موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13307
قيام مردم تبريز، حلقه اتصال پيروزي انقلاب اسلاميقيام مردم تبريز حرکتي مهم در بيست و نهم بهمن‌ماه سال

قيام مردم تبريز، حلقه اتصال پيروزي انقلاب اسلاميقيام مردم تبريز حرکتي مهم در بيست و نهم بهمن‌ماه سال 1356 که در جهت تکريم چهلمين روز شهادت جمعي ار مردم قم در قيام 19 دي‌ رخ داد. اين قيام سرآغازي براي نشر و گسترش اعتراضات عليه رژيم پهلوي با برپايي سنت چهلم‌ها در بسياري از شهرهاي ايران از جمله يزد، شيراز، جهرم، کازرون و... بود. مردم تبريز به‌ مناسبت گرامي‌داشت اربعين شهداي قم، با خلق رويدادي عظيم و تعطيلي بازارها و دانشگاه‌ها، گام مهمي را در مسير سقوط رژيم شاهنشاهي برداشتند. پس از چاپ مقاله "ايران و استعمار سرخ و سياه" در روزنامۀ اطلاعات در 17 دي‌ماه سال 1356 که حاوي مطالبي جسارت‌آميز به امام خميني و روحانيت بود، جمعي از روحانيون و مردم شهر قم در واکنش به آن دست به قيام زدند و به خيابان ‌آمدند، اين قيام توسط رژيم پهلوي به خون کشيده شد و کشتاري بي‌رحمانه در خيابان صفائيه قم به‌راه افتاد. با اعلام اعزام عمومي توسط مراجع معظم تقليد به‌مناسبت اربعين شهداي قم، بازار تبريز هم تعطيل و به دعوت روحانيت تبريز از ملت جهت برگزاري مراسم چهلم شهداي قم، قيام بزرگي به ‌پا شد، قيامي که حکومت دست‌نشانده‌ پهلوي را تا پايان حيات خود به عقب‌نشيني و انفعال مداوم واداشت. انفعال رژیم شاه هرچند با تقلاها و قدرت‌نمايي‌هاي کاذب همراه بود، لکن در مدت زمان کوتاهي به انحطاط و سقوط رژيم انجاميد.از تأثيرات مهم و حياتي اين قيام که در جهت اعتراض به رژيم مستبد پهلوي، در تبريز و بعدها در بسياري از شهر‌هاي بزرگ کشور صورت پذيرفت، تعطيلي حوزه‌هاي علميه و مجموعه‌‌ بازارها بود. اين اقدام نه‌ تنها ميزان نفوذ و احترام روحانيت در ميان توده‌هاي مختلف مردمي را به نمايش گذاشت، بلکه جمعيت کثيري از مردم را، بخصوص از اقشار روحانيون و مدرسين حوزه‌هاي علميه، دانشجويان، کسبه، کارگران و باربران و... را به ميان مبارزان و معارضان عليه نظام حاکم راهي نمود و تظاهرات و نارضايي نسبت به وضع موجود را در ابعاد بسيار وسيع‌تري به منصه‌ ظهور رسانيد. خيزش اسلامي 29 بهمن 1356 مردم تبريز، به غير از حوادث غم‌انگيز و اندوهباري که در خصوص سرکوب و کشتار مردم بي‌دفاع اين شهر در بر داشت و به قيمت شهادت، زخمي و دستگير شدن جمع کثيري از مردم شريف و شجاع اين خطه انجاميد، آثار فوق‌العاده مثبت و ارزنده‌اي نيز در پي داشت که موجب تغييرات وسيعي در سطح بيروني و لايه‌هاي دروني دستگاه حاکمه شد و همين تغييرات و تأثيرات حاصل از آن، زمينه‌ساز زوال نظام شاهنشاهي در سراسر ايران شد.پس از واقعه‌ 29 بهمن ماه 1356 مجالس چهلم‌هاي ديگري براي شهداي جديد شهر تبريز طرح‌ريزي و برگزار شد و اين سير اعتراضات و تظاهرات مردمي، همچنان تا پيروزي انقلاب اسلامي در 22 بهمن 1357 تداوم يافت. از اين رو، رويداد تاريخي 29 بهمن را بايد حلقه‌ اتصال زنجيره‌ حوادث انقلاب اسلامي در ايران تلقي کرد.