جزئيات توطئه مشترک آمريکا ورژيم صهيونيستي براي تغيير حکومت در ايران*يک رسانه اسرائيلي در گزارشي از جزئيات طرحي براي «سرنگوني نظام ايران» در جريان جنگ اخير پرده برداشته و آن را تلاشي توصيف کرد که «فعلا به نتيجه نرسيده است.» اين گزارش همچنين تأکيد ميکند که بخشهايي از اطلاعات منتشرشده، با تأييد بخش سانسور نظامي اسرائيل براي انتشار آماده شده است.*روزنامه اسرائيلي «يديعوت آحارانوت» در گزارشي مفصل جزئيات طرحي را فاش کرد که هدف آن سرنگوني حکومت در ايران در جريان جنگ اخير توصيف شده است، اما اين طرح در نهايت ناکام ماند و به مرحله اجرا نرسيد و «به گفته منابع، در ميان دستاندرکاران آن در اسرائيل احساس ناکامي و از دست رفتن فرصت را ايجاد کرده است.»*در اين گزارش که به قلم دو روزنامهنگار اسرائيلي سرشناس به نامهاي «ناحوم بارنئا» و «رونن برگمن» تهيه شده، آمده است که اين طرح در واقع هدف محوري جنگ و با شعار دستيابي به «پيروزي مطلق» دنبال ميشد، اما سازوکار پيشبينيشده براي رسيدن به اين هدف، پس از حدود 40 روز درگيري به نتيجه نرسيد.*ايده سرنگوني نظام ايران به سالهاي فعاليت «مئير داگان» در موساد و دوره نخستوزيري «ايهود اولمرت» بازميگردد. در آن زمان، سناريويي مطرح بود که براساس آن، با کشتن آيتالله علي خامنهاي، فرد ديگري از درون ساختار حاکميت که بهصورت مخفيانه جذب شده، جايگزين او شود. اين طرح با مخالفت در سطوح بالاي جامعه اطلاعاتي اسرائيل مواجه شد و کنار گذاشته شد، اما توجه بنيامين نتانياهو را به خود جلب کرد بهگونهاي که او پس از بازگشت به قدرت در سال 2023ميلادي (1402) بارها درباره وجود چنين برنامههايي پرسوجو کرد.»*براي سرنگوني يک نظام دو مسير وجود دارد که اسرائيل هر دو مسير را دنبال کرد.*وقتي «ديويد بارنيا» در سال 2021 ميلادي(1400) به رياست موساد منصوب شد، دستور يک تغيير اساسي در تحريک افکار عمومي ايران را داد. اين حوزه تحت مديريت او به محور اصلي تقابل با ايران تبديل شد.*براساس اين گزارش، براي سرنگوني يک نظام دو مسير وجود دارد، يکي از بالا، با تکيه بر نخبگان و مقامهاي ارشد، و ديگري از پايين، با تقويت اعتراضات مردمي و حتي مقاومت مسلحانه گروههاي اقليت. اسرائيل ظاهرا تصميم گرفت هر دو مسير را بهطور همزمان دنبال کند.*در اين گزارش تأکيد شده که واژه بهظاهر خنثاي «تأثيرگذاري» بههيچوجه بيانگر ابعاد واقعي اين پروژه و ميزان پيچيدگي آن نيست. به نوشته اين گزارش، در برابر آنچه «نظامي مملو از زهر» توصيف شده، اسرائيل نيز ساختاري مشابه را ايجاد کرده است. اين پروژه از حدود چهار سال پيش آغاز شده و حدود دو سال و نيم پيش به مرحله آمادگي عملياتي رسيده است، سامانهاي که در صورت استفاده کامل، ميتواند پيامدهايي فراتر از فضاي مجازي و بهشدت مخرب داشته باشد.*در ادامه اين گزارش آمده است که شکلگيري طرح تغيير رژيم در ايران بر پايه تجربه عملياتهاي قبلي و افزايش اعتماد به نفس ميان رهبران سياسي و نظامي اسرائيل بوده است. دو عمليات از جمله «پيکانهاي شمالي عليه لبنان» در سپتامبر 2024 (شهريور 1403) و «طلوع شيران عليه ايران» در ژوئن 2025(خرداد1404)، نقش تعيينکنندهاي در شکلگيري تصميمات راهبردي داشتند.