ماه رمضان در سلوک نبويدکتر یدالله حبیبیدر اهميت ونقش ماه رمضان در سير و سلوک بندگي همين قدر بس که قر

ماه رمضان در سلوک نبويدکتر یدالله حبیبیدر اهميت ونقش ماه رمضان در سير و سلوک بندگي همين قدر بس که قرآن کريم مي‌فرمايد: "ماه رمضان ماهي است که در آن براي راهنمايي مردم وبيان راه روشن هدايت وجدا ساختن حق از باطل، قرآن نازل شده است... و خدا را بدان سبب که راهنمايي تان کرده است به بزرگي ياد کنيد و سپاس گوييد. (بقره/185) به همين جهت اين ماه، درميان مسلمانان ازاحترام،اهميت وجايگاه ويژه‏اى برخوردار و ماه سلوک معنوي آنان است ومؤمنان بامقدمه‏سازى وفراهم کردن زمينه‏هاى معنوى در ماه‏هاى رجب و شعبان هرسال خود را براى ورود به اين ماه شريف و پربرکت آماده مى‏کنند، و با حلول اين ماه با شورواشتياق وانجام مناسک برآنند تا روح و جان خود را از سرچشمه فيض الهى سيراب ‏کنند. براي بهره مندي ازاين فرصت ملکوتي بهترين راهنما و نقشه راه فرمايشات وتوصيه‌هاي حضرت محمد رسول الله(ص)است که بشکل ويژه درماه شعبان بيان فرمودند باهم اين مناسک را مرور مي‌کنيم.1- اغتنام فرصت رمضان. ماهي که نزدخدا،بهترين ماه‌هاست وروزهايش بهترين روزهاوشب‌هايش بهترين شب‌ها و ساعت‌هايش بهترين ساعت‌هاست.ماهي که درآن شمارابه مهماني خدادعوت کرده‌اند و شما در آن از اهل کرامت خداشده ايد نفس‌هاي شمادرآن ثواب تسبيح وذکرخداداردوخواب شماثواب عبادت.2- ماه برکت.‌ اي مردم! ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به سوي شما رو کرده است. نفس‌هاي شما در آن ثواب تسبيح و ذکر خدا دارد و خواب شما ثواب عبادت. اعمال شما در آن پذيرفته است و دعاهاي شما مستجاب، ‌اي مردم! درهاي بهشت در اين ماه گشوده است، از پروردگار خود بخواهيد که آن‌ها را بر روي شما نبندد. و درهاي جهنم در اين ماه بسته است، از خدا بخواهيد که آن‌ها را بر روي شما نگشايد. شياطين در اين ماه در غل و زنجيرند. از خدا بخواهيد که آن‌ها را بر شما مسلط نگرداند.3- ارتباط با قرآن. هر کس که در اين ماه يک آيه از قرآن تلاوت کند، ثواب کسي را دارد که در ماه‌هاي ديگر قرآن را ختم کرده باشد.پس از پروردگار خويش با نيت‌هاي راستين و دل‌هاي پاک، بخواهيد که توفيق روزه اين ماه و تلاوت قرآن در آن را به شما عنايت فرمايد.4- تقويت اخلاق و روحيه همبستگي. به پيران وکهن‌سالان احترام وبه کودکانتان ملاطفت و مهرباني نموده و باخويشاوندان رفت وآمد داشته باشيد. با يتيمان مردم مهرباني کنيد تا بعد ازشمابا يتيمان شمامهرباني کنند. هرکس دراين ماه از آزاررساندن به مردم خودداري کند، حق تعالي، روز قيامت، خشم خود را از او باز دارد. هرکس در اين ماه يتيم بي‌پدري را گرامي دارد،خدا او را در قيامت عزيز گرداند. هر کس در اين ماه صله رحم کند و با خويشان بپيوندد، خدا اورا در قيامت به رحمت خود واصل گرداند و هرکس در اين ماه رابطه‌اش را با خويشان خود قطع کند، خداوند درقيامت رحمت خود را ازاودريغ نمايد. اي مردم! هرکس اخلاق خود را دراين ماه نيکو کند،ازصراط، آسان بگذرد،آن روز که قدم‌ها، بر آن بلغزد. هرکس در اين ماه کارهاي غلامان و مستخدمان خود را سبک گرداند، خدا در قيامت حساب او را آسان کند.5- اهميت نماز. کسي که نماز واجبي بجا آورد، خداوند ثواب هفتاد نمازواجب درماه‌هاي ديگررا به اوعطا کندپشت شما ازبارگناهان سنگين است، پس با طولاني کردن سجده‌ها، آن راسبک گردانيد و بدانيد که حق تعالي به عزت خودسوگند يادکرده که نمازگزاران وسجده کنندگان دراين ماه را عذاب نکند و در روز قيامت آن‌ها را ازآتش دوزخ درامان دارد.