گاردين: ترامپ براي تصاحب گرينلند دندان تيزکرده استتنها چند روز پس از کنار گذاشته شدن نيکلاس مادورو ا

گاردين: ترامپ براي تصاحب گرينلند دندان تيزکرده استتنها چند روز پس از کنار گذاشته شدن نيکلاس مادورو از قدرت، دونالد ترامپ نگاه خود را به گرينلند دوخت و بار ديگر خواستار تصاحب اين قلمرو راهبردي شد؛ اظهاراتي که موجي از تنش ميان واشنگتن، کپنهاگ و نووک برانگيخت. از امنيت ملي و رقابت‌هاي ژئوپليتيکي در قطب شمال تا منابع انرژي، مسيرهاي جديد کشتيراني و مسئله استقلال گرينلند، تحرکات تازه کاخ سفيد آينده‌اي مبهم را پيش روي اين جزيره و روابط فراآتلانتيک قرار داده است.گاردين نوشت: اندکي پس از آنکه دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور ايالات متحده، آخر هفته گذشته نيکلاس مادورو، رئيس‌جمهور ونزوئلا، را از قدرت کنار زد، به‌سرعت به موضوعي ديگر پرداخت: گرينلند. او بار ديگر خواستار تصاحب اين قلمرو قطبي شد؛ اقدامي که به تشديد تنش‌ها ميان ايالات متحده، گرينلند و دانمارک انجاميد.ترامپ روز يکشنبه گفت که به گرينلند «به‌شدت» نياز دارد؛ اظهاراتي که سطح تنش ميان واشنگتن، نووک و کپنهاگ را به‌طور محسوسي بالا برد.گرينلند بخشي از پادشاهي دانمارک است. دانمارک پيش‌تر اين سرزمين را به‌عنوان مستعمره اداره مي‌کرد و امروز نيز همچنان سياست خارجي و امنيتي آن را در اختيار دارد.مته فِرِدريکسن، نخست‌وزير دانمارک، هشدار داده است که حمله آمريکا به يکي از متحدان ناتو — که در اين مورد، گرينلند به‌عنوان بخشي از دانمارک محسوب مي‌شود - به معناي پايان اين ائتلاف خواهد بود. فردريک نيلسن، نخست‌وزير گرينلند نيز از ترامپ خواسته است «خيال‌پردازي‌هايش درباره الحاق» را کنار بگذارد. رهبران اروپايي نيز با اعلام حمايت از دانمارک و گرينلند تأکيد کرده‌اند که «گرينلند متعلق به مردم آن است».با اين حال، به گفته استيون ميلر، يکي از مشاوران ارشد ترامپ، دولت آمريکا مصمم است گرينلند را به دست آورد و معتقد است اين هدف را بدون نياز به مداخله نظامي محقق خواهد کرد.چرا ترامپ تا اين اندازه بر گرينلند متمرکز است؟گرينلند مدت‌هاست در دستور کار ترامپ قرار دارد، اما دلايل اين تمرکز در گذر زمان تغيير کرده است. در سال 2019 (98ش)، در دوره نخست رياست‌جمهوري‌اش، او گزارش‌هايي را تأييد کرد مبني بر اينکه از دستيارانش خواسته بررسي کنند آمريکا چگونه مي‌تواند اين جزيره پهناور قطبي را خريداري کند؛ اقدامي که آن را «در اصل يک معامله بزرگ املاک و مستغلات» توصيف کرد.ژانويه سال گذشته، زماني که ترامپ هنوز رئيس‌جمهور منتخب بود، گفت که براي «امنيت اقتصادي» به کنترل گرينلند نياز دارد. اما در روزهاي اخير تأکيد کرده است که از منظر «امنيت ملي» به گرينلند نيازمند است، آن هم با وجود خطري که چنين اقدامي مي‌تواند براي آينده ناتو ايجاد کند.گرينلند که در موقعيتي راهبردي ميان امريکا و روسيه قرار دارد، از منظر دفاعي اهميت فزاينده‌اي يافته و با تشديد بحران اقليمي، به‌تدريج به ميدان جديدي از رقابت ژئوپليتيکي تبديل شده است.علاوه بر نفت و گاز، ذخاير متعدد مواد خام مورد نياز براي فناوري‌هاي سبز در گرينلند توجه جهاني را به خود جلب کرده است؛ از جمله توجه چين، کشوري که بر توليد جهاني عناصر نادر خاکي تسلط دارد و تهديد کرده صادرات مواد معدني حياتي را محدود خواهد کرد. تصاحب گرينلند مي‌تواند به آمريکا امکان دهد چين را از اين منابع دور نگه دارد.ذوب سريع يخ‌پهنه‌ها و يخچال‌هاي عظيم اين جزيره مي‌تواند راه را براي حفاري نفت - هرچند گرينلند در سال 2021 (1400ش) صدور مجوزهاي اکتشاف را متوقف کرد - و استخراج مواد معدني حياتي از جمله مس، ليتيوم، کبالت و نيکل هموار کند.ذوب يخ‌هاي قطب شمال همچنين مسيرهاي جديد کشتيراني را مي‌گشايد و جايگزين‌هايي براي کانال سوئز فراهم مي‌آورد؛ مسيرهايي که سفر دريايي از غرب اروپا به شرق آسيا را تقريباً به نصف کاهش مي‌دهند. چين و روسيه در ماه نوامبر توافق کردند براي توسعه اين مسيرهاي جديد کشتيراني در قطب شمال با يکديگر همکاري کنند.