موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13371
در نشست تخصصي شوراي همکاري دولت و دانشگاه براي مديريت بحران آب مطرح شددستور رئيس‌جمهور براي تدوين بر

در نشست تخصصي شوراي همکاري دولت و دانشگاه براي مديريت بحران آب مطرح شددستور رئيس‌جمهور براي تدوين برنامه اجرايي مشترک دولت و دانشگاه در مديريت بحران آبرئيس جمهور با تأکيد بر ضرورت استقرار الگوي حکمراني مشارکتي و دانش‌بنيان در مديريت منابع آبي کشور، خواستار تسريع در عملياتي‌سازي راهبردهاي مشترک تدوين‌شده ميان دانشگاه‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي شد.دکتر مسعود پزشکيان در نشست تخصصي شوراي همکاري دولت و دانشگاه در حوزه مديريت بحران آب که با حضور وزراي علوم، تحقيقات و فناوري و جهاد کشاورزي، معاونان وزارت نيرو و رئيس دانشگاه تهران برگزار شد، آخرين اقدامات و دستاوردهاي اين شورا را مورد بررسي و ارزيابي دقيق قرار داد.در اين نشست، رئيس دانشگاه تهران گزارشي از روند فعاليت‌هاي مشترک ميان دانشگاه و دستگاه‌هاي اجرايي ارائه کرد و اعلام داشت که تاکنون 32 راهبرد عملياتي و سياستي با مشارکت نخبگان دانشگاهي و هماهنگي وزارتخانه‌هاي ذي‌ربط تدوين، جمع‌بندي و به اجماع رسيده است و در گام نخست، سه محور کليدي شامل «تحويل حجمي آب»، «اصلاح و بهينه‌سازي الگوي کشت» و «مديريت سطح زير کشت» با همکاري وزارت جهاد کشاورزي در دستور کار اجرايي قرار گرفته و برنامه‌ريزي‌هاي لازم براي عملياتي‌سازي آن‌ها درحال انجام است.رئيس‌جمهور در اين جلسه با تشريح چارچوب اجرايي و عملياتي برنامه‌هاي پيشنهادي، بر ضرورت حرکت مرحله‌اي و مبتني بر اجماع در اجراي سياست‌هاي مديريت منابع آب تأکيد کرد و گفت: اجراي موفق اين برنامه‌ها مستلزم طي سه مرحله اساسي شامل هماهنگي و هم‌افزايي ميان وزارتخانه‌هاي مسئول و دانشگاه‌ها، برگزاري جلسات تخصصي با صاحبان فرآيند و ذي‌نفعان، تدوين دستورالعمل‌ها و تفاهم‌نامه‌هاي اجرايي ميان دستگاه‌هاي مرتبط و در نهايت اجراي برنامه‌ها براساس زمان‌بندي مشخص و با مشارکت استانداران در سطح استان‌ها است.دکتر پزشکيان با تأکيد بر اينکه مسائل پيچيده کشور با صدور بخشنامه و دستور اداري حل نخواهد شد، تصريح کرد: اصلاح الگوهاي حکمراني نيازمند تغيير نگرش‌ها و بازنگري در رويکردهاي مديريتي است. بخشي از بدنه کارشناسي و اداري کشور همچنان با الگوهاي سنتي مديريت منابع فعاليت مي‌کند و ضروري است اين نگاه‌ها متناسب با اقتضائات جديد و شرايط بحراني کشور مورد بازنگري قرار گيرد.رئيس‌جمهور همچنين بر ضرورت اصلاح ساختارهاي اداري، ارتقاي هماهنگي بين‌بخشي و هم‌راستاسازي مأموريت‌هاي دستگاه‌هاي اجرايي با اهداف علمي و پژوهشي دانشگاه‌ها تأکيد کرد و گفت: کارگروه‌هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي بايد آثار و پيامدهاي اجتماعي تصميمات و مداخلات را به‌صورت دقيق مورد مطالعه قرار دهند؛ چرا که هرگونه اقدام صرفاً دستوري و فاقد پشتوانه اقناعي مي‌تواند به شکل‌گيري نارضايتي‌هاي اجتماعي منجر شود. از اين‌رو، بررسي تبعات سياست‌ها و طراحي برنامه‌هاي جبراني و حمايتي بايد جزئي جدايي‌ناپذير از فرآيند تصميم‌گيري باشد.