موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13383
مناسبت ها

*اول محرم، روز ملي ادبيات آييني و بزرگداشت محتشم کاشاني است. کمال‌الدين علي مُحْتَشَم کاشاني (905-996 ه‍جري قمري)، شاعر فارسي‌سراي سده دهم در عهد صفوي است. معروف‌ترين اثرش، ترکيب‌بند اوست که در ايام عزاداري امام حسين عليه‌السلام، مساجد، تکايا و مجالس سوگواري را با کتيبه‌هاي منقوش به اين اشعار، سياهپوش مي‌کنند. اين ترکيب‌بند در دوازده بند، سروده شده و پس از او شاعران بسياري در استقبال از اين ترکيب‌بند شعر سروده‌اند. دوازده بند محتشم در چهار قرن اخير، پر استقبال‌ترين اثر منظوم عاشورايي در زبان فارسي بوده است. شاعران زيادي با ترکيب بندهايشان به استقبال از دوازده بند رفته‌اند ولي در اين ميان آن که با اقبال بي‌چون و چراي مردم کوچه و بازار روبه رو بوده و بر کتيبه‌هاي پارچه‌اي حسينيه‌ها نوشته شده، همان شعر محتشم است. آوازۀ دوازده بند او از مرزهاي جغرافيايي ايران فراتر رفته و در کشورهايي چون هندوستان، پاکستان، افغانستان و تاجيکستان علاقمندان زيادي دارد و حتي عرب زباناني که با ادبيات فارسي آشنايي دارند، به ترکيب بند عاشورايي محتشم به ديدۀ احترام مي‌نگرند.

دوازده بند محتشم با اين بيت آغاز مي‌شود.

باز اين چه شورش است که در خلق عالم است؟

باز اين چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است؟...

*26خرداد سالروز شهادت سربازان دلير اسلام، بخارايي، اماني، صفار هرندي و نيک نژاد در سال 1344 است. اين روز از ماه خرداد يادآور سحرگاهي خونين است که ماموران رژيم ستم شاهي چهار مؤمن مبارز را به سبب ايمان به خدا و تعهد به انجام وظيفه مبارزاتي که اعدام انقلابي حسنعلي منصور نخست‌وزير مزدور آمريکا بود، به ميدان تير آوردند تا به خيال خام خود آنها را بکشند و ياران امام خميني را بترسانند. اما آنها همانند ملت انقلابي ايران قلبي مطمئن داشتند و با لباني پر لبخند به شهادت لبيک گفتند و خون پاکشان، شوري ديگر در دل مردم خداخواه آفريد. راهشان تقويت‌کننده حرکت‌هايي شد که تا پيروزي شکوهمند انقلاب اسلامي ايران، مشت گره شده دستان نيرومند مبارزان راه خدا را نگه داشت. خداوند آنان را عزت بخشيد و دشمنانشان را رسوا و ذليل کرد و درخت انقلاب اسلامي با خون اين شهدا ثمري ديگر گرفت و شاخ و برگش گسترده‌تر شد.