گرينلند هم‌اکنون نيز پايگاهي نظامي مهم براي امريکا و بخشي از سامانه هشدار زودهنگام موشک‌هاي بالستيک اين کشور به‌شمار مي‌رود. آمريکا از دوران جنگ سرد پايگاهي نظامي در پيتوفيک (که پيش‌تر «توله» نام داشت) در اين سرزمين داشته است.نقش دانمارک در مسئله گرينلندبراساس شواهد تاريخي، مردم اينويت از حدود 2500 سال پيش از ميلاد در گرينلند زندگي مي‌کرده‌اند. اين سرزمين در هزاره نخست ميلادي توسط دريانوردان نورس کشف شد و آن‌ها سکونتگاه‌هايي ايجاد کردند که چند قرن دوام آورد. استعمار مدرن گرينلند با ورود هانس اِگده در سال 1721 (1100ش) آغاز شد؛ آن هم با حمايت دولت وقت دانمارک- نروژ.در جريان جنگ جهاني دوم، زماني که دانمارک به اشغال آلمان درآمده بود، گرينلند توسط امريکا اشغال شد و در سال 1945 (1324ش) به دانمارک بازگردانده شد. در سال 1953 (1332ش)، گرينلند به‌طور رسمي بخشي از پادشاهي دانمارک شد و در سال 1979 (58ش) نظام خودگرداني در آن برقرار گرديد.با اين حال، دانمارک همچنان سياست خارجي و امنيتي گرينلند را کنترل مي‌کند. گرينلند پارلمان خود، «اينا‌تسيسارتوت»، و دو نماينده در پارلمان دانمارک، «فولکتينگ» دارد، اما درخواست‌ها براي استقلال به‌طور پيوسته درحال افزايش است.در سال‌هاي اخير، تنش‌ها ميان گرينلند و دانمارک به‌شدت تشديد شده است. خشم گسترده‌اي در گرينلند نسبت به تحقيقات درباره رسوايي عقيم‌سازي اجباري (کارگذاري آي‌يودي) در دهه‌هاي 1960 و 1970 وجود دارد؛ موضوعي که نخست‌وزير پيشين گرينلند را به متهم کردن دانمارک به «نسل‌کشي» واداشت. همچنين اعتراض‌هايي در کپنهاگ و نووک عليه جداسازي کودکان گرينلندي از والدينشان شکل گرفته است.از زمان سفر پرسر و صداي دونالد ترامپ جونيور به نووک در ژانويه گذشته - که نگراني‌هاي دانمارک درباره برنامه‌هاي آمريکا در قبال گرينلند را تشديد کرد - دولت فِرِدريکسن تلاش‌هايي براي ترميم روابط با گرينلند آغاز کرده است.دانمارک استفاده از آزمون‌هاي بحث‌برانگيز «صلاحيت فرزندپروري» براي مردم گرينلند را ممنوع کرده است؛ آزمون‌هايي که به جدايي مادران گرينلندي از فرزندانشان انجاميده بود. در سپتامبر، پس از سال‌ها انکار اين تخلفات، دانمارک رسماً بابت رسوايي آي‌يودي عذرخواهي کرد؛ رسوايي‌اي که طي آن هزاران زن و دختر گرينلندي بدون اطلاع يا رضايتشان تحت کارگذاري اجباري ابزارهاي جلوگيري از بارداري قرار گرفتند. در دسامبر نيز قربانيان اين پرونده در نبردي حقوقي با دولت دانمارک پيروز شدند و حق دريافت غرامت را به دست آوردند.در سال‌هاي اخير، حمايت از استقلال گرينلند افزايش يافته است. با اين حال، در سايه تهديدهاي ترامپ، گرينلند در ماه مارس يک دولت ائتلافي چهارحزبي جديد را در نمايشي از وحدت ملي تشکيل داد. در صفحه نخست توافق ائتلافي اين دولت آمده است: «گرينلند متعلق به ماست.»حزب استقلال‌طلب نالِراگ، که نزديک‌ترين مواضع را به آمريکا و ترامپ دارد، در انتخابات دوم شد و اکنون در صف اپوزيسيون قرار دارد. براساس توافق سال 2009 (88ش) با دانمارک، گرينلند پيش از اعلام استقلال بايد يک همه‌پرسي موفق برگزار کند.واکنش کپنهاگ و نووک به پيشروي‌هاي ترامپفِرِدريکسن بار ديگر تأکيد کرده است که هرگونه حمله آمريکا به يکي از متحدان ناتو به معناي پايان «همه‌چيز» خواهد بود.او به شبکه تلويزيوني دانمارکي TV2 گفت: «اگر ايالات متحده تصميم بگيرد به‌طور نظامي به کشور ديگري از ناتو حمله کند، همه‌چيز متوقف خواهد شد — از جمله ناتو و در نتيجه، نظم امنيتي پس از جنگ جهاني دوم.»وي اعلام کرده است که «تهديد، فشار و سخن گفتن از الحاق، جايي در روابط ميان دوستان ندارد» و تصريح کرده که «ديگر بس است».پادشاه دانمارک در سخنراني سال نو خود از «قدرت و غرور» مردم گرينلند در آنچه «دوره‌اي پرتلاطم» خواند، تمجيد کرد. او سال پيش نيز نشان سلطنتي جديد دانمارک را رونمايي کرده بود که در آن، سرزمين‌هاي خودمختار گرينلند و جزاير فارو برجسته‌تر به تصوير کشيده شده بودند؛ اقدامي که ازسوي برخي ناظران به‌عنوان پاسخي نمادين به ترامپ تعبير شد.