تجليل رئيس‌جمهور از برترين‌هاي کنکور سراسري امسال درآيين بازگشايي دانشگاه‌هاي کشور
رتبه‌هاي برتر کنکور 1405 و سرآمدان اثرگذار دانشگاه‌ها، درآيين بازگشايي دانشگاه‌هاي کشور که در دانشگاه شهيد بهشتي برگزار شد، با حضور رئيس‌جمهور مورد تجليل قرار گرفتند.
آيين نمادين آغاز سال تحصيلي جديد، به ميزباني دانشگاه شهيد بهشتي و با حضور حسين سيمايي، وزير علوم، تحقيقات و فناوري، محمدرضا ظفرقندي، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، حجت‌الاسلام مصطفي رستمي، رئيس نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‌ها، شماري از روسا و استادان دانشگاه، نمايندگان مجلس و دانشجويان برگزار شد و در اين آيين رتبه‌هاي برتر کنکور و سرآمدان اثرگذار دانشگاه‌ها مورد تقدير قرار گرفتند.
در اين آيين، علاوه بر شماري از برترين‌هاي کنکور سراسري امسال، از فهميه‌سادات هاشمي‌تبار، دانشجوي صنعتي شريف که در جريان جنگ 12 روزه و حملات آمريکايي-صهيوني، پدر و مادرش (شهيد دکتر سيد اصغر هاشمي‌تبار، دانشمند هسته‌اي و شهيده طاهره طاهري) را از دست داد و خود، جانباز شده است، تجليل شد و از دست رئيس‌جمهور، لوح سپاس گرفت.
رئيس‌جمهور، قبل از شرکت در اين مراسم، نمايشگاه آثار برگزيده هفتمين دوره مسابقه عکس حوادث و سوانح با عنوان «ايستادگي براي ايران» ويژه جنگ تحميلي سوم که در محل دانشگاه شهيد بهشتي، برپا شده را افتتاح کرد.
دکتر مسعود پزشکيان در مراسم آغاز سال تحصيلي دانشگاه‌ها، با اداي احترام به همه شهداي کشور، رهبري شهيد و کودکان بي‌گناهي که در مدرسه ميناب جان خود را از دست دادند، با اشاره به شرايط کشور و برنامه‌هاي پيش‌رو اظهار داشت: شما به‌خوبي مي‌دانيد که ما در چه شرايطي قرار داريم. اعتقاد من اين است که راه برون‌رفت از وضعيتي که در آن گرفتار شده‌ايم، از مسير دانشگاه و به دست دانشگاهيان امکان‌پذير است.
وي افزود: هيچ مسئله‌اي وجود ندارد که نخبگان، دانشجويان و افرادي که عزم، باور و ايمان دارند و مي‌خواهند سربلند زندگي کنند، نتوانند براي حل آن راهي پيدا کنند. انساني که چنين باوري داشته باشد، مسير رسيدن به هدف را نيز پيدا خواهد کرد، به‌ويژه کساني که عالم و دانشمند هستند يا در مسير کسب علم، افزايش دانايي و دستيابي به توانمندي لازم براي رفع مشکلات و گرفتاري‌ها گام برمي‌دارند.
رئيس جمهور با تأکيد بر ضرورت تقويت خودباوري در جامعه دانشگاهي خاطرنشان کرد: ما مي‌توانيم اين مشکلات را حل کنيم. بايد از اين باور که «من نمي‌توانم» عبور کنيم و به اين اعتقاد برسيم که «ما مي‌توانيم». اين همان باوري است که بايد در خود تقويت کنيم. اگر با چنين اعتقادي در صحنه حضور داشته باشيم، خواهيم توانست با قدرت از تمام مشکلات موجود عبور کنيم.
دکتر پزشکيان ادامه داد: من چنين باوري ندارم که اگر ما را به شهادت برسانند، ديگر افراد شايسته‌اي وجود ندارند که بتوانند بيايند و براي حفظ و آباداني اين مملکت بايستند و براي عزت و سربلندي مردم از جان خود مايه بگذارند. قطعاً افرادي توانمندتر و شايسته‌تر وجود دارند که مي‌توانند مسئوليت‌ها را بر عهده بگيرند و براي سربلندي کشور تلاش کنند.
