موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13408
مناسبت‌هاروز بزرگداشت آیت‌الله کاشانی*سي‌ام تير ماه سالروز قيام مردم مسلمان ايران به رهبري «آيت‌الله

مناسبت‌هاروز بزرگداشت آیت‌الله کاشانی*سي‌ام تير ماه سالروز قيام مردم مسلمان ايران به رهبري «آيت‌الله كاشاني» براي به قدرت رساندن مجدد دکتر مصدق (1331ش) است و به همين دليل اين روز، روز بزرگداشت آيت‌الله کاشاني نامگذاري شده است. زماني كه دكتر محمد مصدق مي‏خواست علاوه بر نخست وزيري، وزارت جنگ را نيز برعهده بگيرد، با مخالفت محمدرضا شاه پهلوي مواجه شد. بنابراين مصدق استعفا داد و شاه بلافاصله احمد قوام را مأمور تشكيل كابينه نمود. در اين ميان آيت‌الله كاشاني كه حضور دكتر مصدق را در نخست وزيري مفيد مي‏دانست با اتخاذ تصميمي قاطع، بازگشت مصدق به نخست‏ وزيري را خواستار شد. آيت‌الله كاشاني تهديد كرد، در صورتي كه قوام كنار نرود اعلام جهاد كرده و كفن مي‏پوشد و پيشاپيش مردم حركت خواهد كرد. احمد قوام كه مردي وابسته به استعمار و در خدمت دستگاه استبدادي بود، بلافاصله پس از نخست ‏وزيري، نغمه شوم جدايي دين از سياست را سر داد و لبه تيز حملات خود را متوجه رهبري نهضت يعني آيت‌الله كاشاني و نيروهاي مسلمان كرد. آيت‌الله كاشاني با انتشار اعلاميه ‏اي به صدور فرمان نخست‏‌وزيري قوام‌السلطنه به شدت اعتراض نمود. به اين ترتيب وقايع سي‏ تير شكل گرفت و قيام عمومي مردم مسلمان، در شهرهاي مختلف ايران آغاز شد. هرچند اين تظاهرات به وسيله عوامل شاه به خاك و خون كشيده شد، اما در نهايت، شاه عقب‏ نشيني كرد و چون در رضايت و تطميع آيت‌الله كاشاني توفيقي به دست نياورد، مجبور شد، قوام را بركنار كرده و بار ديگر مصدق را به نخست وزيري مأمور سازد و وزارت جنگ را نيز به او بسپارد. مصدق پس از به دست‏گرفتن مجدد قدرت، سرلشكر وثوق عامل كشتار مردم بي‏گناه در جريان قيام را به معاونت وزارت جنگ منصوب نمود و چون آيت‌الله كاشاني به اين عمل اعتراض كرد، در نامه‏ اي، از آن روحاني مجاهد خواست تا در امور سياسي مداخله ننمايد. اين عمل، پشتيباني مردم را از مصدق دچار خلل کرد و دولت مصدق كه براي دومين بار در اثر مبارزات پيگير مردم روي كار آمده بود، بيشتر از سيزده ماه دوام نياورد و سرانجام با كودتاي آمريكايي 28 مرداد سال 1332 سرنگون شد.