موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13311
فشار خانه‌تکاني بر شبکه آب شهريتأکيد مسئولان بر ضرورت مصرف مسئولانه شهروندانهمزمان با خانه‌تکاني‌هاي

فشار خانه‌تکاني بر شبکه آب شهريتأکيد مسئولان بر ضرورت مصرف مسئولانه شهروندانهمزمان با خانه‌تکاني‌هاي نوروزي، مصرف آب خانگي تا 20 درصد افزايش مي‌يابد، رشدي که در شرايط کاهش ذخاير سدها، فشار مضاعفي بر شبکه آب شهري وارد مي‌کند. کارشناسان مي‌گويند با راهکارهاي ساده‌اي مانند استفاده از سطل به جاي شلنگ و به‌کارگيري تجهيزات کاهنده مصرف، مي‌توان اين فشار را کاهش داد.به گزارش ايسنا، براساس داده‌هاي ثبت‌شده از ابتداي سال آبي جاري تا 25 بهمن‌ماه، ميزان ورودي آب به سدهاي کشور 9.70 ميليارد مترمکعب بوده که در مقايسه با 8.48 ميليارد مترمکعب سال گذشته، رشد 14 درصدي را نشان مي‌دهد. در مقابل، خروجي سدها در اين بازه زماني 7.85 ميليارد مترمکعب ثبت شده که نسبت به خروجي 10.83 ميليارد مترمکعبي سال گذشته، 27 درصد کاهش داشته است.با وجود اين، حجم آب موجود در مخازن سدهاي کشور اکنون 20.47 ميليارد مترمکعب است؛ درحالي که اين رقم در مدت مشابه سال گذشته 22.13 ميليارد مترمکعب بوده و کاهش 7 درصدي را نشان مي‌دهد. درحال حاضر ميانگين پرشدگي مخازن سدهاي کشور تنها 39 درصد است؛ عددي که بيانگر تداوم شرايط کم‌آبي در سطح ملي است.بررسي وضعيت سدهاي شاخص کشور نشان مي‌دهد برخي منابع اصلي تامين آب شرب در شرايط حساس قرار دارند. سد دوستي، به‌عنوان اصلي‌ترين منبع تامين‌کننده آب شرب کلانشهر مشهد، تنها 22 ميليون مترمکعب ذخيره دارد و با 2 درصد پرشدگي، نسبت به سال گذشته 83 درصد کاهش نشان مي‌دهد.سد اميرکبير که نقش مهمي در تأمين آب شرب و کشاورزي استان‌هاي تهران و البرز دارد، با 8 ميليون مترمکعب ذخيره تنها 5 درصد پرشدگي داشته و نسبت به سال قبل 65 درصد کاهش را ثبت کرده است. در همين محدوده، سد لار با يک درصد و سدهاي لتيان - ماملو با 8 درصد پرشدگي، شرايطي کم‌سابقه را تجربه مي‌کنند؛ به‌گونه‌اي که سه سد از پنج سد اصلي تهران و البرز کمتر از 10 درصد پر هستند.در استان گلستان نيز سدهاي وشمگير، گلستان و بوستان در مجموع تنها 6 ميليون مترمکعب ذخيره داشته و با 5 درصد پرشدگي، 69 درصد افت نسبت به سال گذشته را نشان مي‌دهند. سد رودبال داراب در فارس با 4 درصد پرشدگي و کاهش 53 درصدي و سد طرق در خراسان رضوي با 6 درصد پرشدگي و افت 48 درصدي، از ديگر نمونه‌هاي وضعيت شکننده منابع آبي کشور هستند.اين آمارها درحالي منتشر مي‌شوند که کشور در سال‌هاي گذشته با دوره‌هاي متوالي خشکسالي، کاهش سرانه آب تجديدپذير و فشار مضاعف بر منابع زيرزميني مواجه بوده است. هر چند ممکن است در برخي مناطق بارش‌هاي مقطعي رخ دهد، اما الگوي کلي منابع آبي همچنان ناپايدار و نيازمند همکاري مشترکان است. در اين بين با نزديک شدن به روزهاي پاياني سال و آغاز خانه‌تکاني‌هاي نوروزي، مديريت مصرف آب بيش از هر زمان ديگري اهميت يافته است.در چنين شرايطي، همزماني خانه‌تکاني‌هاي نوروزي با کاهش ذخاير برخي سدهاي مهم، ضرورت مصرف مسئولانه آب را دوچندان مي‌کند، چرا که براساس آمارهاي موجود خانه تکاني تا 20 درصد مصرف آب را افزايش مي‌دهد. شست‌وشوي فرش‌ها، حياط، ماشين و نما با آب شرب و استفاده بي‌رويه از آب شرب خانگي مي‌تواند فشار مضاعفي بر شبکه تامين وارد کند.کارشناسان حوزه آب تأکيد مي‌کنند شهروندان مي‌توانند با واگذاري شست‌وشوي فرش، ماشين و اقلام حجيم به واحدهاي صنعتي داراي سيستم بازچرخاني آب، استفاده از سطل به جاي شلنگ براي شست‌وشو، پرهيز از شست‌وشوي غيرضروري معابر و روشن نکردن ماشين لباسشويي و ظرفشويي با ظرفيت کم، سهم مؤثري در کاهش مصرف داشته باشند. همچنين بهره‌گيري از تجهيزات کاهنده مصرف نظير سردوش‌هاي کم‌مصرف، شيرآلات اهرمي و کاهنده و فلاش‌تانک‌هاي دومرحله‌اي مي‌تواند در کاهش مصرف آب شهري نقش قابل توجهي ايفا کند.در شرايط کنوني، مديريت مصرف يک انتخاب نيست، بلکه ضرورتي ملي است. همراهي مردم با پويش‌هاي «نصفش کنيم» و «آب را دريابيم» مي‌تواند نقش تعيين‌کننده‌اي در افزايش تاب‌آوري شبکه تامين آب کشور داشته باشد. کاهش حتي 10 درصدي مصرف در بخش خانگي، ميليون‌ها مترمکعب صرفه‌جويي ايجاد کرده و به حفظ ذخاير سدها کمک مي‌کند.امروز بيش از هر زمان ديگر، رفتار مسئولانه هر شهروند در مصرف آب مستقيما بر پايداري تامين آب شرب، کشاورزي و صنعت اثرگذار است. خانه‌تکاني نوروزي مي‌تواند با رعايت اصول صرفه‌جويي، به سنتي همراه با مسئوليت‌پذيري تبديل شود؛ چرا که امنيت آبي، پايه امنيت غذايي، سلامت و توسعه پايدار کشور به شمار مي‌رود.