دکتر پزشکيان با اشاره به ضرورت ارتقاي آگاهي عمومي در حوزه مديريت منابع آب اظهار داشت: لازم است براي کشاورزان و بهره‌برداران بخش آب، پيامدهاي جبران‌ناپذير حفر چاه‌هاي غيرمجاز و برداشت بي‌رويه از منابع زيرزميني به‌صورت علمي و مستند تبيين شود. اين اقدامات نه‌تنها امنيت آبي کشور را تهديد مي‌کند، بلکه در بلندمدت بيشترين خسارت را متوجه خود کشاورزان و جوامع محلي خواهد کرد.رئيس‌جمهور در ادامه با اشاره به برخي تجارب موفق تاريخي در مديريت منابع آب کشور خاطرنشان کرد: متأسفانه در سال‌هاي گذشته برخي سازوکارهاي بومي و کارآمد نظير نظام «ميرابي» را تضعيف کرده‌ايم، بدون آنکه بتوانيم جايگزين‌هاي مدرن و مؤثر براي آن ايجاد کنيم. امروز نيازمند تلفيق دانش بومي، مشارکت مردمي و فناوري‌هاي نوين در مديريت منابع آب هستيم.دکتر پزشکيان همچنين بر نقش‌آفريني تشکل‌ها، اتحاديه‌ها و صنوف تخصصي در اجراي سياست‌هاي مديريت مصرف آب تأکيد کرد و گفت: براي هر بخش و هر گروه ذي‌نفع بايد نسخه‌اي متناسب با شرايط و ويژگي‌هاي همان بخش طراحي شود و نمي‌توان يک راه‌حل واحد را براي تمامي حوزه‌ها تجويز کرد.رئيس جمهور با تأکيد بر ضرورت توسعه کشاورزي دانش‌بنيان و بهره‌گيري از فناوري‌هاي نوين افزود: مطالعات و برنامه‌ريزي براي توسعه کشت‌هاي گلخانه‌اي پيشرفته، کشت هيدروپونيک، ايروپونيک و ساير روش‌هاي نوين توليد بايد با جديت دنبال شود. استفاده از تجربيات کشورهاي پيشرو در اين حوزه مي‌تواند زمينه افزايش حداکثري بهره‌وري محصولات کشاورزي با حداقل مصرف آب را فراهم کند.دکتر پزشکيان دانشگاه‌ها را يکي از ارکان اصلي تحقق اين تحول دانست و تصريح کرد: دانشگاه‌ها بايد فراتر از نقش نظري و پژوهشي، به عرصه اجرا و حل مسائل کشور وارد شوند. دانشگاه‌ها از ظرفيت‌هاي علمي، نيروي انساني متخصص و زيرساخت‌هاي لازم برخوردارند و دولت نيز آماده است از طريق ارائه تسهيلات و حمايت‌هاي لازم، زمينه آموزش، توسعه فناوري، تجاري‌سازي دانش و درآمدزايي در اين بخش را فراهم کند.رئيس جمهور افزود: بسياري از موضوعاتي که امروز در سطح نظري مورد بحث قرار مي‌گيرند، در دانشگاه‌ها قابليت تبديل به پروژه‌هاي اجرايي و الگوهاي عملياتي موفق را دارند و بايد از اين ظرفيت ارزشمند به‌صورت مؤثر استفاده شود.دکتر پزشکيان همچنين بر ضرورت توجه به جانمايي صحيح گلخانه‌ها، تأمين پايدار آب، بهره‌گيري از انرژي‌هاي تجديدپذير به‌ويژه پنل‌هاي خورشيدي و توسعه همکاري‌هاي علمي با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشي معتبر جهان در کشورهايي نظير اسپانيا، چين و ترکيه تأکيد کرد و اين اقدامات را از الزامات شکل‌گيري نظام کشاورزي مدرن، پايدار و کم‌مصرف دانست.رئيس‌جمهور در بخش ديگري از سخنان خود، مشارکت مردم را مهم‌ترين رکن موفقيت برنامه‌هاي مديريت مصرف آب و انرژي عنوان کرد و گفت: شکل‌گيري يک گفتمان ملي در زمينه صرفه‌جويي و مصرف مسئولانه مي‌تواند سالانه ميليون‌ها مترمکعب صرفه‌جويي در منابع کشور به همراه داشته باشد. در حوزه‌هاي مختلف، هر ميزان که مردم در مديريت مصرف و پرهيز از اسراف مشارکت کنند، امکان جبران خسارت‌هاي وارد شده به منابع و زيرساخت‌هاي کشوردر جنگ اخير و تضمين پايداري توسعه براي نسل‌هاي آينده افزايش خواهد يافت.