هرکس دراين ماه نمازمستحبي بپا دارد، خداوند او را از آتش جهنم برهاند.6- ياد نيازمندان. به فقيران و درماندگان کمک وياري کنيد.7- بهترين وقت راز و نياز با خدا. دراوقات نماز،دست‌هاي خود رابه دعابرداريد، زيرا که وقت نماز بهترين ساعت‌هاست ودراين اوقات،حق تعالي بارحمت، به بندگانش مينگردواگربااومناجات کنند، پاسخشان دهد و چنانچه اوراندا کنند لبيکشان گويد و اگر از او بخواهند عطا کند و چون او را بخوانند مستجابشان گرداند.8- ثواب افطاري دادن. ‌اي مردم! هرکه ازشما روزه دارمؤمني را دراين ماه افطار دهد، نزد خدا پاداش بنده آزاد کردن و آمرزش گناهان گذشته‌راخواهد داشت.برخي گفتند:يا رسول الله! همه ماقادربه انجام آن نيستيم. حضرت فرمود: با افطاري دادن، از آتش جهنم به پرهيزيد اگرچه به نصف دانه خرما ويابه يک جرعه آب باشد.9- ماه ذکر و فکر. در اين ماه با گرسنگي و تشنگي خود، گرسنگي و تشنگي روز قيامت را بياد آوريد.10- ماه خودارزيابي، استغفار و توبه. از گناهان خود به سوي خدا توبه و بازگشت کنيد.‌اي مردم! جان‌هايتان در گرو اعمال شماست. پس با طلب آمرزش از خدا، آن‌ها را از گرو، خارج کنيد پس شقي و بدبخت، آن کسي است که در اين ماه بزرگ، از آمرزش خدا بي‌بهره شود.11- مراقب چشم، گوش و زبان. زبان خود را از گفتار ناشايست نگاه داريد. ديدگان خود را از ديدن ناروا و حرام بپوشانيد و گوش‌هاي خود را از شنيدن آنچه نادرست است، باز داريد.12- ماه صلوات بر رسول الله(ص). هرکس دراين ماه بسياربرمن صلوات فرستد، خداوند کفه سبک اعمال او را سنگين گرداند.13- بهترين عمل ماه. علي(ع)از پيامبر(ص)پرسيدند:‌اي پيامبر خدا! برترين اعمال در اين ماه چيست؟ حضرت فرمود: ‌اي ابا الحسن! برترين اعمال در اين ماه پرهيز از محرمات است.14- خبر شهادت مولي علي(ع). پيامبر(ص) پس ازپاسخ به علي(ع) گريستتند وحضرت علت را پرسيدند. فرمود: «اي علي! براين مي‌گريم که حرمت تو رادراين ماه مي‌شکنند. گويا مي‌بينم تودرحال نماز براي پروردگارخويشي، که نگون‌بخت‌ترينِ اوّلين و آخرين،هموکه برادرپي‌کننده ناقه قوم ثمود است، برمي خيزد و بر فرق سرت ضربتي مي‌زند و محاسنت، از خون سرت رنگين مي‌شود.»گفتم: ‌اي پيامبر خدا! آيا در آن حالت، دينم سالم است؟ فرمود: «دينت، سالم است.»سپس فرمود: «اي علي! هر کس تو را بکشد، مرا کشته است و هر کس تو را دشمن بدارد، مرا دشمن داشته است و هر کس تو را ناسزا گويد، مرا ناسزا گفته است؛ چرا که تو از من هستي، همچون جان من. روح تو، از روح من است و سرشت تو، از سرشت من.خداي متعال، من و تو را آفريد و من و تو را برگزيد و مرا براي پيامبري، و تو را براي امامت، انتخاب کرد، هر کس امامت تو را انکار کند، نبوّت مرا انکار کرده است.‌اي علي! تو وصي من، پدر فرزندان من، همسر دختر من و جانشين من بر امّتم هستي، درحال حياتم و پس از مرگم، فرمان تو، فرمان من است و نهي تو، نهي من است. سوگند به خدايي که مرا به نبوّت برانگيخت و مرا بهترينِ آفريدگان قرارداد، تو حجّت پروردگار بر خلق اويي و امين او بر رازش و جانشين او بر بندگانش.خداوند متعال به همه مؤمنين و روزه‌داران توفيق بهره مندي از اين ماه مبارک را عنايت فرمايد انشاءالله. والسلام.منبع: (بحار الانوار - جلد 96 - صفحه 157) * (عيون اخبار الرضا - جلد 1 - صفحه 295)