ماه رحمت بيکران خدارمضان که فرا ميرسد، فضاي شهرها را عطر حضور خدا فرا ميگيرد. هر کس در حد و انداز
ماه رحمت بيکران خدارمضان که فرا ميرسد، فضاي شهرها را عطر حضور خدا فرا ميگيرد. هر کس در حد و اندازه خويش، در تلاش است تا شايد اندکي به خدا نزديک شود. مردم حضور خدا را بيش از گذشته در کنار خويش احساس ميکنند. گناه کردنها کمتر ميشود. جرائم کاهش مييابد. دزدي کم ميشود. طنين ربنا به جاي آهنگهاي ديگر در شهر ميپيچد و اين نمونهاي بسيار ساده از رحمت و لطف خداوند در حق بندگانش ميباشد.در اين ماه خداوند بندگانش را فراخوانده و به آنان ميگويد به آغوش من بازگرديد و آرامش حقيقي را با عمق جانتان احساس نماييد. در روايتي آمده است: أَبِي الْحَسَنِ عَلِي بْنِ مُوسَى الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَلَيهِ وَ عَلَيهِمُ السَّلَامُ قَالَ: قَالَ رَسُولُالله (صليالله عليه و آله): إِنَّ شَهْرَ رَمَضَانَ شَهْرٌ عَظِيمٌ يضَاعِفُالله فِيهِ الْحَسَنَاتِ وَ يمْحُو فِيهِ السَّيئَاتِ وَ يرْفَعُ فِيهِ الدَّرَجَاتِ مَنْ تَصَدَّقَ فِي هَذَا الشَّهْرِ بِصَدَقَةٍ غَفَرَالله لَهُ وَ مَنْ أَحْسَنَ فِيهِ إِلَى مَا مَلَكَتْ يمِينُهُ غَفَرَالله لَهُ ثُمَّ قَالَ (عليهالسلام) إِنَّ شَهْرَكُمْ هَذَا لَيسَ كَالشُّهُورِ إِذَا أَقْبَلَ إِلَيكُمْ أَقْبَلَ بِالْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ إِذَا أَدْبَرَ عَنْكُمْ أَدْبَرَ بِغُفْرَانِ الذُّنُوبِ هَذَا شَهْرٌ الْحَسَنَاتُ فِيهِ مُضَاعَفَةٌ وَ أَعْمَالُ الْخَيرِ فِيهِ مَقْبُولَةٌ وَ مَنْ صَلَّى مِنْكُمْ فِي هَذَا الشَّهْرِ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ رَكْعَتَينِ يتَطَوَّعُ بِهِمَا غَفَرَالله لَهُ.(1) امام رضا (عليهالسلام) از پدرانشان (عليهالسلام) نقل ميکنند که رسول خدا (صليالله عليه و آله) فرمودند: ماه رمضان، ماهي است عظيم که خداوند در آن حسنات را ميافزايد و گناهان را محو ميکند و درجات را بالا ميبرد. هر کس در اين ماه صدقه دهد خداوند او را ميآمرزد و هر کس در حد توانش نيکي نمايد خداوند او را ميبخشد. سپس ميفرمايند: اين ماه همانند ساير ماهها نيست چرا که با برکت و رحمت روي به سويتان ميآورد و با بخشش گناهان از شما دور ميگردد.اين ماه، ماهي است که حسنات در آن افزايش مييابد و اعمال خير در آن مقبول است و هر کس از شما در آن براي خداي عزوجل دو رکعت نماز به پا دارد درحالي که آن را طولاني ميگرداند خداوند او را ميبخشد. وعده پروردگار حق است. اين ماه با برکات مادي و معنوي روي به سوي بندگان ميآورد و هر کس گوي سبقت را از ديگران بربايد، بيش از سايرين به اين رحمت دست خواهد يافت. کسي که قدر لحظه لحظه اين ماه را بداند بيش از ديگران ميتواند به غفران الهي دست يابد. خداوند وعده بخشايش بيحد و حصر و فزوني ثواب اعمال را به بندگانش داده است. حال بايد ديد چه کسي اين فرصت بزرگ را مغتنم ميشمارد.