هشدار ديوان محاسباتعوارض منفي افزايش زمان ترخيص کالا در گمرکاتتاخيرهاي طولاني و افزايش زمان ترخيص کا

هشدار ديوان محاسباتعوارض منفي افزايش زمان ترخيص کالا در گمرکاتتاخيرهاي طولاني و افزايش زمان ترخيص کالا از گمرکات در کشور نه تنها موجب انتقاد صاحبان کالا شده بلکه دستگاه‌هاي نظارتي هم حالا به صف منتقدان اين مشکل اضافه شده‌اند.شاخص تشريفات گمرکي و ترخيص کالاها از گمرک در دنيا به عنوان يکي از نماگرهاي اصلي ميزان سهولت روند واردات و صادرات در مبادي کالاها محسوب مي‌شود و اگرچه ميانگين اين شاخص در کشورهاي پيشرفته به يک روز و حتي در برخي کشورها به چند ساعت هم کاهش پيدا کرده است اما ميانگين روند تشريفات گمرکي در کشور ما به دلايل بيشمار و عمدتا اقتصادي گاهي اوقات به بيش از دو هفته هم مي‌رسد که اين تاخير طولاني مدت به طور مستقيم بر بازار همان کالاها و نهايتا معيشت مردم اثرگذار است.تاخير طولاني در ترخيص نهاده‌هاي دام و طيور نمونه بارز اين اثرگذاري است که در هفته‌هاي قبل عوارض منفي خود را به شکل رشد قيمت گوشت قرمز و مرغ نشان داد.در همين زمينه ديوان محاسبات کشور نسبت به افزايش زمان ترخيص کالا در گمرکات کشور هشدار داده است. طبق گزارش ديوان محاسبات کشور، ميانگين زمان انجام تشريفات گمرکي کالاهاي وارده به کشور، از 14 روز در سال 1401 به 24 روز در هفت‌ماهه اول 1404 افزايش يافته است. در اين مدت، تشريفات گمرکي کالاهاي مربوط به حدود 10857 اظهارنامه به ارزش 1.6 ميليارد دلار بين 3 تا 6 ماه به طول انجاميده است.لذا با توجه به آثار سوء انباشت کالاها در گمرکات کشور، ديوان محاسبات بر اصلاح فوري شرايط و فرآيندهاي موجود تأکيد داشته و عدم اهتمام گمرک ايران در انتشار شفاف ميزان نقش دستگاه‌هاي دخيل در اين تاخيرات را از عوامل تداوم وضعيت فعلي دانسته و نسبت به تبعات تأخير در اتخاذ تصميمات مؤثر هشدار مي‌دهد. اخيرا وزير جهاد کشاورزي نيز با هشدار نسبت به توقف دو هفته‌اي مواد غذايي وارداتي در گمرک، از انحصارطلبي و بي‌عملي در رفع موانع تأمين کالاهاي اساسي انتقاد کرد.غلامرضا نوري قزلجه در جمع دانشجويان گفته بود دو هفته است که 5 ميليون تن کالاي اساسي و مواد غذايي وارداتي در گمرک متوقف شده است، علت آن هم اين است که ما گفتيم اين مواد غذايي را به ما بدهند تا دولت توزيع کند، اما کساني که انحصار دارند نمي‌دهند و اجازه خروج اين مواد از گمرک داده نشده است.اين اظهار نظر نه توسط مديرعامل يک شرکت خصوصي بلکه توسط وزير جهاد کشاورزي گفته شده آن‌ هم درخصوص موضوعي مهم و راهبردي مانند تامين کالاهاي اساسي. پرسش اين است که دولت و در رأس آن رئيس‌جمهور که کنترل و اختيار کافي براي رفع هر گونه مشکل يا حتي برخورد با متخلفين و انحصار طلبان و افراد سودجويي که معيشت مردم را دچار مشکل مي‌کنند دارند، چرا اقدامي نمي‌کنند و چرا با اولويت ويژه و با توجه به شرايط خاص کشور از روش‌هاي فوري براي رفع هرگونه انسداد و مانع اقدام نمي‌شود؟وزير امور اقتصادي و دارائي در بدو ورود خود به اين وزارتخانه و تصدي امور از چند ابرپروژه پرده برداشت که اصلاحات اساسي در روندهاي گمرکي از جمله اين طرح‌ها بود.وزير امور اقتصادي و دارايي در راستاي اجراي سند راهبردي «رشد عدالت‌محورـ اقتصاد براي همه» طرح نوسازي نظام گمرکي کشور را به عنوان يکي از ابرپروژه‌هاي کليدي اين وزارتخانه ابلاغ کرد تا با تمرکز بر هوشمندسازي فرآيندها و تسهيل تجارت خارجي، چالش‌هاي ساختاري گمرک برطرف شود.در ابلاغيه سيدعلي مدني زاده به دستگاه‌هاي تابعه اين وزارتخانه تأکيد شده است که اين ابرپروژه با هدف کاهش بوروکراسي، مقابله با فساد و افزايش شفافيت در زنجيره واردات و صادرات طراحي شده و به طور مستقيم به اولويت‌هاي راهبردي مانند اقتصاد ديجيتال و حکمراني هوشمند مرتبط است. اجراي اين طرح نه تنها زمان ترخيص کالا را به سه روز کاهش مي‌دهد، بلکه با استقرار مسير سبز تجارت و ديجيتالي‌سازي کامل فرآيندها، رتبه ايران در شاخص‌هاي بين‌المللي تجارت را بهبود خواهد بخشيد.وزير اقتصاد با اشاره به نقش بخش خصوصي در اين تحول، توضيح داد واگذاري گمرکات فرعي به بخش خصوصي از طريق سرمايه‌گذاري در زيرساخت‌ها و تجهيزات مانند دستگاه‌هاي ايکس‌ري، انجام تشريفات حاکميتي را توسط گمرک حفظ مي‌کند و در عين حال بهره‌وري را افزايش مي‌دهد.هدفگذاري کاهش زمان ترخيص به سه روز و استقرار مسير سبز تجارت در چارچوب اين ابرپروژه، تحليل تصاوير ايکس‌ري با هوش مصنوعي، بازطراحي مدل‌هاي مديريت ريسک هوشمند و استقرار سامانه يکپارچه مرزي از دستاوردهاي پيش‌بيني‌شده است که به کاهش توقف در فرآيند تجارت فرامرزي کمک خواهد کرد. پيش‌بيني برآيند اين اقدامات حاکي از پيشرفت قابل توجه در روند و تشريفات گمرکي است و تسريع و تعجيل در اجراي آنها گامي مهم در ارتقاي توان لجستيکي کشور و بهبود توان معيشتي مردم است.