فراموشي اجراي طرحهاي نفتي، ميدان گازي پارس شمالي و پتروشيمي در شمال و مرکز استان بوشهر
نقش حياتي شمال و مرکز استان بوشهر (و جزيره استراتژيک خارگ و خطوط انتقال) در دوران جنگ تحميلي و انتقال بار سنگين صادرات نفت کشور در روزهاي بحران، گواهي است بر اين حقيقت که زيرساختهاي منطقهشمال و مرکز استان نه تنها کمتر از جنوب نيست، بلکه منطقه شمال و مرکز استان ضامن بقاي اقتصادي کشور در روزهاي سخت بوده است. اما متأسفانه پس از جنگ، با تمرکز تمامعيار حاکميت بر توسعه ميدانهاي گازي پارس جنوبي در جنوب استان، شمال و مرکز استان به حاشيه رانده شدند و اين تمرکزگرايي، شکاف عميقي در توسعه متوازن ايجاد کرد.بطوري که اجراي عمليات طرح ميدان پارس شمالي استان که بنا بود در بدو اجراي ميدان پارس جنوبي به اجرا در آيد تا به امروز به يکباره به فراموشي سپرده شد.
در دوران هشت سال دفاع مقدس، زماني که ماشين جنگي دشمن شريانهاي حياتي اقتصاد کشور را هدف قرار داد و پايانههاي صادراتي نفت در جزيره خارگ و مناطق شمالي و مرکزي استان مکرراً زير آتش سنگين قرار گرفتند، اين شمال و مرکز استان بوشهر بود که با تحمل هزينههاي انساني و زيرساختي سنگين، چراغ اقتصاد کشور را روشن نگه داشت. طراحي و اجراي خطوط لوله انتقال نفت از شمال به جنوب براي دور زدن بحرانها و تداوم صادرات در روزهاي بستهبودن يا آسيب ديدن خارگ، شاهکاري بود که تاريح اقتصاد انرژي ابران هر گز آن را فراموش نخواهد کرد.
با پايان جنگ تحميلي، رويکرد توسعه صنعتي کشور با کشف و توسعه ميدانهاي عظيم پارس جنوبي چرخشي صددرصدي به سمت جنوب استان بوشهر (عسلويه و گنگان) پيدا کرد. اگرچه توسعه عسلويه يک ضرورت ملي بود، اما اين تمرکز مطلق باعث شد تا شمال و مرکز استان (شامل شهرستانهاي: دير، دشتي، تنگستان، بوشهر، دشتستان، گناوه و ديلم) که پيشتر بازوان اصلي اقتصادي و بندري استان بودند، به حاشيه رانده شوند.
امروز شاهد آن هستيم که جنوب استان با مشکلات عظيم آلايندگي، فشار بر منابع و آسيبپذيريهاي امنيتي-زيستمحيطي مواجه است و در مقابل، شمال و مرکز استان از سهم عادلانه خود در برخورداري از زنجيره ارزش صنايع نفتي، پتروشيمي و صنايع پاييندستي محروم ماندهاند.براساس اعتراف مسئولين استان، بيشترين نرخ بيکاري امروز در منطقه مرکزي وشمالي استان مشاهده ميشود.
امروز امنيت انرژي کشور نيازمند «تنوعبخشي به کانونهاي توليد و صادرات» است. تمرکز همه تخممرغها در يک سبد (جنوب استان) خطايي راهبردي است که آسيبپذيري زنجيره تأمين ملي را افزايش ميدهد.
شمال و مرکز استان بوشهر با داشتن موقعيت جغرافيايي منحصربهفرد، پيشينه درخشان بندري، زيرساختهاي انساني باتجربه و ظرفيتهاي ترانزيتي، حق دارند سهمي واقعي از اقتصاد انرژي داشته باشند. احياي طرحهاي توسعهاي، ايجاد صنايع پاييندستي پتروشيمي در شمال استان و بازسازي زيرساختهاي فرسوده مرکزي، ومهمتر از آن اجراي طرح پارس شمالي که سالها در انتظار اجرا بسر ميبرد نه تنها يک مطالبه محلي، بلکه يک ضرورت ملي براي تضمين امنيت پايداري انرژي است.
وقت آن رسيده است که سازمان برنامه و بودجه، وزارت نفت و مديران ارشد کشور، عينک تمرکزگرايي صرف را بردارند و با نگاهي عادلانه، به التيام زخمهاي توسعهنيافتگي در شمال و مرکز استاني بپردازند که دين خود را به اين آبوخاگ در روزهاي سخت ادا کرده است.
بوشهر - خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي