فيض بگيرد. در ولي او باشد، در جِوار او باشد، موالات داشتن متوالي بودن يعني فاصله برقرار نشدن. چنين انساني مي‌شود "ولي خدا " که از ولي و جِوار فيض الهي طرفي مي‌بندد. در همان حديث معروف ثقلين ذات اقدس الهي فرمود: اين طناب «طرف بيد‌الله تعالي» 3 يک طرف اين طناب يعني قرآن به دست خداست، طرف ديگرش در دست شماست. پس مطلب دوم اين شد که اين بانو مانند ساير ائمه معصوم (عليهم‌السلام) حبل متين خدايند و اين طناب را خدا آويخت. نه انداخت. يک طرفش به دست خداست طرف ديگرش به دست مردم است، در دسترس مردم است.
حضرت زهرا(س)، جامع کمالات علمي و عملي
بخشي ديگر از آيات اين است که اگر کسي با تقوا بود و منحرف نشد، فرشتگان بر او نازل مي‌شوند «إِنَّ الَّذينَ قالُوا رَبُّنَا‌الله ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيهِمُ الْمَلائِکَة"4 حضرت صديقه کبري (سلام‌الله عليها) جامع تمامي اين مراحل کمالات علمي و عملي بود. اينکه در برخي روايات وجود مبارک امام صادق (عليه‌السلام) فرمود جبرئيل بر جده ما نازل مي‌شد و مطلبي را با ايشان در ميان مي‌گذاشت درحالي‌که جبرئيل بر همه انبيا نازل نمي‌شد و تنها بر برخي انبياي برجسته وارد مي‌شد، حال اينکه جبرئيل بر حضرت زهرا(سلام‌الله عليها) نازل مي‌شود نشانه عظمت و جلال و شکوه آن حضرت است. اگر چيزي جزو شريعت و قوانين کلي باشد نزول فرشتگان در مورد اين مسائل مخصوص انبيا است، اما اگر فرشته‌اي نازل شود و در مدار شريعت دستور خاصي بدهد، مثلا فلان نماز را بخوان و يا فلان ذکر را بگو، اين ديگر نياز به نبوت ندارد چرا که حکم کلي نيست بلکه دستور خاصي نسبت به يک شخص است که اگر آن را بدون دستور خاص و به قصد قربت هم انجام بدهيم ثواب دارد چون به قصد ورود نيست. بنابراين اگر در روايات آمده که امام صادق(عليه‌السلام) فرمود جبرئيل بر جده ما، فاطمه زهرا (سلام‌الله عليها) نازل شد و دو رکعت نماز به او ياد داد، اين امر قابل قبول است زيرا اين شريعت و حکم کلي نيست تا اختصاص به انبيا داشته باشد، بلکه اين دستور خاصي است که با اطلاقات و عمومات هماهنگ است.
نفي ولايت، مصيبتي بزرگ در شهادت حضرت زهرا(س)
آنگاه آن سوگنامه حضرت علي عليه‌السلام در هنگام شهادت همسرش فاطمه زهرا سلام‌الله عليها مشخص مي‌شود. وقتي حضرت علي عليه‌السلام در مراسم تدفين و تجهيز بدن مطهر حضرت صديقه طاهره سلام‌الله عليها، با پيامبر صلي‌الله عليه وآله گفت وگو مي‌کند، به پيامبر صلي‌الله عليه وآله عرضه مي‌دارد: سلام من و سلام دخترتان به حضور شما، يا رسول، از دخترتان بپرسيد که اين امت با من چه کردند و با او چه کردند؟ اينها توطئه کردند که هم مرا بکوبند و هم زهرا سلام‌الله عليها را حذف کنند! "ستنبئک ابنتک بتضافر امتک علي هضمها" 5، همه جمع شدند که فاطمه را بکوبند.
ــــــــــــــــ
1- بحارالانوار، ج75، ص278، قال الصادق (عليه‌السلام): «کتاب‌الله عزّوجلّ علي أربعة أشياء علي العبارة والإشارة واللطائف والحقائق، فالعبارة للعوام والإشارة للخواص واللطائف للأولياء والحقائق للأنبياء». اين روايت از امام حسين (عليه‌السلام) نيز وارد شده است. ر.ک: جامع الأخبار، ص41
2- ارشاد القلوب، ج2، ص305، قال رسول‌الله (صلّي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم): «… کتاب‌الله الثقل الأکبر حبل ممدود من السماء الي الارض سبب بأيديکم وسبب بيد‌الله عزّوجل."
3- بحارالانوار، ج23، ص109
4- سورۀ فصلت آيۀ 30
5- نهج‌البلاغه خطبه 202
