پيشرفت 93 درصدي راه‌آهن جنوب شرق کشور، روايتگر تحولي بزرگ
در جنوب شرق ايران نواي آهنين ريل‌ها روايتگر تحولي بزرگ است، طرحي کلان با پيشرفت 93 درصدي که خود را آماده مي‌کند تا بندر اقيانوسي و راهبردي چابهار را براي نخستين‌بار به شبکه سراسري، متصل و نقشه ترانزيت منطقه را از نو ترسيم کند.
سيستان و بلوچستان با ظرفيت‌هاي کم‌نظير اقتصادي، مرزهاي راهبردي و دسترسي به آب‌هاي آزاد، گامي بلند و اميدبخش به سوي تبديل شدن به يکي از کانون‌هاي اصلي تجارت و ترانزيت در منطقه برداشته است، اين خطه از کشور هم‌اينک با تحولي چشمگير در حوزه زيرساخت‌هاي حمل‌ونقل روبه‌روست که نويدبخش روزهاي روشن اقتصادي براي جنوب شرق ايران است.
در کانون اين تحولات، طرح کلان و ملي راه‌آهن چابهار - زاهدان قرار دارد که با اتصال بندر اقيانوسي چابهار به شبکه ريلي کشور، مسير توسعه استان را هموار کرده و جايگاه ايران را در کريدورهاي بين‌المللي حمل‌ونقل به طور چشمگيري تقويت مي‌کند، به گفته مديرکل راه‌آهن جنوب شرق، ريلگذاري اين محور به پايان رسيده و با طي مراحل پاياني جوشکاري و رگلاژ، به‌زودي سوت نخستين قطار در ايستگاه چابهار به صدا درخواهد آمد.
اين پروژه حياتي که عمليات اجرايي آن از سال 1391 آغاز شد، در دولت چهاردهم شتابي بي‌سابقه به خود گرفت، به‌طوري‌که ميزان تخصيص منابع مالي از حدود 14 هزار ميليارد تومان در سال‌هاي گذشته، با تزريق نزديک به 43 هزار ميليارد تومان در 2 سال اخير، در مجموع به رقمي در حدود 56 هزار ميليارد تومان رسيد تا اراده جدي دولت براي آباداني منطقه به بار بنشيند.
با تکميل اين طرح بزرگ، چابهار به دروازه‌اي مطمئن براي تجارت ايران با کشورهاي منطقه و بازارهاي جهاني تبديل مي‌شود، اين دستاورد ارزشمند ضمن تسهيل جابه‌جايي کالا و مسافر، کاهش چشمگير تصادفات و صرفه‌جويي در مصرف سوخت، چشم‌اندازي روشن از اشتغالزايي پايدار، رونق کسب‌وکارها و شکوفايي اقتصادي را در جنوب شرق کشور رقم مي‌زند.
سرپرست حوزه طرح‌هاي شرکت ساخت و توسعه زيربناهاي حمل‌ونقل کشور در سيستان و بلوچستان با تشريح آخرين وضعيت پروژه راهبردي راه‌آهن چابهار - زاهدان، اين طرح ملي را بي‌سابقه‌ترين طرح توسعه زيرساخت‌هاي کشور خواند و گفت: پيشرفت فيزيکي کل مسير 93 درصد است، انتظار مي‌رود اين خط ريلي با تامين مالي مستمر تا پايان سال جاري به بهره‌برداري کامل برسد.
مجيد نوذري‌نژاد در گفت‌وگو با خبرنگار ايرنا، با اشاره به اهميت راهبردي اين خط ريلي اظهار کرد: اعتبارات اين طرح از ابتدا تاکنون به‌طور عمده از محل صندوق توسعه ملي و با موافقت و توجه ويژه رهبر معظم انقلاب از طريق تهاتر نفت تامين شده و در زمان حاضر نيز روند اجراي آن با تمام توان در جريان است.
وي درباره وضعيت مطالبه و معوقه‌هاي پيمانکاران اين پروژه ملي گفت: مطالبه اجرايي در دست اقدام است و با وجود اينکه قرارگاه سازندگي خاتم‌الانبياء (به‌عنوان مجري) در بخش‌هايي از مطالبه‌ها با حجم بالايي از تعهدات مواجه بوده اما حقوق و امور کارکنان اين مجموعه همواره به‌روز پرداخت شده است.
