موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13305
رئيس قوه قضائيه:قضات از هوش مصنوعي و روش‌هاي فناورانه استفاده کنندرئيس قوه قضائيه گفت: در قوه قضائيه

رئيس قوه قضائيه:قضات از هوش مصنوعي و روش‌هاي فناورانه استفاده کنندرئيس قوه قضائيه گفت: در قوه قضائيه بايد هر چه بيشتر، متمرکز بر به‌کارگيري ابزار‌ها و روش‌هاي فناورانه و شيوه‌هاي مرتبط با هوش مصنوعي شويم تا از اين جهت، پيشبرد امورات قضائي و حقوقي مردم، سرعت و سهولت پيدا کند.جلسه معرفي و رونمايي از برخي از دستاورد‌هاي مرکز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضائيه، از جمله سامانه مديريت پرونده‌هاي قضائي هوشمند(سمپ هوشمند) با حضور حجت‌الاسلام‌ محسني‌اژه‌اي برگزار شد.رئيس قوه قضائيه در اين نشست با قدرداني از اقدامات مجدانه رئيس و دست‌اندرکاران مرکز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضائيه، گفت: براي توسعه و بسط عدالت و همچنين تسهيل و تسريع در امورات قضائي و حقوقي مردم، ناگزير هستيم تا هرچه بيشتر بر حجم و کيفيت ابزار‌ها و روش‌هاي فناورانه در دستگاه قضائي بيفزاييم؛ امروز کاربرد فناوري‌هاي نوين و هوش مصنوعي در عرصه‌هاي مختلف زيست بشري و حوزه‌هاي مرتبط با حکمراني، نه يک انتخاب و اختيار بلکه يک اجبار و امر اجتناب‌ناپذير است؛ ديگر نمي‌توان با اتکاء به ابزار‌ها و روش‌هاي قديمي، امور مرتبط با زندگي مردم در حوزه‌هاي اجتماعي و حکومتي را تمشيت کرد.محسني‌اژه‌اي با تبيين و تشريح نقش فناوري‌هاي نوين و الگوريتم‌هاي هوش مصنوعي در پيشبرد امورات قضائي و حقوقي مردم افزود: ما در قوه قضائيه بايد هر چه بيشتر، متمرکز بر به‌کارگيري و استعمال ابزار‌ها و روش‌هاي فناورانه و شيوه‌هاي مرتبط با هوش مصنوعي شويم تا از اين جهت، پيشبرد امورات قضائي و حقوقي مردم، سرعت و سهولت پيدا کند؛ لکن در اين ميان، نبايد آسيب‌ها و خطرات ناشي از کاربرد اين ابزار‌ها و روش‌هاي مبتني بر هوش مصنوعي را مورد غفلت قرار دهيم و ضروري است جهات پيشگيرانه را در کاربرد و توسعه آنها، لحاظ کنيم.وي با اشاره به مزايا و آسيب‌هاي هوش مصنوعي گفت: قطعاً نمي‌توان از مزاياي هوش مصنوعي در رسيدگي‌هاي قضائي چشم پوشيد؛ لکن ضروري است تا آثار سوء ناشي از کاربرد هوش مصنوعي در رسيدگي‌هاي قضائي را نيز از بين ببريم؛ بواسطه هوش مصنوعي، فرايند‌هايي نظير طبقه‌بندي اسناد قضائي، به صورت خودکار صورت مي‌گيرند؛ اين امر به ارتقاي سرعت و دقت امورات قضائي مي‌انجامد؛ ازسويي ديگر، هوش مصنوعي زمينه تحليل داده‌ها براي شناسايي الگو‌هاي جنايي را نيز فراهم مي‌آورد و از اين جهت به مقوله پيشگيري از وقوع جرم کمک مي‌کند؛ هوش مصنوعي مي‌تواند با رصد و احصاء الگو‌هاي تکراري مجرمانه، در مواردي به حصول علم قاضي نيز کمک کند؛ اينها مزاياي به‌کارگيري هوش مصنوعي است که نمي‌توانيم از آنها چشم بپوشيم، لکن هوش مصنوعي با همه اين مزايا، داراي آسيب‌ها و خطراتي نيز مي‌باشد که ضروري است همه همت خود را صرف رفع آنها کنيم.