افزايش تدريجي قيمت حبوبات در بازار طي هفتههاي اخيرهشدار نسبت به افزايش دوباره قيمتها به دليل تداوم
افزايش تدريجي قيمت حبوبات در بازار طي هفتههاي اخيرهشدار نسبت به افزايش دوباره قيمتها به دليل تداوم بلاتکليفي ارزي و کاهش واردات حبوباتقيمت حبوبات در بازار طي هفتههاي اخير با نوساناتي همراه شده و با نزديک شدن به ماههاي پرمصرف، نشانههايي از افزايش تدريجي نرخها در برخي اقلام به چشم ميخورد. مشاهدات ميداني از برخي فروشگاهها و مغازهها نشان ميدهند، اگرچه موجودي کالا فعلا پاسخگوي تقاضاست، اما به گفته رئيس هياتمديره انجمن حبوبات احتمال رشد بيشتر قيمتها در صورت تداوم بلاتکليفي ارزي و کاهش واردات وجود دارد.در شرايطي که افزايش قيمت گوشت قرمز و حتي گوشت مرغ، دسترسي بخش قابل توجهي از خانوارها به منابع متداول پروتئين حيواني را محدود کرده، حبوبات طي سالهاي اخير به يکي از مهمترين جايگزينهاي تامين پروتئين در سبد غذايي مردم تبديل شدهاند؛ جايگزيني که حالا خود با موج جديدي از گراني مواجه شده است.حبوبات بهعنوان يکي از اصليترين منابع پروتئين گياهي، نقش مهمي در تامين امنيت غذايي، بهويژه براي دهکهاي متوسط و پايين درآمدي دارند. عدس، نخود، لوبيا و لپه نهتنها از نظر قيمتي در مقايسه با گوشت مقرونبهصرفهتر بودهاند، بلکه به دليل ماندگاري بالا و تنوع مصرف، همواره جايگاه ثابتي در الگوي غذايي خانوارهاي ايراني داشتهاند. با اين حال، افزايش هزينههاي توليد، نوسانات نرخ ارز، رشد قيمت نهادهها و اختلال در زنجيره تامين، اين گروه کالايي را نيز از موج تورم بينصيب نگذاشته است.بررسيهاي ميداني از سطح بازار نشان ميدهند قيمت انواع حبوبات طي هفتههاي اخير با افزايش قابل توجهي مواجه شده است؛ بهطوري که برخي اقلام پرمصرف، رشد قيمتي چند دههزار توماني را در هر کيلو تجربه کردهاند. اين افزايش قيمت درحالي رخ داده که تقاضا براي حبوبات، بهواسطه کاهش قدرت خريد مردم در بازار گوشت، روندي افزايشي داشته و همين موضوع فشار مضاعفي را بر بازار اين محصولات وارد کرده است.مشاهدات حاکي از آن است که لپه 900 گرمي 375 هزار تومان، عدس 900 گرمي 310 هزار و 800 تومان، لوبيا چيتي900 گرمي 649 هزار و900 تومان، نخود 900 گرمي 379 هزار و 700 تومان و عدس ريز900 گرمي 350 هزارتومان در فروشگاهها به فروش ميرسند و اين قيمتها نشان دهنده افزايش قيمت چشمگير اين محصولات است و به گفته رئيس هيأتمديره انجمن حبوبات ايران طي روزهاي آينده نيز به دليل تأثيرگذاري عميق حذف ارز ترجيحي بر بازار و استقبال مردم، همچنان اين افزايش قيمتها دور از انتظار نيست.داوود لپهچي، رئيس هيأتمديره انجمن حبوبات ايران، در گفتوگو با ايسنا، با اشاره به شرايط بازار حبوبات اظهار کرد: در مقطع فعلي، همزمان با آغاز ماه مبارک رمضان و شروع عيد نوروز، مصرف حبوبات بهطور طبيعي افزايش پيدا ميکند. اين درحالي است که بازار پيشتر نيز نسبت به مشکلات تامين ارز و معوقات هشدار داده بود و اکنون اين نگرانيها جديتر شده است.