موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13314
تحليل سياسي هفته

 

 

بسم ‌الله الرحمن الرحيم

اين روزها که ماه مبارک رمضان با همه رحمت و مغفرت بي‌اندازه‌اش ما را در برگرفته و اين نعمت بزرگ و اين سفره احسان ضيافت الهي در پيش چشمان ما قرار دارد، جا دارد همگان با تمسک به اين فضل بزرگ، به دستگيري از نيازمندان و رسيدگي به امور يتيمان و بي‌سرپرستان پرداخته و زمينه‌هاي نزول برکات را براي خود فراهم کنند.

سال 1404 نيز روزهاي پاياني خود را مي‌گذراند، سالي سخت و نفس گير که حوادث و رويدادهاي بسياري را در آن شاهد بوديم و وقوع هر يک از آنها مي‌توانست شيرازه پيوند يک ملت را از هم بپاشد ولي ملت شريف ايران با رادمردي و فتوت در مقابل تهاجم دشمن و توطئه‌هاي رنگارنگ آنان ايستاد و توطئه‌هاي اجانب را نقش بر آب کرد.

در اين هفته با بازگشايي نيمسال دوم دانشگاهها، برخي مراکز آموزش عالي کشور شاهد برگزاري تجمعات و ناآرامي‌هايي بودند که با روح مراکز علمي و پژوهشي در تعارض بوده و از شيوه‌هاي هنجارشکنانه تبعيت مي‌کرد. اين اعتراضات که نوعاً از بيرون از محيط‌هاي دانشگاهي هدايت و مديريت مي‌شد، با تدبير و موضعگيري دولت کنترل شد و سخنگوي دولت اعلام کرد آمادگي لازم براي شنيدن مطالب و سخنان دانشجويان وجود دارد و رئیس جمهور به وزرا توصیه کرد به دانشگاه‌ها بروند و با دانشجویان صحبت کنند.

امروز در پايان هفته، دور دوم مذاکرات ژنو ميان هيات ايراني و آمريکايي برگزار مي‌شود. رژيم جنگ طلب صهيونيستي که نگران توافق است، هشدار داده که «آمريکا نبايد با يک توافق سطحي و سريع، به درگيري با ايران پايان دهد و اين بدترين سناريويي است که ممکن است رقم بخورد». مقامات اسرائيلي به صراحت اين جمله را به زبان آورده‌اند که «بهترين سناريو از نظر تل‌آويو، يک حمله گسترده نظامي ازسوي آمريکا عليه برنامه هسته‌اي و موشکي ايران با هدف سرنگوني نظام ايران و يا ادامه فشارها و تحريم‌ها و محاصره تا زمان فروپاشي داخلي است.» بنابراين بهترين راهبرد در شرايط کنوني، مذاکره هوشمندانه و ارائه طريق در مسير گفتگوهاي ديپلماتيک جهت خروج از صحنه‌هاي بن بستي است که صهيونيست‌ها براي ضربه زدن به ایران درصدد ايجاد آن هستند.

در مرور رويدادهاي خارجي ابتدا به تحولات فلسطين اشغالي مي‌پردازيم که طي يک هفته گذشته نيز بخش عمده‌اي از خبرها و گزارش‌ها در سطح بين‌المللي را به خود اختصاص داد. توطئه تازه رژيم صهيونيستي در چنگ‌اندازي به بخش‌هايي از کرانه باختري و الحاق آن، بازتاب زيادي داشت و محکوميت گسترده کشورهاي مختلف و همچنين سازمان ملل را به دنبال داشت. پس از آنکه کابينه رژيم صهيونيستي طرح مصادره بخش‌هايي از کرانه باختري را تصويب کرد، گروه‌هاي فلسطيني، سازمان ملل و بيش از 80 کشور آن را غيرقانوني دانسته و محکوم کرده و هدف از اين طرح را غصب و درنهايت الحاق آن دانستند.

همزمان، اظهارات تحريک‌آميز سفير آمريکا مبني بر اينکه رژيم صهيونيستي در تمام خاورميانه حق حاکميت دارد با واکنش خشمگينانه در اکثر کشورهاي منطقه مواجه شد. دستکم 12 کشور، اين اظهارات را «خطرناک» و «ناقض قوانين بين‌المللي» داشتند. اين کشورها، اظهارات سفير آمريکا را چراغ سبز به رژيم صهيونيستي براي گسترش سياست اشغالگري در منطقه دانسته و خواستار مقابله با اين توطئه شدند.

گسترش ابعاد مداخله آمريکا در تعيين نخست‌وزير عراق، ديگر موضوع مهم خبري بود که واکنش‌هاي زيادي در عراق برانگيخت. طبق گزارش‌هاي منتشر شده، آمريکا صراحتاً عراقي‌ها را تهديد کرده است در صورت اصرار بر نخست وزيري نوري المالکي، که واشنگتن مواضع وي را همسو با جمهوري اسلامي دانسته، تحريم‌هاي شديدي را بر عراق وضع کرده و کمک‌هاي خود به اين کشور را قطع خواهد کرد. اين مداخله‌جويي علني، خشم شخصيت‌ها و محافل سياسي عراق را برانگيخته است. نمايندگان مجلس عراق، تعيين نخست وزيري را يک امر داخلي عنوان کرده‌اند که ديگران نبايد در آن مداخله کنند و نوري المالکي، نخست‌وزير سابق عراق نيز که ازسوي بزرگترين تشکل سياسي عراق به عنوان نامزد نخست وزيري معرفي شده، تأکيد کرد که از قصدش براي تصدي پست نخست‌وزيري کوتاه نخواهد آمد.

اين هفته سالگرد تهاجم نظامي روسيه به اوکراين بود که مسکو از آن به عنوان «عمليات نظامي ويژه» نام مي‌برد. اين عمليات که بنا به گزارش‌ها قرار بود چند روز و يا حداکثر چند هفته به طول بيانجامد اکنون 1450 روز است که ادامه دارد درحالي که هنوز نقطه پاياني در افق اين جنگ مشاهده نمي‌شود. علیرغم اینکه رئيس‌جمهور کنوني آمريکا وعده داده بود در مدت کوتاهي اين جنگ را به پايان خواهد رساند و با وجود برگزاری چندين دور مذاکره و رايزني‌هاي مفصل و متعدد، نشاني از برقراري آتش‌بس و خاتمه جنگ وجود ندارد. روسيه و شخص پوتين، اکنون به دنبال آن است که اوکرايني‌ها از مناطق تحت تصرف مسکو و مشخصاً منطقه «دونباس» صرف نظر کنند و مالکيت آنرا به روسيه واگذار نمايند، درحاليکه اين اتفاق تاکنون نيفتاده است. شبکه خبري سي‌ان‌ان، در گزارش مفصلي که در اين باره به مناسبت پنجمين سالگرد جنگ اوکراين منتشر کرد، اين بحران و ادامه طولاني‌مدت آنرا ناشي از يک «محاسبه اشتباه» داير بر پيروزي سريع روسيه در به تسليم کشاندن اوکرايني‌ها دانست. هرچند منابع آمريکايي و برخي منابع روسي از احتمال دست يافتن به توافق خبر داده‌اند ولي براساس واقعيت‌ها اين پيش‌بيني‌ نوعی خوش‌بيني است.