*همچنين اين تصور وجود داشته که واشنگتن بهطور کامل از آن پشتيباني خواهد کرد. آمريکا سالها به دنبال انتقام از حزبالله بهدليل کشته شدن صدها شهروند و مامور خود بود. حذف نصرالله و ديگر رهبران اين گروه، بهنوعي اين پرونده را براي واشنگتن بست. با اين حال، در عمل اين حمايت در همه مراحل طرح از استحکام لازم برخوردار نبوده است.سرنگوني براي تابستان سال 2026 (1405) برنامهريزي شده بود تا اينکه اعتراضات ديماه شکل گرفت*پس از پايان عمليات «طلوع شيران»، دونالد ترامپ و بنيامين نتانياهو مدعي شدند که دو تهديد اصلي عليه اسرائيل يعني برنامه هستهاي و توان موشکي ايران، براي هميشه برطرف شده است. با اين حال، ارزيابيهاي ميداني تصوير متفاوتي ارائه ميداد و نهادهاي امنيتي اسرائيل با درک اين واقعيت، بهسرعت به سمت آمادهسازي مرحله بعدي حرکت کردند. کارشناسان تأکيد داشتند که حملات هوايي به زيرساختهاي ايران بهتنهايي نميتواند مسئله را حل کند و حتي در صورت موفقيت، به چرخهاي از درگيريهاي پيدرپي منجر خواهد شد. پس تنها اقدامي که ميتواند آنها را از اين چرخه خارج کند، سرنگوني حاکميت در ايران است.*زمان اجراي اين طرح براي ژوئن 2026(خرداد1405) در نظر گرفته شده بود تا در آن زمان تمامي مقدمات فراهم و شرايط لازم مهيا شود. با اين حال، در ژانويه سال جاري(ديماه 1404)دهها هزار نفر در ايران بهطور ناگهاني به خيابانها آمدند. به نوشته اين گزارش، تلاشهاي گستردهاي که ازسوي اسرائيل صورت گرفته بود، در پسزمينه اين اعتراضات نقش داشته است. هرچند اين اعتراضات به سقوط نظام منجر نشد و برخي معتقدند هنوز هم اين اتفاق رخ نداده، اما تأثير قابل توجهي بر تصميمگيريها در سطحي ديگر، بهويژه در مارالاگو، محل اقامت دونالد ترامپ در فلوريدا، گذاشت.*واکنش خشونتآميز نظام ايران به اعتراضات ديماه 1404 خورشيدي، نهتنها نهادهاي اطلاعاتي را غافلگير کرد، بلکه موجي از نگراني در سطح جهاني ايجاد کرد. در اين ميان، دونالد ترامپ با اعلام اينکه «کمک در راه است»، عملا براي خود ايجاد کرد که هم در تهران و هم در تلآويو با دقت مورد توجه قرار گرفت.*در ادامه، ترامپ به فرماندهي مرکزي آمريکا (سنتکام) دستور داد نيروهايي را به منطقه خليج فارس اعزام کند. همزمان، بنيامين نتانياهو نيز به ارتش اسرائيل و موساد دستور داد زمان اجراي عمليات را جلو بيندازند.*يسرائيل کاتس، وزير دفاع، در اوايل مارس و در جريان بازديد از بخش اطلاعات ارتش اعلام کرد که اين عمليات در ابتدا براي اواسط سال برنامهريزي شده بود، اما بهدليل تحولات داخلي ايران و موضع رئيس جمهوري آمريکا، تصميم گرفته شد زمان اجراي آن به فوريه منتقل شود،تصميمي که به گفته اين گزارش، هزينههايي به همراه داشت.*براساس اين گزارش، طرح سرنگوني نظام ايران هسته اصلي راهبرد جنگ تازه محسوب ميشد. در اوج اعتراضات و سرکوبها، رئيس موساد در 16 ژانويه (26دي)به آمريکا سفر کرد و اين طرح را در ديدار با مقامهاي آمريکايي اعم از نظامي و غيرنظامي تشريح کرد. يک منبع مطلع ميگويد که تمامي جزئيات، از جمله سناريوي سرنگوني نظام، بهطور کامل ارائه شده است. همزمان، فرماندهي مرکزي آمريکا نيز از طريق ارتباط با ارتش اسرائيل در جريان اين طرح قرار گرفت و رئيس ستاد کل ارتش اسرائيل نيز به واشنگتن سفر کرد.