رئيس جمهور با تأکيد بر ضرورت تقويت باور و اعتقاد به سربلندي ايران، اظهار داشت: آن باور و اعتقادي که بايد براي عزت و سربلندي کشورمان در وجود تک‌تک ما شکل بگيرد، ما را شبانه‌روز در اين مسير هدايت مي‌کند تا با تمام وجود براي کشورمان تلاش کنيم، سر خم نکنيم و راهي براي دستيابي به عزت و سربلندي ايران بيابيم. تحقق اين هدف با حضور و مشارکت شما دانشگاهيان امکان‌پذير است.
دکتر پزشکيان با توصيه به مطالعه آثار شهيد آيت‌الله دکتر بهشتي در زمينه حق و باطل از منظر قرآن، اظهار داشت: شهيد بهشتي، که اکنون دانشگاهي نيز به نام ايشان نام‌گذاري شده است، کتابي با عنوان «حق و باطل از ديدگاه قرآن» دارد که توصيه مي‌کنم آن را مطالعه کنيد. حقيقت اين است که حق، مستقل از من و شماست، حق به اشخاص وابسته نيست و مستقل از انسان‌ها وجود دارد.
رئيس‌جمهور با اشاره به موضوع قيمت بنزين و ضرورت توجه به ابعاد اقتصادي و اجتماعي تصميمات، تصريح کرد: همه مي‌دانند که نمي‌توان هزينه‌هاي واقعي تأمين و انتقال بنزين را ناديده گرفت. هزينه حمل‌ونقل آن، به‌تنهايي، ممکن است به چهار تا پنج هزار تومان برسد، يعني بنزيني که تأمين و به محل مصرف منتقل مي‌کنيم، با هزينه‌اي در حدود پنج هزار تومان جابه‌جا مي‌شود، اما آن را به قيمت هزار و پانصد تومان عرضه مي‌کنيم. اکنون پرسش اين است که چگونه بايد اين مسئله را مديريت کنيم تا مردم دچار نگراني نشوند، بتوانيم همراهي آنان را جلب کنيم، مشکل را حل کنيم و در عين حال، منافع و مزاياي تصميمات نيز براساس عدالت در اختيار همه مردم قرار گيرد؟
دکتر پزشکيان با تأکيد بر اينکه روشن بودن يک مسئله به معناي ساده بودن راه‌حل آن نيست، اظهار داشت: مسئله از نظر اصولي روشن است، اما نحوه حل آن اهميت دارد. اگر بخواهيم يک‌باره و بدون در نظر گرفتن شرايط جامعه مداخله کنيم، ممکن است کل جامعه را دچار آشفتگي کنيم. بنابراين، بايد به اين نکته توجه داشته باشيم که حل مسائل اقتصادي و اجتماعي، علاوه بر شناخت دقيق موضوع، به انتخاب روش مناسب براي اجرا نياز دارد.
وي با تأکيد بر ضرورت تحول در رويکرد دانشگاه‌ها و حرکت به سمت نسل‌هاي جديد آموزش عالي، اظهار داشت: اين موضوعي است که بايد به آن توجه کنيم. دانشگاه‌ها در کشورهاي توسعه‌يافته ديگر صرفاً در چارچوب دانشگاه‌هاي نسل دوم و سوم فعاليت نمي‌کنند، بلکه به سمت دانشگاه‌هاي نسل چهارم و پنجم حرکت کرده‌اند. دانشگاهي که صرفاً به دنبال توليد علم و انجام تحقيقات باشد، حتي در بهترين حالت، در سطح دانشگاه نسل دوم باقي مي‌ماند، درحالي که دانشگاه‌هاي امروز بايد علاوه بر علم و پژوهش، به مهارت‌آموزي، خدمت به جامعه و آينده‌نگري نيز توجه کنند.
رئيس جمهور با اشاره به ضرورت تقويت خودباوري ملي و استفاده از ظرفيت‌هاي داخلي، تصريح کرد: وقتي وضعيت کشور خودمان را با کشورهاي ديگر مقايسه مي‌کنم، نمي‌توانم شرايط موجود را بپذيرم، از نظر اعتقادي نيز پذيرش اين وضعيت برايم دشوار است. ما از نظر توانمندي‌ها و امکانات، چيزي کمتر از ديگران نداريم. آنچه بايد اصلاح شود، نوع نگاه ماست. اگر بتوانيم اين نگاه را اصلاح کنيم، رسيدن به قله‌هاي پيشرفت و تعالي امکان‌پذير خواهد بود.
