رمضان ماه قرآن(آشنائي با اصول و قواعد قرآني)1دکتر یدالله حبیبیمراد از اصل و قاعده قرآني يعني آياتي ک

رمضان ماه قرآن(آشنائي با اصول و قواعد قرآني)1دکتر یدالله حبیبیمراد از اصل و قاعده قرآني يعني آياتي که بر امري کلي دلالت دارند و شأن نزول آن به يک موضوع خاص در زمان نزول قرآن مربوط نمي‌شود و مصاديق آن را مي‌توان در همه اعصار و امصار تا پايان حيات بشري مشاهده کرد.1- اصل توحيد توحيد به معناي «يگانه دانستن خداوند» است و گستره وسيعي دارد و در دو ساحت انديشه و عمل راه مي‌يابد، در مباحث خداشناسي، توحيد به معناي يکتاپرستي يکى از اصول اعتقادى اسلام و همه اديان ابراهيمى است. اهميت اين اصل به اين دليل است که به نظر بسياري از متکلمين اسلامي، ديگر اصول دين اسلام مبتني بر اصل توحيد هستند. حضرت علي ع در روايتي از رسول خدا ص نقل مي‌کنند که «التوحيد نصفُ الدين»توحيد نيمي از دين است. بحث توحيد به دو بخش کلي تقسيم شده است، توحيد نظري و توحيد عملي.توحيد نظري يعني انسان در انديشه خود به وحدانيت و يکتايي خداوند اعتقاد داشته باشد. توحيد نظري اعتقاد قطعي به يکتايي خداوند در ذات، صفات و افعال است. اگر اين اعتقاد در اعماق قلب آدمي ريشه دواند، به اعمال و رفتار او رنگ خاصي مي‌بخشد و کردار او نيز توحيدي و يکتاپرستانه مي‌گردد. در اين مرحله است که بنده واردحوزه توحيد عملي مي‌شود، پس مقصود از توحيد عملي رفتار موحدانه است، يعني آدمي در برخورد با خداوند به گونه‌اي عمل کند که مقتضاي اعتقاد و انديشه توحيدي اوست. لازمه انديشه توحيدي اين است که انسان منشأ همه خيرات را خدا بداند. کسي که خداي سبحان را سرچشمه همه خيرات بداند، ديگر اميدي به غير او ندارد.امام ‌خميني ره توحيد را اقرار به وحدت و يکتايي خداوند متعال مي‌داندوتوحيد حق‌تعالي را با استفاده از قرآن و سنت و برهان عقلي تحليل و اثبات مي‌کند. به اعتقاد امام‌ خميني توحيد اصل اصول معارف است و بيشتر فروع ايماني و معارف الهي و اوصاف کمالي و صفات قلبي از آن منشعب مي‌شود امام‌ خميني علم توحيد را مهم‌ترين نعمت الهي برمي‌شمارد و اصل مقاصد قرآن را معرفت حق و تحصيل توحيد مي‌داند.درقرآن کريم و روايات، موضوع توحيد و خداشناسي بيش ازسايرمباحث ذکرشده است و اين نشان اهميت توحيد درحيات انسان ازمبداء،مسير و مقصد است مرحوم علامه طباطبايي در الميزان توحيد را غايت و هدف اصلي دين شمرده که هيچ چيزي جايگزينش نخواهد شد. و مرحوم ملاصدرا نيزدر کتاب تفسير خود، هدف اصلي قرآن کريم را اثبات توحيد خداوند دانسته است. مراتب شناخت توحيد نيز مهم است رويکرد‌هاي کلامي، عرفاني و فلسفي، سه نگرش متفاوت ايجاد کرده‌اند. توحيد کلامي مبتني بر پذيرش يکي بودن خداوند، توحيد فلسفي به معناي ايمان برخاسته از باور عقلي به يکي بودن خداوند و توحيد عرفاني، مبتني بر شهود و وصول به يگانگي خداوند. توحيد در فلسفه، درباره وحدت واجب الوجود به عنوان يک مفهوم است، اما در عرفان، سخني از مفهوم نيست، بلکه سخن از مصداق توحيد يعني خداست که يک وجود واحد است و ديگر موجودات، از او بهره مي‌برند.تلاش فيلسوف، اثبات توحيد واجب الوجود است، اما تلاش عارف، شهود و رسيدن دروني به توحيد است. با اين حال، حکمت متعاليه که منسوب به ملاصدراي شيرازي است، جمع بين قرآن و عرفان و برهان دانسته شده و شهود عرفاني در آن، همراه با مباحث استدلالي بيان شده است.اسم اعظم الهي که اکسير حل مشکلات سالکان الي‌الله است بنابر روايات ماثوره از ائمه(ع) در آيات توحيدي قرآن آنجا که لفظ‌الله وهو بکار رفته نهفته است مانند آية‌الکرسي وآيه 2 تا 4 آل عمران، آيه 87نساء، آيه8 طه وآيه 14سوره تغابن. از ثمرات اعتقاد به توحيد مشاهده وحدت در عالم هستي با وجود اختلاف در آن است اگر جوامع توحيدي اين رمز وحدت وقاعده کلي را بدانند آنگاه زندگي در کنار همديگر و تحمل اختلافات و تفاوتها براي آنان آسان خواهد بود.انشاءالله.