*محمود فاضلي
ديپلمات سابق و تحليلگر امور بين الملل
«استفان دوجاريک» سخنگوي دبير کل سازمان ملل هشدار داد که وضعيت انساني در غزه بهدليل شرايط جوي و محاصره ادامهدار، رو به وخامت است. طبق اعلام «برنامه طبقهبندي مراحل امنيت غذايي» (IPC) حدود 1.6 ميليون نفر از ساکنان غزه تا نيمه آوريل سال آينده با سطح بالايي از ناامني غذايي حاد مواجه خواهند بود. نزديک به 100 هزار نفر در معرض قحطي قرار دارند و بيش از 570 هزار نفر در سطح اضطراري زندگي ميکنند. همچنين بيش از 100 هزار کودک زير پنج سال و 37 هزار زن باردار يا شيرده نيازمند درمان فوري براي سوءتغذيه حاد هستند. هيچ کودکي در غزه به حداقل معيارهاي تنوع غذايي دست نمييابد. "
تلاشها و اقدامات سازمان ملل از جمله توزيع غذاي گرم، حمايت از نانواييها، بازسازي بيمارستانها، واکسيناسيون کودکان، پاکسازي آوار، ترميم شبکههاي آب، و تأمين چادر، پوشاک و پتو هنوز آغاز نشده درحاليکه حجم نيازهاي فزاينده بسيار است و تنها تداوم يک آتشبس پايدار ميتواند ثبات نسبي انساني را تضمين کند. هر چند به ظاهرآتشبس در نوار غزه برقرارشده است اما بيش از 75 درصد جمعيت غزه همچنان با ناامني غذايي شديد و سوءتغذيه حاد روبهرو هستند و طوفانهاي زمستاني بيمارستانها، نانواييها و شبکههاي آب و فاضلاب را تحت فشار قرار داده است.
سازمان ملل درحال توزيع چادر، لباس و پتو است، اما ميزان موجودي بسيار کمتر از نياز واقعي است. ورود به مرحله بازسازي و ساخت مسکنهاي مقاومتر هدفي ضروري است، اما در شرايط کنوني بهدليل موانع و محدوديتهاي اعمالشده بر ورود کمکها امکانپذير نيست و مشکلات لجستيکي و محدوديتهاي تحميلشده بر کمکهاي انساني همچنان مانع اصلي در پاسخگويي به بحران است.
اگرچه بهگفته «آنتونيو گوترش» دبيرکل سازمان ملل، قحطي در غزه به عقب رانده شده است و خانوادههاي بسيار بيشتري ميتوانند به غذا دسترسي داشته باشند اما اين دستاوردها همچنان بسيار شکننده است. پيشبيني ميشود 1.6 ميليون نفر در غزه يعني بيش از 75 درصد از جمعيت هنوز با سطوح شديد ناامني غذايي حاد و سوء تغذيه شديد روبرو باشند.
پيشبيني ميشود که تا اواسط اکتبر سال آينده، بيش از يکصد هزار کودک زير پنج سال و 37 هزار زن باردار و شيرده به درمان سوء تغذيه حاد نياز خواهند داشت. هيچ کودکي حداقل استاندارد تنوع غذايي را دريافت نميکند و دو سوم کودکان از فقر شديد غذايي رنج ميبرند. آغاز فصل زمستان، بيماريهاي مرتبط، شرايط نامناسب بهداشت و دسترسي محدود به غذاي سالم و متنوع، آسيبپذيري در برابر سوء تغذيه را افزايش داده است.
براي پايان دادن به اين فاجعه بايد اجازه ورود گسترده کمکها داده شود. آنروا آ(ژانس امدادرساني و کاريابي آوارگان فلسطيني) بستههاي غذايي کافي براي 1.1 ميليون نفر و آرد کافي براي تمام ساکنان نوار غزه را در اختيار دارد و در انتظار مجوز براي ورود اين اقلام به اين منطقه محاصره شده است. اسرائيل با هدف قرار دادن مقرهاي اين آژانس، امتيازات و مصونيتهاي سازمان ملل را نقض ميکند. کمکهاي انساني و فعاليتهاي توسعهاي اين آژانس به طور مستمر هدف حمله قرار ميگيرد. طي دو سال گذشته بيش از 380 نفر از کارکنان آنروا در غزه به شهادت رسيدند و بيش از 300 تأسيسات وابسته به آنروا آسيب ديده يا بهطور کامل تخريب شده است.
«تدروس آدهانوم گبريسوس» رئيس سازمان بهداشت جهاني اعلام کرده بيش از 5600 کودک فلسطيني توسط سازمان جهاني بهداشت و ساير نهادها از غزه خارج شدهاند که همگي نياز به درمان پزشکي حياتي و پيشرفته داشتهاند و اين خدمات در غزه در دسترس نبوده است. بسياري از بيماران در غزه در انتظار خروج از غزه براي دريافت مراقبتهاي سلامتي مناسب هستند. بين ژوئيه 2024 و 28 نوامبر 2025، حداقل 1092 بيمار درحالي که منتظر خروج از غزه بهدلايل پزشکي بودند، جان خود را از دست دادند. سيستم بهداشت و درمان غزه بهدليل حملات مداوم اسرائيل، کمبود شديد دارو و سوخت و آسيب به بيمارستانها و زيرساختهاي پزشکي ويران شده است و بسياري از بيماران قادر به ارائه خدمات تخصصي و پيچيده نيستند.
«آنتوان رنارد» نماينده برنامه جهاني غذا در فلسطين نيز اعتقاد دارد غيرنظاميان در غزه همچنان شرايط زندگي بسيار سختي را در سراسر اين منطقه محاصرهشده تحمل ميکنند. اين نهاد بشردوستانه موفق شده مقاديري بستهغذايي و آرد گندم توزيع کند اما شرايط زندگي در نوار غزه همچنان بسيار وخيم است.
درباره فروپاشي بيسابقه اوضاع بهداشتي کودکان غزه، بيترديد آنچه بر سرکودکان ميآيد هولناکترين حمله و با هدف نابودي يک نسل کامل و محروم کردن آنان از حق زندگي و بهداشت و درمان است. بهعلت محاصره غزه گرسنگي و نابودي زيرساختهاي بهداشتي آن، اوضاع بهداشتي کودکان به مرحله فروپاشي کامل رسيده است. بيش از 600 هزار کودک در غزه از امکانات بهداشتي و درماني ضروري محروم هستند. شيوع گسترده بيماريهاي دستگاه تنفسي، التهابات شديد، سوء تغذيه، ضعف سيستم ايمني و همچنين بيماريهاي دستگاه گوارشي ناشي از آلودگي ديده ميشود. ممانعت از ورود دارو و تجهيزات پزشکي و نيز تخريب آزمايشگاهها و تجهيزات پزشکي، تشخيص دقيق مشکلات بيماران را غيرممکن ميسازد. اين شرايط ميتواند تأثيرات خطرناکي براي کودکان در دراز مدت از جمله توقف رشد، پوکي استخوان و کم خوني در زنان باردار داشته باشد. کودکان غزه با فاجعه درماني و بهداشتي چند وجهي شامل، بيماري، گرسنگي و اختلالات رواني و نبود مراقبتهاي درماني روبهرو هستند.