دکتر پزشکيان با تأکيد بر اينکه دولت بايد زمينه لازم را براي حضور مؤثر دانشگاهيان و متخصصان فراهم کند، اظهار داشت: مسئله اين است که چه کسي توانايي ورود به ميدان را دارد و مي‌تواند کدام مشکل را حل کند. ما بستر لازم را براي فعاليت اين افراد فراهم مي‌کنيم و زمينه را در اختيارشان قرار مي‌دهيم. هدف من اين نيست که صرفاً از دانشگاهيان بخواهم براي من تحقيق انجام دهند. امروز براي بسياري از مشکلات کشور، راه‌حل‌هاي متعددي وجود دارد و پيدا کردن راه‌حل، لزوماً دشوارترين بخش کار نيست.
رئيس‌جمهور با اشاره به اينکه مشکل اصلي در بسياري از موارد، کمبود نيروهاي برخوردار از توان اجرايي و انگيزه کافي است، خاطرنشان کرد: مشکل ما اين است که افرادي که دانش لازم را داشته باشند، مهارت اجراي راه‌حل‌ها را نيز در اختيار داشته باشند و با اراده و انگيزه براي حل مشکلات وارد ميدان شوند، به اندازه کافي در عرصه عمل حضور ندارند. حتي ممکن است افرادي دانش لازم را داشته باشند، اما از مهارت اجرايي برخوردار نباشند، برخي ديگر ممکن است مهارت لازم را داشته باشند، اما باور و انگيزه کافي براي اقدام نداشته باشند يا به‌جاي حل مشکلات کشور، صرفاً به دنبال منافع شخصي خود باشند. بنابراين، دانشگاه‌هاي ما بايد بتوانند عزم، اراده، مهارت و مسئوليت‌پذيري را در کنار دانش تقويت کنند.
دکتر پزشکيان برنامه دولت براي بررسي وضعيت شرکت‌هاي تحت اختيار دولت و چگونگي اصلاح عملکرد آن‌ها تصريح کرد: يکي از موضوعات مهم، وضعيت شرکت‌هايي است که در اختيار ما قرار دارند و درحال زيان‌دهي هستند. اداره چنين شرکت‌هايي و مواجهه با زيان‌هاي چند ميلياردي و چند هزار ميلياردي، مسئله‌اي جدي است. اين پرسش مطرح است که چگونه ممکن است شرکتي با چنين حجم عظيمي از سرمايه، به زيان‌دهي ادامه دهد و در عين حال، افرادي که مديريت آن را بر عهده دارند، پاداش‌ها و دريافتي‌هاي فوق‌العاده‌اي در حد چند صد ميليون يا حتي چند صد ميليارد تومان در سال دريافت کنند؟ ما حتي به کساني که اين شرکت‌ها را اداره مي‌کنند، فوق‌العاده مديريت پرداخت مي‌کنيم، درحالي که عملکرد و نتايج کار آن‌ها نيز بايد به‌دقت ارزيابي شود.
وي با تأکيد بر عزم دولت براي اصلاح وضعيت شرکت‌هاي تحت مديريت بخش دولتي و شرکت‌هاي به‌اصطلاح خصولتي، اظهار داشت: ما مصمم هستيم وضعيت شرکت‌هايي را که در اختيار داريم، اصلاح کنيم. ارزش اين شرکت‌ها نزديک به شش تا هفت هزار همت است، شرکت‌هايي که تحت مديريت دولت يا مجموعه‌هاي به‌اصطلاح خصولتي قرار دارند. اين رقم معادل هفت ميليون ميليارد تومان است، اما با وجود چنين حجم عظيمي از سرمايه، با مشکلات جدي مواجه هستيم. در برخي از اين مجموعه‌ها، افرادي مستقر شده‌اند که تصميمات و اقداماتي را مطابق منافع خود دنبال مي‌کنند، هرچند فعلاً نمي‌خواهم درباره جزئيات اين مسائل صحبت کنم.
