موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13494

«نه گفتن» را چطور ياد بگيريم؟

«نه» گفتن بي‌ادبي نيست، مهارت حفظ رابطه و سلامت روان است.

بسياري از ما براي اينکه کسي را ناراحت نکنيم، تعهدهايي مي‌پذيريم که بعد پشيمان مي‌شويم. نتيجه، خشم انبارشده و احساس قرباني بودن است. مهارت «نه گفتن» يعني احترام به خود و طرف مقابل، همزمان.

چرا نمي‌توانيم نه بگوييم؟ ترس از طرد شدن، نياز به تأييد، احساس گناه، و باور اشتباه «اگر نه بگويم، آدم بدي هستم».

تکنيک‌هاي عملي:1- نه کوتاه و روشن: «متأسفم، نمي‌توانم.» توضيح طولاني، راه چانه‌زني باز مي‌کند.

2- نه با قدرداني: «ممنون که به من فکر کردي، اما الان نمي‌توانم.»

3- نه با پيشنهاد جايگزين: «امروز نمي‌رسم، اما هفته آينده مي‌توانم.»

4- نه با خريد زمان: «بايد فکر کنم، فردا جواب مي‌دهم.» براي بيشتر درخواست‌هاي فشارآور بهترين پاسخ است.

5- تکنيک صفحه‌خراب: تکرار آرام يک جمله بدون تغيير: «مي‌دانم، اما نمي‌توانم.»

6- نه به رفتار، نه به شخص: «دوستت دارم، اما اين کار را انجام نمي‌دهم.»

دو نکته مهم:• لازم نيست دليل بياوريد. توضيح زياد، دعوت به مذاکره است.

احساس گناه اولش طبيعي است. مغز به تغيير عادت مقاومت مي‌کند، با تکرار، راحت‌تر مي‌شود.

«نه» گفتن به ديگران، اغلب «بله» گفتن به خودمان است.

مديريت خشم در ترافيک و صف

ترافيک خشم نمي‌سازد، خشمِ انبارشده را بيرون مي‌ريزد.

بسياري از دعواها و حتي پرونده‌هاي ضرب و جرح، از يک بوق يا يک نوبت صف شروع مي‌شود. علت اين نيست که آن اتفاق بزرگ است، علت اين است که فرد از قبل پر از فشار و خشم بوده است.

چرا خشم در ترافيک بالا مي‌گيرد؟

*احساس بي‌کنترلي: نمي‌توانيد وضعيت را تغيير دهيد.

*گمنامي: راننده روبه‌رو را نمي‌شناسيد.

*فشارهاي انبارشده: خستگي، مشکلات مالي، بي‌خوابي.

تمرين‌هاي عملي آرام‌سازي:1- تنفس 4-7-8: چهار شماره نفس بکشيد، هفت شماره نگه داريد، هشت شماره آرام بيرون بدهيد. سه بار تکرار.

2- قانون 10 ثانيه: پيش از هر واکنش، تا ده بشماريد، حتي همين کوتاه، تصميم را تغيير مي‌دهد.

3- برچسب‌گذاري احساس: در ذهن بگوييد «الان عصباني‌ام». نام بردن احساس، شدتش را کم مي‌کند.

4- تغيير کانال توجه: موسيقي آرام، پادکست يا برنامه آموزشي در مسير.

5- فاصله فيزيکي: اگر در صف دعوا شد، چند قدم عقب بايستيد.

6- پرسش کليدي: «آيا اين موضوع يک ساعت ديگر اهميت دارد؟» اگر نه، رهايش کنيد.

و يک نکته پيشگيرانه: خشم در ترافيک معمولاً علامت خشم در جاي ديگر است. اگر مرتب عصباني مي‌شويد، به خواب، استرس کاري و مسائل حل‌نشده خانه نگاه کنيد. مديريت خشم، از ماشين شروع نمي‌شود، از زندگي شروع مي‌شود.

معاونت اجتماعي کلانتري 109 بهارستان