*در پي اين تحولات، دولت آمريکا خود را براي يک درگيري آماده کرد، هرچند مشخص نبود که با تمام مراحل اين طرح موافقت دارد يا نه.*اين گزارش همچنين به عملياتي در 3 ژانويه 2026 (16ديماه 1404)اشاره ميکند که طي آن، در يک اقدام سريع کماندويي و بدون تلفات براي آمريکا، نيکلاس مادورو، رئيس جمهوري ونزوئلا، به همراه همسرش از کاخ رياستجمهوري ربوده شد و در مدت کوتاهي کنترل کشور به ساختاري جديد تحت هدايت سيا منتقل شد.*موفقيت اين عمليات، بهگفته گزارش، به افزايش محبوبيت رئيس جمهوري آمريکا و تقويت اعتماد او به توان نظامي کشورش انجاميد. در چنين فضايي، ترامپ به اين باور رسيد که ظرفيتهاي نظامي تحت فرمان او محدوديتي ندارد.*بنيامين نتانياهو در 11 فوريه (22بهمن)در کاخ سفيد با دونالد ترامپ ديدار کرد و در جلسهاي در اتاق وضعيت، رئيس موساد از طريق ارتباطي رمزگذاريشده از اسرائيل به اين نشست پيوست. در اين جلسه، تمامي جزئيات طرح براي رئيس جمهوري آمريکا تشريح شد و فضاي حاکم بر نشست مثبت ارزيابي شد.*بهگفته اين گزارش، ترامپ در آن مقطع حتي سناريويي مشابه آنچه در ونزوئلا رخ داده بود را براي تهران قابل تصور ميديد، درحالي که تفاوتهاي اساسي اين دو وضعيت را در نظر نداشت. نتانياهو نيز با اين برداشت به کشور بازگشت که ميان او و ترامپ هماهنگي کامل وجود دارد و اجراي طرح در همه ابعاد آن با چراغ سبز واشينگتن همراه است.*يک روز بعد، مقامهاي ارشد دولت آمريکا در جلسهاي ديگر در همان اتاق وضعيت، اما بدون حضور هيئت اسرائيلي، به بررسي جزئيات طرح پرداختند؛ نشستي که بهگفته منابع، فضاي آن کاملا متفاوت بود. جزئيات اين گفتوگو بعدها در کتابي نوشته مگي هابرمن و جاناتان سوان منتشر شد که بخشهايي از آن نيز در روزنامه نيويورک تايمز بازتاب يافت.*بر پايه دادههاي موجود، اين طرح بر اجراي يک عمليات نظامي گسترده متمرکز بود که قرار بود در نهايت به سرنگوني نظام منتهي شود.تحريک کردها و اقدام اردوغان*براساس اين گزارش، طرح سرنگوني نظام ايران ساختاري پيچيده داشت و قرار بود با حملات هوايي هدفمند اسرائيل عليه رهبر و مقامات ارشد آغاز شود. در اين ميان، محدوديتهاي قانوني در آمريکا باعث ميشد رئيس جمهوري نتواند مستقيما در چنين اقدامي دخالت کند، اما تا زماني که اجراي عمليات بر عهده اسرائيل بود، ترامپ خود را از مسئوليت مستقيم مبرا ميدانست و از اين سناريو حمايت ميکرد.*طبق اين طرح، پس از حدود 100 ساعت حملات هوايي، مرحله دوم عمليات آغاز ميشد، مرحلهاي که بر سه محور اصلي استوار بود. نخستين محور، حمله زميني از خاک عراق توسط نيروهاي کُرد بود. گزارشها حاکي از آن است که در هفتههاي اخير، برخي خبرنگاران خارجي با فرماندهان و نيروهاي مشارکتکننده در اين طرح در اقليم کردستان عراق گفتوگو کردهاند. به گفته اين منابع، هدف اوليه ورود به مناطق کُردنشين ايران و سپس حرکت بهسمت تهران با همراهي نيروهاي کُرد ايراني بوده است؛ سناريويي که طراحان آن اميدوار بودند مشابه تحولات سوريه در پايان سال 2024 (آذر 1403)باشد.*اين گزارش تأکيد ميکند که در چنين بسيج گستردهاي که گروههاي مختلفي از جمله کُردها، بلوچها و عربهاي احوازي در آن مشارکت داشتند، حفظ محرمانگي دشوار بود. به گفته برخي منابع، نهادهاي اطلاعاتي ايران از اين طرح از پيش آگاه شده و اطلاعات آن را با ترکيه به اشتراک گذاشتند.