رئيس جمهور در نشست فوق‌العاده سران حوزه خزر مطرح کرد
پيشنهاد ايران براي تدوين برنامه بلندمدت منطقه‌اي براي مقابله با کاهش سطح آب خزر
رئيس جمهور با بيان اينکه خزر يک اکوسيستم به هم پيوسته است و هرگونه آسيب به بخشي از آن دير يا زود آثار خود را در سراسر اين پهنه آبي آشکار خواهد کرد گفت: حفاظت از خزر بيش از هر چيز به اراده سياسي مشترک، همکاري مستمر و اقدام هماهنگ همه کشورهاي ساحلي نياز دارد.
دکتر مسعود پزشکيان رئيس‌جمهور اسلامي ايران در سخنراني خود در نشست فوق‌العاده سران حوزه خزر با تأکيد بر اينکه در جهان امروز که با بحران‌هاي متعدد، رقابت‌هاي ژئوپليتيکي، جنگ‌ها، تحريم‌هاي يک‌جانبه و تضعيف چندجانبه‌گرايي مواجه است، همکاري زيست‌محيطي مي‌تواند يکي از عرصه‌هاي مهم اعتمادسازي و همگرايي ميان کشورهاي منطقه باشد، تصريح کرد: ما معتقديم محيط‌زيست نبايد قرباني اختلافات سياسي، رقابت‌هاي اقتصادي يا مداخلات خارج از منطقه شود. کشورهاي ساحلي بايد با تکيه بر ظرفيت‌هاي علمي، فني، مالي و انساني خود، سرنوشت درياي خزر را در چارچوب همکاري‌هاي منطقه‌اي و با احترام کامل به حاکميت ملي و منافع مشروع يکديگر تعيين کنند.
رئيس جمهور در ادامه کنوانسيون چارچوب حفاظت از محيط‌زيست دريايي خزر که در سال 2003 به امضاي پنج کشور ساحلي رسيد، و اخيراً در بيستمين سالگرد اجرايي شدن‌اش، با مشارکت خوب و فعال همه کشورهاي ساحلي، هفتمين نشست اعضاي خود را در تهران برگزار نمود را مهم‌ترين چارچوب حقوقي الزام‌آور منطقه‌اي براي حفاظت از محيط‌زيست خزر عنوان کرد و گفت: کنوانسيون تهران به همراه پروتکل‌هاي آن، چارچوبي از همکاري‌هاي موفق و جامع کشورهاي ساحلي در حوزه‌هاي مختلف، از همکاري در مقابله با آلودگي نفتي و آلودگي‌هاي ناشي از فعاليت‌هاي خشکي گرفته تا حفاظت از تنوع زيستي و ارزيابي اثرات محيط‌زيستي فرامرزي، تغييرات اقليمي و کاهش سطح آب خزر را در اختيار ما قرار داده است.
دکتر پزشکيان با بيان اينکه هيچ‌يک از کشورهاي ساحلي نمي‌تواند به تنهايي خزر را نجات دهد. آب اين دريا و آلودگي آن، تغييرات اقليمي منطقه و آثار کاهش سطح آب هيچ‌يک مرز سياسي نمي‌شناسد، تأکيد کرد: از اين رو، جمهوري اسلامي ايران ضمن استقبال از تصميم اين اجلاس براي ايجاد کميسيون عاليرتبه مرکب از معاونان روساي دولت‌هاي ساحلي، پيشنهاد مي‌کند که در چارچوب کنوانسيون تهران يک برنامه منطقه‌اي بلندمدت براي مقابله با کاهش سطح آب خزر تدوين و اجرا شود.
دکتر پزشکيان در نشست سران کشورهاي مشترک‌المنافع:
نيازمند چندجانبه‌گرايي واقعي در منطقه هستيم
رئيس جمهور همچنين در نشست سران کشورهاي مشترک‌المنافع حضور يافت، وي در سخناني حضور ايران براي نخستين بار و به عنوان اولين کشور دعوت شده در جايگاه مهمان ويژه نشست سران کشورهاي مستقل مشترک المنافع را فرصتي ارزشمند براي تقويت پيوندهاي موجود و گشودن فصل جديدي از همکاري‌ها با کشورهاي اين مجموعه عنوان کرد و گفت: ايران خود را بخشي طبيعي از جغرافياي به‌هم‌پيوسته منطقه مي‌داند که ريشه در تاريخ، فرهنگ، تمدن و پيوندهاي مردمي دارد.
دکتر مسعود پزشکيان رئيس‌جمهوري اسلامي ايران با تأکيد بر اينکه منطقه ما بيش از هر زمان ديگري به تاب‌آوري در برابر جنگ، بحران، فشار خارجي و اختلال در مسيرهاي اقتصادي و ارتباطي نياز دارد و موفقيت در اين مسير، بيش از هر چيز مستلزم اتصال ظرفيت‌هاي منطقه به يکديگر است. منافع مشترک ما، نه در رقابت ميان مسيرها بلکه در اتصال مسيرهاست تصريح کرد: براي آسياي مرکزي، جمهوري اسلامي ايران صرفاً يک شريک نيست، بلکه يک مسير طبيعي براي اتصال آسياي مرکزي و اوراسيا به آب‌هاي آزاد است. بنادر جنوبي ايران در خليج‌فارس و درياي عمان به‌ويژه چابهار مي‌توانند اين منطقه را به آسياي جنوبي، آفريقا و سپس اروپا متصل کنند.
رئيس جمهور با بيان اينکه جمهوري اسلامي ايران خود را بخشي طبيعي از جغرافياي به‌هم‌پيوسته منطقه مي‌داند و اين پيوند نه تنها جغرافيائي، بلکه ريشه در تاريخ، فرهنگ، تمدن و پيوندهاي مردمي دارد افزود: بر همين اساس، جمهوري اسلامي ايران پيشنهاد مي‌کند فرمت «کشورهاي مستقل مشترک‌المنافع + ايران» يا «CIS+1» به‌عنوان سازوکاري منعطف و مؤثر براي گفت وگو و همکاري ايجاد شود تا بتوانيم همکاري‌هاي مشترک را در حوزه‌هاي ترانزيت، انرژي، تجارت، معدن، سرمايه‌گذاري، فناوري، آب و محيط‌زيست، گردشگري و ارتباطات علمي و فرهنگي توسعه دهيم.
دکتر پزشکيان همچنين با تأکيد بر اينکه ما امروز صرفاً با انتخاب ميان انزوا يا وابستگي مواجه نيستيم، بلکه بايد ظرفيت‌هاي خود را به يکديگر متصل کنيم تا هر کشور بتواند با حفظ استقلال و انتخاب‌هاي ملي خود، از مزيت‌هاي اين جغرافياي مشترک بهره‌مند شود اظهار داشت: ما به جاي گسست، اتصال، به جاي رقابت فرساينده، همکاري، به جاي وابستگي يک‌جانبه، وابستگي متقابل، و به جاي امنيت مبتني بر تهديد، امنيت مبتني بر اعتماد و منافع مشترک را مي‌خواهيم.
