
*محمود فاضلي
ديپلمات سابق و تحليلگر امور بين الملل
درحالي که سازمانهاي امدادرسان درباره گسترش عمليات نظامي در غزه زنگ خطر را به صدا درآوردهاند، ارتش اسرائيل اعلام کرده که تخليه شهر غزه پيش از عمليات نظامي برنامهريزيشده «اجتنابناپذير» است. اسرائيل به ساکنان اين شهر توصيه کرد "براي ترک خانههايشان آماده شوند. براي آوارگان، فضايي براي برپايي چادر فراهم خواهد شد و زيرساختهايي براي توزيع کمک و آب ايجاد ميشود. هر خانوادهاي که به جنوب منتقل شود، کمکهاي انساني سخاوتمندانهاي را دريافت خواهد کرد!" اسرائيل به اجراي برنامه خود براي بسيج دهها هزار نيروي ذخيره ادامه داده و بنيامين نتانياهو، گفته ارتش درحالي که بهدنبال آتشبس است، همزمان حمله خود را نيز آغاز خواهد کرد.
«بزالل اسموتريچ» وزير دارايي و از جناحهاي تندور کابينه اسرائيل تأکيد دارد "تا زماني که حماس قادر به بازيابي توان خود است، نبايد هيچ توافقي را پذيرفت. هدف ما نابود کردن مراکز ثقل نظامي حماس است تا در ادامه به هدف خود در خلع سلاح اين گروه دست يابيم. به حماس هشدار خواهيم داد يا جنگ يا تسليم. بايد آب، برق و غذا در غزه قطع شود و هرکس که به ضرب گلوله کشته نميشود، از گرسنگي خواهد مرد. مشکل ساکنان غزه تنها با اجازه دادن به آنها براي مهاجرت داوطلبانه حل خواهد شد. کابينه امنيتي اسرائيل بايد تصميم به اشغال غزه بگيرد و ارتش نيز آن را اجرا کند. هر هفته که ميگذرد، ما بخشي از غزه را الحاق خواهيم کرد و بعد از يک ماه اغلب مناطق به اسرائيل ملحق شده است. برخي از اسرائيليها از ما ميخواهند که تسليم شويم اما ما به اين درخواستها گوش نخواهيم داد. آنچه از حماس باقي مانده چند گردان در مرکز غزه است، اگر بتوانيم آنها را شکست دهيم به اين معناست که پيروزي کاملي بهدست آوردهايم. فشار نظامي تنها راه براي بازگرداندن اسرا از غزه است."
مخالفتها با اقدامات نظامي اسرائيل در غزه نيز ادامه دارد. آنتونيو گوترش، دبيرکل سازمان ملل تأکيد کرده گسترش عمليات نظامي در غزه عواقب وخيمي خواهد داشت.عمليات نظامي در غزه عواقب وخيمي خواهد داشت.غيرنظاميان با تشديد مرگبار درگيريها روبهرو هستند و تصميم اسرائيل براي تصرف نظامي غزه، نشانگر مرحله جديد و خطرناکي است. غزه مملو از آوار، اجساد و نمونههايي از نقض جدي قوانين بينالمللي است. قحطي در غزه ديگر يک احتمال قريبالوقوع نيست؛ بلکه به يک فاجعه واقعي تبديل شده است.
اعضاي شوراي امنيت سازمان ملل نيز، به استثناي آمريکا، در مورد عواقب قحطي در غزه هشدار دادهاند. بهگفته «جويس مسويا»، معاون هماهنگکننده امداد اضطراري سازمان ملل، "بيش از نيم ميليون نفر در غزه بهشدت در معرض تهديد گرسنگي و مرگ هستند. ما خواستار توقف فوري و دائمي درگيريها در غزه و آزادي اسراي اسرائيلي نزد جنبش حماس هستيم. تأکيد ما لزوم رفع همه موانع بر سر راه ورود کمکهاي انساني براي پايان دادن به وضعيت قحطي در غزه است."
پاپ لئو چهاردهم نيز خواستار پايان جنگ در نوار غزه شده و تأکيد کرد: «من آزادي همه گروگانها، آتشبس پايدار، تسهيل دسترسي ايمن براي کمکهاي بشردوستانه و احترام کامل به قوانين بشردوستانه را خواستارم.»
