موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13504

فرانسيس فوکوياما:

شکست جمهوري‌خواهان در انتخابات ميان‌دوره‌اي، جهان را خطرناک‌تر کرد

فرانسيس فوکوياما، نظريه‌پرداز سياسي و استاد دانشگاه استنفورد، در تحليلي در وب‌سايت «پرسوازيون» (Persuasion) مي‌نويسد:

شکست سنگين جمهوري‌خواهان در انتخابات ميان‌دوره‌اي کنگره، دونالد ترامپ را به رئيس‌جمهوري «اردک لنگ» تبديل کرده است، اصطلاحي در ادبيات سياسي آمريکا براي رئيس‌جمهوري که با کاهش قدرت و نفوذ سياسي، به‌ويژه در سال‌هاي پاياني دوره خود، روبه‌رو شده است.

به اعتقاد فوکوياما، بعيد است ترامپ در دو سال باقي‌مانده از رياست ‌جمهوري خود در برابر خواست رأي‌دهندگان عقب‌نشيني کند يا سياست‌هايي را که براي او هزينه سياسي به همراه داشته‌اند، تغيير دهد.

نشانه‌هاي اوليه نيز حاکي از آن است که او به ‌جاي تعديل رويکردهايش، درحال تشديد آن‌ها هستند.

او در همين زمينه به دو اتفاق اشاره مي‌کند: جايگزيني سوزي وايلز، رئيس دفتر کاخ سفيد، با استفن ميلر، چهره تندرو و از معماران سياست‌هاي سخت‌گيرانه مهاجرتي دولت ترامپ و پيشنهاد رياست‌ جمهوري براي سپردن سمت سخنگوي کاخ سفيد به دانا وايت، رئيس سازمان مسابقات هنرهاي رزمي ترکيبي UFC.

فوکوياما معتقد است رؤساي‌جمهوري آمريکا در سال‌هاي پاياني قدرت، معمولاً توجه بيشتري به سياست خارجي نشان مي‌دهند زيرا قانون اساسي اين کشور در مقايسه با سياست داخلي، اختيارات و آزادي عمل بيشتري در عرصه روابط خارجي در اختيار رئيس‌جمهور قرار مي‌دهد.

نگراني اصلي فوکوياما، پيامدهاي بين‌المللي اين وضعيت است. به باور او، تضعيف موقعيت سياسي ترامپ و نامشخص بودن مسير سياست خارجي آمريکا پس از پايان دوره رياست‌جمهوري او در زمستان 1403، مي‌تواند محاسبات قدرت‌هاي رقيب واشنگتن را تغيير دهد.

در اين شرايط، چين، روسيه و کره شمالي ممکن است احساس کنند براي پيشبرد اهداف راهبردي خود، پنجره زماني محدودي در اختيار دارند فرصتي که با روي کار آمدن رئيس‌جمهوري جديد در آمريکا و احتمال تغيير جهت سياست خارجي واشنگتن، ممکن است از دست برود.

از اين منظر، نگراني درباره افزايش خطر اقدام نظامي يا تنش‌آفريني ازسوي اين قدرت‌ها، به‌ويژه در پرونده‌هايي مانند تايوان، جنگ اوکراين و امنيت شبه‌جزيره کره، بخشي از هشدار گسترده‌تر فوکوياما درباره بي‌ثباتي نظم بين‌المللي است.

جمع‌بندي

از نگاه فوکوياما، شکست انتخاباتي ترامپ الزاماً به معناي مهار رفتار او يا کاهش تنش‌هاي جهاني نيست. برعکس، تضعيف جايگاه داخلي رئيس‌جمهور آمريکا، در کنار تداوم اختيارات گسترده او در سياست خارجي و نگراني رقبا از تغيير دولت در سال 2029، مي‌تواند دو سال پيش رو را به دوره‌اي پرمخاطره‌تر براي امنيت بين‌المللي تبديل کند.