جديدترين ارزيابي از نتايج شمارش آرا و سناريوهاي پيش رو
سبحان حافظي
پس از شمارش سه چهارم آرا، تصوير سياسي اسرائيل بيش از پيش روشن شده است: ائتلاف نتانياهو با 54 کرسي، ائتلاف آيزنکوت با 49 کرسي و احزاب عرب با 17 کرسي. هيچ‌يک از دو بلوک اصلي به آستانه 61 کرسي از 120 کرسي کنست نمي‌رسد. در چنين وضعيتي، 17 کرسي احزاب عرب به عامل تعيين‌کننده‌اي تبديل شده است که سرنوشت هر سناريوي تشکيل دولت را رقم مي‌زند. براساس گزارش رسانه‌هاي عبري‌زبان، از جمله واللا، معاريو و کانال‌هاي 12 و 14، چهار سناريوي اصلي پيش روي صحنه سياسي اسرائيل قرار دارد که ترتيب آنها بر پايه وزن و احتمال هر گزينه تنظيم شده است.
1. دولت اقليت آيزنکوت با حمايت بيروني احزاب عرب
اين سناريو اکنون محتمل‌ترين گزينه به شمار مي‌رود. آيزنکوت با 49 کرسي براي رسيدن به اکثريت پارلماني دقيقاً به حمايت بيروني 17 نماينده عرب نياز دارد. احزاب عرب، به‌ويژه رعم به رهبري منصور عباس و فهرست مشترک، اعلام کرده‌اند که در ازاي تضمين‌هايي مانند توقف تخريب خانه‌ها، مبارزه با جرم در جوامع عرب و گشايش افق سياسي با فلسطيني‌ها، حاضرند به يک دولت آيزنکوت «تور ايمني» پارلماني بدهند، بدون آنکه خودشان در کابينه حضور داشته باشند. رسانه‌هاي عبري گزارش مي‌دهند که آيزنکوت هنوز موضع قطعي خود را اعلام نکرده، اما تحليلگران اسرائيلي تأکيد مي‌کنند که بدون اين حمايت، او هيچ مسيري به نخست‌وزيري ندارد. همين واقعيت، اين سناريو را به گزينه‌اي اجتناب‌ناپذير تبديل کرده است.
2. حرکت به سوي دور دوم انتخابات
اگر مذاکرات براي تشکيل دولت اقليت شکست بخورد، دور دوم انتخابات به‌عنوان مکانيسم پيش‌فرض قانوني مطرح مي‌شود. قانون اسرائيل مقرر مي‌کند که اگر ظرف سه ماه دولتي تشکيل نشود، انتخابات جديد برگزار خواهد شد. رسانه‌هاي عبري اين سناريو را جدي مي‌گيرند، به‌ويژه از آن جهت که نتانياهو با 54 کرسي مي‌تواند بلوک راست را متهم کند که «پيروزي انتخاباتي او را احزاب عرب دزديده‌اند» و بدين ترتيب انگيزه رأي‌دهندگان يهودي راست‌گرا را براي بازگشت به پاي صندوق‌ها افزايش دهد. با اين حال، تحليلگران نزديک به اردوگاه نتانياهو اذعان دارند که در صورت برگزاري دور دوم، احتمالاً آخرين انتخابات سراسري با نامزدي نتانياهو خواهد بود. تجربه انتخابات‌هاي مکرر 2019 تا 2022ميلادي نيز نشان مي‌دهد که رأي‌دهندگان اسرائيلي معمولاً در دور دوم الگوي رأي خود را به‌طور بنيادين تغيير نمي‌دهند.
3. تشکيل دولت وحدت ملي، احتمالاً تحت فشار آمريکا
اين سناريو هنوز روي ميز است، اما با موانع جدي روبروست. ايده اصلي آن است که نتانياهو از شرکاي راست افراطي خود، بن‌گوير و اسموتريچ، فاصله بگيرد و با آيزنکوت يک دولت فراگير تشکيل دهد که احزاب عرب را کنار بگذارد. گزارش‌ها حاکي است که اسحاق هرتزوگ، رئيس‌جمهور اسرائيل، و نزديکان دونالد ترامپ از اين گزينه حمايت مي‌کنند تا از برگزاري انتخابات سوم جلوگيري شود. يک نظرسنجي در اکتبر نشان داد که 55 درصد اسرائيلي‌ها دولت وحدت ملي را به انتخابات مجدد ترجيح مي‌دهند. با اين حال، مانع اصلي رد قاطع آيزنکوت است: او هرگونه حضور در دولتي تحت رهبري نتانياهو را رد کرده و حتي پيشنهاد چرخش نخست‌وزيري را نپذيرفته است. علاوه بر اين، اردوگاه اپوزيسيون کمپين خود را بر «برکناري نتانياهو» بنا نهاده و پيوستن به او را خيانت به رأي‌دهندگان مي‌داند.
4. پيوستن يکي از احزاب اپوزيسيون به ائتلاف نتانياهو
اين سناريو با داده‌هاي جديد ضعيف‌تر هم شده است. نتانياهو با 54 کرسي براي رسيدن به 61 کرسي به هفت نماينده ديگر نياز دارد، اما هيچ حزب اپوزيسيون اصلي حاضر به پيوستن به او نيست. احزاب راست‌گراي کوچکي که نتوانستند از حدنصاب عبور کنند نيز ديگر در کنست حضور ندارند تا بتوانند به او کمک کنند. رسانه‌هاي عبري تأکيد مي‌کنند که تنها راه باقي‌مانده براي نتانياهو يا انتخابات مجدد است يا يک چرخش غيرمنتظره در مواضع يکي از احزاب ميانه‌رو، که در شرايط کنوني هيچ نشانه‌اي از آن ديده نمي‌شود. به همين دليل، اين گزينه در پايين‌ترين سطح احتمال قرار مي‌گيرد.
جمع‌بندي
داده‌هاي جديد درصدي اين واقعيت را قطعي کرده است که 17 کرسي احزاب عرب به «کينگ‌ميکر» صحنه سياسي اسرائيل تبديل شده‌اند. اگر آيزنکوت حاضر شود به‌طور رسمي با اين احزاب وارد مذاکره شود، سناريوي دولت اقليت عملي‌ترين مسير پيش‌رو است. در غير اين صورت، اسرائيل به‌سمت يک دور دوم انتخابات حرکت خواهد کرد که مي‌تواند صحنه سياسي را بيش از پيش قطبي کند. سناريوي وحدت ملي نيز تنها در صورتي زنده مي‌شود که فشار خارجي، به‌ويژه ازسوي آمريکا، و ميانجي‌گري هرتزوگ بتواند يکي از دو طرف را به عقب‌نشيني از مواضع فعلي وادار کند.