درخواستها از اسرائيل درحالي است که سازمانهاي امدادرسان هشدار دادهاند که گسترش عمليات نظامي اسرائيل ميتواند بحران انساني را در منطقه وخيمتر کند زيرا هماکنون در آنجا بيشتر از دو ميليون نفر آواره شدهاند، محلهها ويران شده و در غزه قحطي اعلام شده است. آژانس بشردوستانه سازمان ملل اعلام کرده بيش از 80 درصد غزه يا منطقه عمليات نظامي اسرائيل اعلام شده يا مشمول دستور تخليه است. وضعيت انساني در نوار غزه همين حالا هم فاجعهبار است. بخشهايي از اين منطقه دچار قحطي شدهاند. صدها هزار نفر که در اثر حملات قبلي آواره شدهاند، در اردوگاههاي موقت زندگي ميکنند.
«فيليپ لازاريني» کميسر کل آژانس امداد و کار سازمان ملل براي آوارگان فلسطيني (آنروا) نيز خواستار محاکمه رژيم اسرائيل بهخاطر جنايات آن در غزه شده و اعلام کرده که خشم به تنهايي کافي نيست و زمان اقدام، شجاعت و اراده سياسي براي پايان دادن به اين جهنم روي زمين فرا رسيده است. هيچ مکان امني در غزه وجود ندارد و هيچکس در امان نيست.به اعتقاد وي «با تشديد حملات ارتش اسرائيل، هر روز غيرنظاميان بيشتري در غزه قتل عام و زخمي ميشوند. بيمارستانها، مدارس، پناهگاهها و خانههاي مردم روزانه بمباران ميشوند و کارکنان بخش بهداشت، خبرنگاران و امدادگران در مقياسي که در هيچ درگيري ديگري در عصر جديد ديده نشده، جانشان را از دست ميدهند. گرسنگي همه مردم غزه را با مرگي آرام و خاموش و يا با مرگ درحالي که بهشدت بهدنبال غذا هستند، تهديد ميکند. اين درحالي است که بسياري سعي دارند قحطي در غزه را انکار کنند و فاجعه انساني که در اينجا رخ ميدهد را تحت عنوان «حوادث ناگوار» توصيف کند. هيچ چيز اين تجاوزات وحشتناک به زندگي و هويت فلسطينيها را توجيه نميکند.»
حماس پيشنهاد آتشبسي را که ميانجيگران مصري و قطري ارائه کردهاند را پذيرفته و در پاسخ به اظهارات «ويتکاف» که در آن مدعي شده حماس مسئول مانع تراشي در مذاکرات آتشبس غزه است، تأکيد دارد اظهارات ويتکاف صرفاً پژواکي از صداي نتانياهو و کابينه جنايتکار جنگي اوست و روايت اشغالگران را بدون توجه به حقايقي که ميانجيها و جامعه بينالمللي از آن آگاهند، کورکورانه تکرار ميکند. اين گونه موضعگيريها تنها در چارچوب سياست جانبداري آشکار آمريکا از رژيم اشغالگر و فاشيست صهيونيستي بوده و پوششي که دولت آمريکا براي نتانياهوي جنايتکار فراهم کرده تا بتواند به نسلکشي عليه غيرنظاميان بيگناه در نوار غزه ادامه دهد.
قطر نيز اعلام کرده اسرائيل هنوز بهطور رسمي پاسخ نداده و نميخواهد بهتوافق برسد و طرحي که درحال مذاکره است «تقريبا مشابه» پيشنويس قبلي است که نماينده آمريکا، ويتکاف ارائه داده و اسرائيل آن را پذيرفته بود. طبق اين توافق آتشبسي 60 روزه برقرار ميشود؛ برخي از 50 گروگان باقيمانده در دست حماس در برابر آزادي صدها زنداني فلسطيني مبادله خواهند شد؛ کمکهاي بشردوستانه بهطور گسترده به غزه سرازير شده و نقشه راهي براي آغاز گفتوگوهاي مربوط به آتشبس دائمي ترسيم خواهد شد. در ائتلاف سياسي اسرائيل بسياري با چنين توافق مرحلهاي مخالفاند. اسرائيل استدلال ميکند که گسترش عمليات نظامي بهترين راه براي بازگرداندن گروگانها و نابود کردن توانايي حماس براي حملات آينده است.