موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13358
پرچمي که مردم را دور هم جمع مي‌کندتجمعات شبانه مردمي و بازگشت نماد همبستگي ملي به خيابان‌هادر روزها

پرچمي که مردم را دور هم جمع مي‌کندتجمعات شبانه مردمي و بازگشت نماد همبستگي ملي به خيابان‌هادر روزها و شب‌هايي که جامعه ايران زير فشار اخبار تلخ، نگراني‌هاي اقتصادي و التهاب‌هاي منطقه‌اي قرار دارد، صحنه‌هايي از تجمعات شبانه مردم در ميادين و خيابان‌هاي شهرها، بار ديگر توجه افکار عمومي را به يک حقيقت قديمي جلب کرده است، اينکه «پرچم ايران» مهم‌ترين نماد وحدت و همبستگي ملي براي بخش بزرگي از جامعه است.در شب‌هاي اخير، حضور پرشور مردم در ميدان‌ها و خيابان‌هاي اصلي شهرها با در دست داشتن پرچم ايران، سر دادن شعارهاي ملي و مذهبي و اجراي سرودهاي ميهني، تصويري متفاوت از فضاي اجتماعي کشور ارائه داد، تصويري که بيش از هر چيز، بر تعلق خاطر مردم به هويت ايراني و احساس همبستگي ملي تأکيد دارد.بسياري از شرکت‌کنندگان در اين تجمعات، نه فعال سياسي هستند و نه عضو جريان‌هاي خاص. بلکه شهرونداني عادي از نسل‌ها و سليقه‌هاي مختلف هستند که در شرايط حساس کنوني، تلاش دارند نوعي همراهي و همدلي اجتماعي را به نمايش بگذارند.حضور خانواده‌ها، جوانان و حتي کودکان با پرچم‌هاي سه‌رنگ ايران و نماد زيباي‌الله در ميان آن، نشان مي‌دهد که براي بخش بزرگي از جامعه، پرچم همچنان فراتر از اختلافات سياسي، نماد «ايران» است.جامعه‌شناسان بارها تأکيد کرده‌اند که در دوره‌هاي بحران و نااطميناني، ملت‌ها معمولاً به سراغ نمادهاي مشترک خود مي‌روند، نمادهايي که مي‌توانند احساس تعلق و امنيت رواني ايجاد کنند. در ايران نيز پرچم، سرود ملي و ميدان‌هاي شهري همواره بخشي از حافظه جمعي مردم بوده‌اند. از راهپيمايي‌هاي تاريخي گرفته تا جشن‌هاي ورزشي و مناسبت‌هاي ملي.آنچه در تجمعات شبانه اخير ديده شد، بيش از آنکه يک حرکت صرفاً سياسي باشد، نوعي نمايش هويت جمعي است. هويتي که مردم تلاش مي‌کنند آن را در ميان فشارهاي اقتصادي، نگراني‌هاي امنيتي و فضاي پرتنش رسانه‌اي حفظ کنند. بسياري از حاضران با گرفتن عکس و فيلم، انتشار تصاوير در شبکه‌هاي اجتماعي و استفاده از نمادهاي ملي، تلاش دارند روايت خود از ايران را به نمايش بگذارند.کارشناسان رسانه معتقدند در دوره‌اي که فضاي مجازي به ميدان اصلي رقابت روايت‌ها تبديل شده، چنين تجمعاتي مي‌تواند نقش مهمي در بازسازي روحيه اجتماعي و تقويت احساس تعلق ملي ايفا کند. به باور آنان، نمايش پرچم ايران در خيابان‌ها، پيامي روشن درباره اهميت حفظ وحدت ملي در شرايط حساس کنوني دارد.در سال‌هاي گذشته، پرچم ايران بارها در مناسبت‌هاي مختلف به محور همبستگي عمومي تبديل شده است. از شادي‌هاي خياباني پس از پيروزي‌هاي ورزشي تا حضور مردم در مراسم ملي و آييني. اکنون نيز مردمي که در ميادين حضور دارند تلاش مي‌کنند با بازگرداندن اين نماد به خيابان‌ها، بر پيوند خود با سرزمين و هويت ملي تأکيد کنند.در شرايطي که جامعه ايران بيش از هر زمان ديگري به آرامش، اميد و انسجام نياز دارد، بسياري معتقدند حفظ فضاي همدلي و تقويت نمادهاي مشترک ملي مي‌تواند به کاهش شکاف‌هاي اجتماعي کمک کند. شايد به همين دليل است که در ميان تمام تصاوير اين شب‌ها، آنچه بيش از همه در ذهن‌ها باقي مي‌ماند، پرچمي است که در دست مردم، حرکت مي‌کند، نمادي قديمي که توان جمع کردن مردم زير نام مشترک را ايران را دارد.مجيد پروکار