موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13482

پيام تهران به واشنگتن براي خروج از بن‌بست مذاکرات ايران و آمريکا

اجراي طرح 7 روزه همراه با حداقل اعتمادسازي

در سفر عاصم منير فرمانده ارتش پاکستان به کشورمان،پيام تهران به واشنگتن براي خروج از بن‌بست مذاکرات ايران و آمريکا به وي اعلام شد.

عاصم منير به عنوان ميانجي مذاکرات ايران و آمريکا، درحالي پنجمين سفر خود را به پايان برد که تهران او را با يک پيام مشخص بدرقه کرد، و آن بازگشت بي‌قيد و شرط به مذاکراتي که آمريکا با تهديد و زياده‌خواهي مي‌خواهد، ممکن نيست و تنها راه تغيير شرايط، اجراي طرح هفت‌روزه ايران و ساختن حداقلي از اعتماد بر مبناي آن است.

عاصم منير در جريان سفر خود به تهران ديدارهاي مهم داشت که در آنها، مقامات ايران، تکليف موضوعاتي از مجموعه محورهاي ميان ايران و آمريکا را روشن کردند.

رئيس‌جمهور ايران در ديدار فرمانده ارتش پاکستان، ريشه بحران کنوني در منطقه و جهان را خوي جنگ‌طلب، بدعهد و پيمان‌شکني آمريکا دانست. خويي که به گفته دکتر پزشکيان، عامل اصلي نابودي ميز گفتگو و ديپلماسي بوده و اعتماد مردم ايران را به آمريکا از بين برده است. رئيس‌جمهور ايران خطاب به فرمانده ارتش پاکستان گفت: نمي‌شود روز به روز بر شدت تحريم‌ها و فشارها افزود و مسيرها و راه‌ها را به روي کشور ما بست، بعد ادعاي گفت‌وگو و مذاکره داشت. اين چه نوع گفت‌وگويي است؟ دبير شوراي عالي امنيت ملي هم در ديدار با عاصم، اعتمادي که آمريکا از بين برده را مهمترين ريشه بحران کنوني دانست که اجازه مذاکره بيشتر را نمي‌دهد. رئيس مجلس هم در ديدار عاصم منير با او تأکيد کرد که سابقه طولاني اقدامات منفي آمريکا بر عليه ايران پيش و پس از انقلاب اسلامي، ما را در وضعيت اوج بي‌اعتمادي نسبت به آمريکا قرار داده و اکنون هم با نقض تفاهم‎نامه اسلام‌آباد توسط دولت ترامپ و تهديدهاي مکرر وي، بناي اين بي‌اعتمادي بلندتر از قبل است.

جمهوري اسلامي ايران، پيش از اين و در جريان گفتگوهاي صورت گرفته در حاشيه مجمع عمومي سازمان ملل، طرحي هفت روزه را براي خروج از بحران و از طريق ميانجي‌ها به آمريکا ارائه کرده بود، طرحي که پاسخ آمريکا به آن از ديدگاه ايران، کافي نبوده است. به نظر مي‌رسد براي کفايت هر طرح و پاسخي، آغاز هر نوع گفتگو و رسيدن به هرنوع توافقي، ايران بايد سطحي از اعتماد بين خود و آمريکا را مشاهده کند که با توجه به تمام آنچه در اين مدت گذشته، توقعي معقول است.

در همين ارتباط، نزديکي زماني ديدار برنامه‌ريزي شده وزير امور خارجه روسيه از ايران با سفر عاصم منير، طي روزهاي گذشته، کانون گمانه‌ها، شايعات و ادعاهاي بسياري بود. برخي مدعي شدند که لاوروف در گفتگوها با مقامات ايراني پيشنهاد مشخصي به ويژه در زمينه هسته‌اي، ارائه کرده است. شماري از رسانه‌ها هم گمانه‌هاي مختلفي درباره آنچه عاصم با خود آورده بود، مطرح کردند که شامل طيفي از موضوعات از آخرين هشدار کتبي آمريکا تا پيشنهادي "ميانه" که بتواند تنش را کاهش دهد، گسترده بود. برخي رسانه‌ها هم به نقل از منابع آگاه خود جزئياتي از پيشنهادات پاکستان و قطر را مطرح کردند که شامل ادعاهايي درباره موافقت ايران با بازديد محرمانه آژانس بين‌المللي انرژي اتمي از تأسيسات هسته‌اي در ازاي آزادسازي بخشي از دارايي‌ها بود. همه اين ادعاها و گمانه‌ها تکذيب شد.

مقامات جمهوري اسلامي ايران در ساعات کوتاه حضور عاصم منير در تهران تلاش کردند مشخص کنند که موضع مشترک در تهران، مقاومت در برابر زياده‌خواهي آمريکاست. همان چيزي که به گفته سخنگوي وزارت امور خارجه ايران، آن را عامل اصلي بن‌بست و بحران کنوني دانست.

از ديدگاه تهران، درخواست‌ مذاکره هسته‌اي و حتي بازرسي و تعيين تکليف ذخاير اورانيوم و سايت‌هاي هسته‌اي ايران، درحالي که هيچيک از تفاهمات و توافقات ايران در قالب تفاهم اسلام‌آباد، اجرايي نشده، تهديدهاي تمدني و وجودي رئيس‌جمهور آمريکا همچنان ادامه دارد، و هر روز بر شدت محاصره دريايي و زميني و هوايي ايران افزوده مي‌شود؛ منطقي و عقلاني نيست و هر راهکاري جز مقاومت و آمادگي کامل براي دفاع معقول نخواهد بود.

ثمربخشي هر نوع ميانيجگري در شرايط کنوني، بستگي مستقيم به گامي دارد که آمريکا بايد بردارد تا به واسطه آن حداقل اعتماد تهران به واشنگتن برقرار و شرايط براي برداشتن گام‌هاي بعدي آغاز شود. روندي که تهران به واسطه نبود نشانه‌هاي روشن از آغاز آن، بر آمادگي دفاعي خود در کنار آن بيش از هر موضوعي تأکيد دارد.