پيشرفت ايستگاه‌ها و ناوگان موردنياز
سرپرست حوزه طرح‌هاي شرکت ساخت و توسعه در سيستان و بلوچستان درباره آخرين وضعيت احداث ايستگاه‌هاي اصلي در طول مسير اين خط ريلي، گفت: عمليات ساخت ايستگاه‌ها با سرعت درحال پيگيري است و پيش‌بيني مي‌شود تا پايان آذر بخش عمده و نهايي اين ايستگاه‌ها به اتمام برسد.
وي درباره تامين ناوگان (لوکوموتيو و واگن) نيز گفت: تامين ناوگان بر عهده شرکت راه‌آهن جمهوري اسلامي ايران است، چرا که وظيفه شرکت ساخت و توسعه، تکميل زيرساخت و روسازي است و پس از تحويل مسير، راه‌آهن جمهوري اسلامي متناسب با ميزان تقاضاي مسافر و بار، برنامه‌ريزي‌هاي لازم را براي به‌کارگيري ناوگان انجام خواهد داد.
نقش راه‌آهن در کاهش مصرف سوخت و توسعه اقتصادي
نوذري‌نژاد با اشاره به ظرفيت پيش‌بيني‌شده براي اين خط ريلي گفت: افق بهره‌برداري اين طرح براي جابه‌جايي سالانه 2.5 ميليون نفر مسافر و 8.5 ميليون تُن بار در نظر گرفته شده است، البته ميزان استقبال مردمي در بخش مسافري بسيار مطلوب بوده به‌طوري‌که هم‌اکنون در مسير خاش - زاهدان به‌دليل استقبال بالا، تردد قطارها در قالب 2 رام در نوبت صبح و 2 رام در نوبت بعدازظهر درحال انجام است.
وي افزود: در بخش بار نيز با توجه به اتصال به بندر شهيد بهشتي چابهار، موضوع تخليه و بارگيري کالاهاي اساسي با سرعت درحال پيگيري است و انتقال کالاها و مايحتاج مورد نياز به 15 تا 16 استان کشور از اين طريق پوشش داده مي‌شود.
سرپرست حوزه طرح‌هاي شرکت ساخت و توسعه در استان سيستان و بلوچستان، اين طرح را تحولي بزرگ در کاهش هزينه‌هاي حمل‌ونقل و صرفه‌جويي چشمگير در مصرف سوخت برشمرد و گفت: با توجه به مشکلات حوزه سوخت و محدوديت‌هاي جاده‌اي سيستان و بلوچستان، تردد هر رام قطار معادل جابه‌جايي بار توسط دست‌کم 25 تا 50 دستگاه تريلي از ناوگان جاده‌اي است.
وي تأکيد کرد: نقش اين شريان حياتي در استمرار زنجيره تامين کالا و سوخت سيستان و بلوچستان (از جمله گاز مايع و فرآورده‌ها) در شرايط مختلف بسيار تعيين‌کننده است و به‌عنوان يک بازوي توانمند از بروز بسياري از مشکلات ترابري در منطقه جلوگيري مي‌کند.
راه‌آهن چابهار به زاهدان يکي از مهمترين طرح‌هاي زيرساختي کشور در 2 دهه اخير است که به‌عنوان يک محور راهبردي در نقشه توسعه منطقه‌اي و ملي ايران جايگاه ويژه‌اي يافته است، اين طرح، حلقه‌اي حياتي در ايجاد «کريدور شرقي ايران» محسوب مي‌شود و بندر بين‌المللي چابهار را به‌عنوان دروازه ورود ايران به اقيانوس هند به شبکه ريلي کشور و در نهايت به کشورهاي آسياي مرکزي، افغانستان و قفقاز متصل مي‌کند.
اين خط ريلي از اسکله شهيد بهشتي چابهار آغاز شده و پس از عبور از شهرستان‌هاي کنارک، نيکشهر، ايرانشهر و خاش در نهايت به زاهدان متصل مي‌شود؛ طول اين خط ريلي حدود 600 کيلومتر است که با احتساب خطوط فرعي به 730 کيلومتر مي‌رسد. همچنين طرح راه‌آهن چابهار–زاهدان داراي 33 ايستگاه، حدود 17 کيلومتر تونل و حدود 20 کيلومتر پل خاص است.
طبق آخرين اطلاعات موجود، در اجراي اين طرح عمليات ريلگذاري مسير ايرانشهر - خاش انجام شده است، ريلگذاري مسير چابهار تا ايرانشهر نيز به پايان رسيده و اتصال ريلي اين محدوده انجام شده، همچنين عمليات ريلگذاري در محدوده بندر چابهار صورت گرفته و طرح وارد مرحله تکميل عمليات شده است.