رئيس قوه قضائيه افزود: سوختِ هوش مصنوعي، داده و اطلاعات است؛ بايد در ارائه داده‌ها و اطلاعات به سيستم‌هاي هوش مصنوعي نهايت دقت، تدبر و تعقل را به خرج دهيم تا هم در هنگام استفاده از آنها، نهايت انتفاع حاصل شود و هم جلوي بهره‌برداري دشمن و هک و سرقت اطلاعات گرفته شود.محسني‌اژه‌اي با اشاره به اهميت آموزش نحوه به‌کارگيري فناوري‌هاي نوين و سيستم‌هاي هوش مصنوعي به قضات، گفت: به معاونت منابع انساني قوه قضائيه دستور مي‌دهم تا در فرآيند جذب و آموزش قضات به مقوله بهره‌گيري از هوش مصنوعي و کاربرد ابزار‌هاي فناورانه در مديريت و تمشيت پرونده‌هاي قضائي، توجه جدي داشته باشند؛ قاضي جديدالورود ما بايد در حد متعارف و لازم با فناوري‌هاي نوين و ابزار‌ها و سيستم‌هاي هوش مصنوعي، آشنايي داشته باشد؛ ايضاً به قضات باسابقه نيز بايد نحوه استعمال فناوري‌هاي نوين را آموخت؛ در اين عرصه جا دارد از اساتيد مبرز و شيوه‌هاي روزآمد بهره گرفت.«کاظمي‌فرد» رئيس مرکز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضائيه نيز در سخناني در اين جلسه گفت: يکي از سامانه‌هايي که سال‌ها در دستگاه قضائي مورد استفاده قرار گرفته، سامانه مديريت پرونده‌هاي قضائي است؛ در اين سامانه استعلامات، رسيدگي‌ها و... به صورت الکترونيکي انجام مي‌شود؛ ما در اجراي راهکار‌هاي سند تحول و تعالي قوه قضائيه، پروژه سمپ هوشمند (سامانه مديريت پرونده هوشمند) را از سال 1401 کليد زده و امروز نسخه اوليه اين سامانه را بعد از 3 سال در دي ماه 1404 در سه استان خراسان جنوبي، قم و لرستان به صورت آزمايشي راه‌اندازي کرده‌ايم.وي افزود: سمپ هوشمند، عملاً ما را از دادرسي الکترونيکي به سمت دادرسي هوشمند سوق مي‌دهد؛ در دادرسي هوشمند، بسياري از کار‌ها نظير ارجاع پرونده‌ها، ارجاع کارشناسي‌ها و...، توسط ابزار هوشمند انجام مي‌شود.کاظمي‌فرد با اشاره به اينکه راه‌اندازي و استفاده از سمپ هوشمند، به منزله ورود هوش مصنوعي به دستگاه قضائي است، گفت: سمپ هوشمند، يک دستيار در اختيار قاضي قرار مي‌دهد که مي‌تواند به همه سؤالات حقوقي او پاسخ دهد و بانک بزرگي از دانش حقوقي شامل همه منابع حقوقي و همچنين آراي وحدت رويه، نظريات مشورتي و... را در اختيار او بگذارد.رئيس مرکز آمار و فناوري اطلاعات قوه قضائيه افزود: ما در اين سامانه به دنبال آن هستيم تا با حفظ محرمانگي‌هاي لازم، از هوش مصنوعي در انجام فرآيند‌هاي قضائي بهره بگيريم.وي با اشاره به اينکه سمپ هوشمند به قاضي کمک مي‌کند که راي خود را دقيق‌تر و سريع‌تر صادر کند، گفت: در سمپ هوشمند، راي قاضي از نظر اتقان مورد بررسي قرار مي‌گيرد و مستندات راي با متون و مستندات پرونده تطبيق داده مي‌شود؛ همچنين اين سامانه قابليت ارائه خلاصه پرونده به قاضي را دارا مي‌باشد.کاظمي‌فرد افزود: لازم است تأکيد کنيم که در سمپ هوشمند، راي صادر نمي‌شود بلکه پيشنهاد راي به قاضي ارائه مي‌شود.