ماه رمضان، ماهي است عظيم که خداوند در آن حسنات را ميافزايد. در روايتي به مردمان چنين توصيه ميشود: جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ آبَائِهِ (عليهم السلام) قَالَ أَمِيرُ الْمُومِنِينَ (عليهالسلام) عَلَيكُمْ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ بِكَثْرَةِ الِاسْتِغْفَارِ وَ الدُّعَاءِ فَأَمَّا الدُّعَاءُ فَيدْفَعُ عَنْكُمْ بِهِ الْبَلَاءَ فَأَمَّا الِاسْتِغْفَارُ فَتُمْحَى بِهِ ذُنُوبُكُمْ.(2) امام صادق (عليهالسلام) از طريق پدرانشان (عليهم السلام) نقل ميکنند که امام علي (عليهالسلام) فرمودند: بر شما باد در ماه رمضان به کثرت استغفار و زيادي دعا. پس دعا بلايا را از شما دور خواهد کرد و استغفار گناهان شما را محو ميسازد.انسان با دعا ميتواند به نعمات مادي و دوري از سختيها دست يابد و از طريق استغفار پاک شدن دل و جلب روزيهاي معنوي را براي خويش فراهم سازد و چه رحمتي بالاتر از اين که خداوند در اين ماه از طريق اوليايش به مردمان وعده داده است. در حديثي ديگر چنين آمده است: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِي مَاجِيلَوَيهِ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِي بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيرٍ عَنْ غَيرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِالله الصَّادِقِ (عليهالسلام) قَالَ وَ قَالَ رَسُولُالله (صليالله عليه وآله) شَهْرُ رَمَضَانَ شَهْرُالله عَزَّ وَ جَلَّ وَ هُوَ شَهْرٌ يضَاعِفُالله فِيهِ الْحَسَنَاتِ وَ يمْحُو فِيهِ السَّيئَاتِ وَ هُوَ شَهْرُ الْبَرَكَةِ وَ هُوَ شَهْرُ الْإِنَابَةِ وَ هُوَ شَهْرُ التَّوْبَةِ وَ هُوَ شَهْرُ الْمَغْفِرَةِ وَ هُوَ شَهْرُ الْعِتْقِ مِنَ النَّارِ وَ الْفَوْزِ بِالْجَنَّةِ أَلَا فَاجْتَنِبُوا فِيهِ كُلَّ حَرَامٍ وَ أَكْثِرُوا فِيهِ مِنْ تِلَاوَةِ الْقُرْآنِ وَ سَلُوا فِيهِ حَوَائِجَكُمْ وَ اشْتَغِلُوا فِيهِ بِذِكْرِ رَبِّكُمْ وَ لَا يكُونَنَّ شَهْرُ رَمَضَانَ عِنْدَكُمْ كَغَيرِهِ مِنَ الشُّهُورِ فَإِنَّ لَهُ عِنْدَالله حُرْمَةً وَ فَضْلًا عَلَى سَائِرِ الشُّهُورِ.(3) امام صادق (عليهالسلام) فرمودند که پيامبر خدا (صليالله عليه وآله) ميفرمايند: «رمضان ماه خداست و آن ماهي است که خداوند در آن حسنات را ميافزايد و گناهان را محو ميسازد. آن ماه برکت است و ماه انابه و توبه و مغفرت است. ماهي است که بر آتش قفل زدهاند و رستگاري در بهشت است. پس در آن از هر حرامي دوري کنيد و بر تلاوت قرآن مداومت ورزيد. حوائجتان را در آن درخواست نماييد و به ياد پروردگارتان اشتغال يابيد. ماه رمضان همچون ساير ماهها برايتان نباشد که براي آن در پيشگاه حضرت حق حرمت و فضلي است.زمينه برآورده شدن حاجات در اين ماه فراهم است. تنها بايد روي به سوي حق آورد و خالصانه و خاضعانه از وي خواست. کافي است جز او را نديد و نخواند. از او خواست و از غير نخواست. يادش کرد تا يادمان کند. او رمضان را قرار داد تا در کام بندگان لذت با خدا بودن را قرار دهد تا شايد در ماههاي ديگر نيز او را از ياد نبرند. رحمتش را بيکران و بدون هيچ حدي بر مردمان در اين ماه سرازير کرد تا شايد اندکي به خود آيند و به سويش توبه کنند.ــــــــــــــ1- فضائل الأشهر الثلاثه، ص 87.2- همان، ص 73.3- همان، 76.