به گفته وي، حدود 60 تا 70 درصد حبوبات مصرفي کشور توليد داخل و 30 تا 40 درصد وارداتي است. درحال حاضر بهدليل قرار داشتن در ميانه فصل برداشت، موجودي حبوبات داخلي وضعيت قابل قبولي دارد، اما با نزديک شدن به پايان فصل، کسري ايجاد خواهد شد که بايد از طريق واردات جبران شود. اين موضوع منوط به ثبت سفارش و واردات بهموقع کالا ازسوي واردکنندگان است.رئيس هياتمديره انجمن حبوبات ايران با اشاره به تغيير ناگهاني سازوکار تخصيص ارز توضيح داد: واردکنندگاني که چهار تا شش ماه پيش کالا وارد کرده بودند، بر مبناي ارز 70 هزار توماني اقدام به ترخيص و فروش کردند، اما پس از حذف تالار يک و انتقال به تالار دو، اکنون براي تامين مجدد کالا بايد ارز 130 تا 140 هزار توماني پرداخت کنند. اين اختلاف، فشار مالي شديدي ايجاد کرده و برخي واردکنندگان را تا مرز ورشکستگي پيش برده است.لپهچي افزود: زماني که واردکننده به تامينکننده خارجي بدهکار ميشود و امکان تسويه ندارد، عملا قادر به واردات مجدد نخواهد بود. همين مسئله باعث شده بسياري از واردکنندگان فعلا فعاليت خود را متوقف کنند تا وضعيت روشن شود. اگرچه وعدههايي براي جبران مابهالتفاوت ارزي داده شده، اما تاکنون اقدام عملي صورت نگرفته و اين موضوع نگرانيها را افزايش داده است. وي با اشاره به نقش عوامل اقليمي گفت: چند سال خشکسالي و آفتزدگي محصولات در برخي استانهاي اصلي توليد لوبيا، بر ميزان توليد اثر گذاشته است. سال گذشته اين عوامل باعث کمبود و افزايش قيمت لوبيا چيتي شد، اما امسال با توليد و واردات بهموقع، بازار تا حدي متعادل شده است.رئيس انجمن حبوبات با توضيح تفاوت قيمت فله و بستهبندي تصريح کرد: قيمت حبوبات بستهبنديشده شامل هزينههاي بوجاري، تميزکاري، بستهبندي، کارگري، حملونقل و توزيع است. درحالي که حدود 70 درصد مصرف حبوبات در کشور بهصورت فله و تنها 30 درصد بهصورت بستهبندي است، طبيعي است که کالاي بستهبنديشده قيمت بالاتري نسبت به فله داشته باشد.لپهچي با اشاره به تورم اعلامي بانک مرکزي گفت: حتي محصولات توليد داخل نيز از افزايش نرخ ارز و تورم 40 تا 50 درصدي تأثير ميپذيرند. کود، ماشينآلات، استهلاک و هزينههاي زندگي کشاورزان همگي افزايش يافته و اين موارد در قيمت تمامشده محصول اثرگذار است. با اين حال، افزايش قيمت حبوبات نسبت به برخي کالاهاي ديگر که رشد صددرصدي داشتهاند، کمتر بوده است.وي هشدار داد: با توجه به تغييرات اخير ارزي، اثر اصلي اين تصميمات در ماههاي آينده خود را نشان خواهد داد و احتمال افزايش بيشتر قيمتها وجود دارد؛ بهويژه در کالاهاي اساسي که پيشتر با ارز ترجيحي حمايت ميشدند. رئيس هيأتمديره انجمن حبوبات ايران گفت: حرکت به سمت تکنرخي شدن ارز مطالبه هميشگي انجمن بوده، اما اين اقدام بايد تدريجي و با برنامهريزي انجام ميشد. حذف ناگهاني ارز ترجيحي و جايگزيني آن با ارزي که همچنان فاصله معناداري با بازار آزاد دارد، تبعات اقتصادي و اجتماعي جدي به همراه خواهد داشت و مستقيما بر سفره مردم اثر ميگذارد.لپهچي گفت: دولت حدود يک سال است که بدهيهاي خود به واردکنندگان کالاهاي اساسي را پرداخت نکرده و اين موضوع انگيزه واردات را بهشدت کاهش داده است. نخستين اقدام ضروري، تسويه بدهيهاي معوق است؛ در غير اين صورت کاهش واردات و افزايش قيمتها در ماههاي آينده اجتنابناپذير خواهد بود.
