موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13311
رمضان ماه قرآن(آشنائي با اصول و قواعد قرآني)3دکتر یدالله حبیبیاصل و قاعده قرآني، يعني آياتي که بر ام

رمضان ماه قرآن(آشنائي با اصول و قواعد قرآني)3دکتر یدالله حبیبیاصل و قاعده قرآني، يعني آياتي که بر امري کلي دلالت دارند و شأن نزول آن به يک موضوع خاص در زمان نزول قرآن مربوط نمي‌شود و مصاديق آن را مي‌توان در همه اعصار و امصار تا پايان حيات بشري مشاهده کرد.3- اصل بندگي و عبادتاصل بندگي و عبادت در ارتباط انسان با خدارا بايد در نيازوجودي انسان به خداوند متعال جستجو کرد که در خلقت،حيات دنيائي، برزخي و اخروي به خدا وابسته است درواقع از گرايش‏هاي فطري انسان که در نهاد او نهفته شده، ميل به «بندگي و پرستش» است. و به تعبير قرآن کريم «يا ايها الناس انتم الفقراء الي‌الله والله هو الغني الحميد» در سايه اين نيازاوبه خداوند نزديک مي‌شود و از نور او بهره مي‎گيرد و هرچه بيشتر بندگي کند، نورانيتش افزون‌تر مي‌شود و رنگ خدايي به خود مي‎گيرد. براساس روايات کسي که خداوند را بندگي کند، خداوند قلب او را سرشار از بي‎نيازي مي‎کند و او را در طلب به حال خود وا نمي‎گذارد. در آموزه‌هاي دين اسلام، بندگي به عنوان مهم‌ترين وظيفه انسان در زندگي مطرح مي‌شود. يعني انسان بايد تمام وجود خود را در خدمت خدا قرار دهد. اين بندگي در ساحتهاي «پرستش و عبادت»، «اطاعت از دستورات خدا»، «شکرگزاري» و «تسليم بودن» فعليت مي‌يابد.حضرت علي(ع) که از قهرمانان سالک عبوديت است، در مقام مناجات بندگي خدا راموجب عزت و شکست ناپذيري انسان ميداند: «الهي کفي بي‌عزّاً ان اکون لک عبداً و کفي بی فخراً ان تکون لي رباً» پروردگارا! اين عزت براي من بس که بنده تو باشم،‌ و اين افتخار براي من بس که تو رب و مالک من باشي.(بحارالانوار، ج 77، ص 40) در اسلام هر کاري که جهت مصلحتي در آن بوده و آدمي به خاطر رضاي خدا آن را انجام دهد، عبادت محسوب مي‌شود، لکن نماز به عنوان روح همة عبادات معرفي شده است، نمونه‌هاي ازآيات قرآن در باره اين اصل را ذيلا مي‌خوانيم:- لَقَدْ بَعَثْنا في‏ کُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا‌الله وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوت (نحل:36).- وَ أَنِ اعْبُدُوني‏ هذا صِراطٌ مُسْتَقيمٌ (يس: 61)- وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْري فَإِنَّ لَهُ مَعيشَةً ضَنْکاً وَ نَحْشُرُهُ يوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى (طه: 124).- ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِيعْبُدُونِ (ذاريات: 56)؛ جنّ و انس را نيافريدم جز براى آنکه مرا بپرستند.- وَ قالَ رَبُّکُمُ ادْعُوني‏ أَسْتَجِبْ لَکُمْ إِنَّ الَّذينَ يسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبادَتي‏ سَيدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرينَ (غافر: 60)).- وَ لَقَدْ بَعَثْنا في‏ کُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا‌الله وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ (نحل: 36)؛- قالَ إِنِّي عَبْدُ‌الله آتانِي الْکِتابَ وَ جَعَلَني‏ نَبِيا (مريم: 30)- أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيکُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيطانَ إِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ؛ وَ أَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيم (يس: 60-61) والسلام.