پيشبيني ترامپ براي پايان سه روزه جنگ*️در ابتداي جنگ، دونالد ترامپ با کيير استارمر، نخستوزير بريتانيا، تماس ميگيرد و از او ميخواهد لندن به اين درگيري بپيوندد. استارمر در پاسخ اعلام ميکند که اين موضوع را بررسي کرده و هفته آينده درباره آن با او گفتوگو خواهد کرد. اما ترامپ در واکنشي تند ميگويد: «هفته آينده دير است! اين جنگ ظرف سه روز تمام خواهد شد.»*با اين حال، اجراي اين مراحل با موانع متعددي روبهرو شد، بهگونهاي که فراخوانها براي حضور مردم در خيابانها با استقبال مواجه نشد و طرح حمله زميني گروههاي کرد نيز پيش از آغاز متوقف شد. اين تصميم پس از آن اتخاذ شد که دونالد ترامپ، رئيس جمهوري آمريکا، تحت تأثير ديدگاههاي مطرح در داخل دولت خود و همچنين مخالفت برخي چهرههاي برجسته با اين طرح، دستور توقف آن را صادر کرد.*در جلسهاي در 12 فوريه (23بهمن)در کاخ سفيد، دونالد ترامپ با مخالفت جدي مقامهاي ارشد دولت خود از جمله معاونش ونس، وزير امور خارجه مارکو روبيو و رئيس سازمان سيا، روبهرو شد. بهگفته گزارش، روبيو اين طرح را «مزخرف» و رئيس سيا آن را «نمايشي مضحک» توصيف کردند؛ مواضعي که نشاندهنده شکاف جدي در داخل دولت آمريکا بود و ترامپ نيز به اين ديدگاهها گوش سپرد.*در اين گزارش آمده است که رايزنيها و تماسهاي منطقهاي، از جمله تحرکات رجب طيب اردوغان، رئيس جمهوري ترکيه، در شکلگيري تصميم واشنگتن، بهويژه بر جلوگيري از اقداماتي که ميتوانست به تقويت نفوذ نيروهاي کُرد در منطقه منجر شود بيتأثير نبوده است.*در اين روايت، گفته ميشود تماس تلفني رجب طيب اردوغان با دونالد ترامپ در تصميم نهايي او براي توقف عمليات نقش تعيينکننده داشته است. بر اين اساس، ترامپ تنها چند ساعت پيش از آغاز عبور نيروهاي کُرد از مرز، دستور توقف کامل عمليات را صادر ميکند.روز پنجم جنگ: روايت ارتش اسرائيل بر روايت موساد مقدم شد*اين گزارش همچنين نشان ميدهد که در داخل دولت آمريکا بر سر طرح «تغيير رژيم» اجماع وجود نداشت؛ بهطوري که برخي مقامها آن را عملياتي نميدانستند، درحالي که دونالد ترامپ، رئيس جمهوري آمريکا، ترجيح ميداد بهجاي سرنگوني مستقيم، رويکردي مبتني بر اعمال فشار براي وادار کردن نظام به تمکين را دنبال کند.*براساس اين گزارش، از روز پنجم جنگ، بنيامين نتانياهو به روايت ارتش بيش از روايت موساد تکيه کرده و هدف سرنگوني نظام از يک مأموريت محوري به يک گزينه مطلوب و قابلتصور تغيير يافته است.*در ارزيابي ميداني اين گزارش آمده است حملات هوايي نتوانست آنگونه که پيشبيني ميشد ساختار نظام را فروبپاشد؛ در مقابل، تهران موفق شد ثبات خود را حفظ کند و حتي با بهرهگيري از اهرمهاي فشار راهبردي، از جمله تهديد به بستن تنگه هرمز، موقعيت خود را تقويت کند.*اين روزنامه در جمعبندي خود نوشت اين طرح با نااميدي در اسرائيل پايان يافت، بهطوري که اهميت آن در روند تصميمگيري پس از روزهاي نخست جنگ کاهش يافت و همزمان موجي از انتقادهاي داخلي شکل گرفت. در اين ميان، ترديدهاي جدي درباره کارآمدي اتکا به سناريوي تغيير رژيم در ايران نيز مطرح شده است.