رئيس‌جمهور با انتقاد از موانع موجود بر سر راه اصلاح مديريت‌ها تصريح کرد: واقعيت اين است که ما نيز درحال مديريت اين مجموعه‌ها هستيم، اما از نظر من، آنچه در برخي از اين بخش‌ها اتفاق مي‌افتد، مديريت واقعي نيست. مسئله اين است که چگونه بايد مسير اصلاح را طي کنيم. همان‌طور که پيش‌تر نيز اشاره کردم، براي حل اين مشکلات به مداخلات مختلف نياز داريم. وقتي مي‌خواهيم مديري را در يک مجموعه تغيير دهيم، مي‌گويند اين فرد به رئيس‌جمهور وصل است و نبايد او را کنار گذاشت. سراغ فرد ديگري مي‌رويم، گفته مي‌شود او به شخص يا مجموعه ديگري وابسته است. در نتيجه، اجازه داده نمي‌شود تصميمات را براساس کارآمدي، دانش و توانايي افراد اتخاذ کنيم. اين يکي از مشکلات اساسي ماست.
دکتر پزشکيان با اشاره به گفت‌وگوهاي خود با رهبر شهيد درباره مشکلات مديريتي کشور، اظهار داشت: زماني که خدمت رهبر عزيزمان رسيدم، هفت ساعت و نيم با ايشان گفت‌وگو کردم و اين مسائل را با ايشان در ميان گذاشتم. اين موضوعات را با رهبر شهيدمان نيز مطرح کردم و توضيح دادم که اگر قرار است افرادي براي مديريت مجموعه‌ها انتخاب شوند، بايد انتخاب آن‌ها براساس شايستگي و صلاحيتشان باشد، نه اينکه فردي به رئيس‌جمهور يا شخص ديگري وابستگي داشته باشد.
رئيس‌جمهور افزود: درخواست من اين بود که اجازه دهند مديران براساس توانايي‌ها، تجربه و شايستگي‌هايشان انتخاب شوند و از مداخله‌هاي غيرمرتبط در اين فرايند جلوگيري شود. نبايد چنين باشد که بخواهيم فردي را براي مسئوليتي انتخاب کنيم، اما ناگهان ازسوي دستگاه يا مجموعه ديگري، از جمله قوه قضائيه، با طرح ايرادها و مسائل مختلف مواجه شويم. ايراد گرفتن و ايجاد مانع کار دشواري نيست، مسئله اين است که آيا مي‌توانيم اجازه دهيم افراد شايسته براساس صلاحيت‌هاي واقعي خود مسئوليت بپذيرند و براي حل مشکلات کشور اقدام کنند؟
دکتر پزشکيان با اشاره به انتقادهايي که درباره وضعيت موجود مطرح مي‌شود و دشواري اصلاح مشکلات انباشته‌شده، خاطرنشان کرد: در شرايط کنوني، هر کسي بخواهد از من انتقاد کند، مي‌تواند انتقاد کند و من نيز انتقادها را مي‌شنوم. اما پرسش اين است که آيا من به‌تنهايي مقصر شکل‌گيري چنين وضعيتي هستم؟ آيا من وارث شرايطي نيستم که طي سال‌ها به وجود آمده است؟ اکنون که مسئوليت بر عهده ما قرار گرفته، بايد بپرسيم چگونه مي‌توانيم اين وضعيت را اصلاح کنيم؟ واقعيت اين است که وقتي مي‌خواهيم به هر بخشي دست بزنيم، ممکن است از جايي براي ما مسئله و مانع ايجاد شود.
رئيس جمهور با تأکيد بر اينکه مديران بايد در برابر نتايج عملکرد خود پاسخگو باشند، اظهار داشت: هر فردي که مسئوليتي مي‌پذيرد، بايد بتواند توضيح دهد که براي افزايش بهره‌وري چه کرده، کارايي مجموعه را تا چه اندازه ارتقا داده، کيفيت را چگونه بهبود بخشيده و توليد را به چه سطحي رسانده است. نمي‌توان مسئوليت يک مجموعه را به کسي سپرد، او نيز آن مجموعه را با تصميمات نادرست به سمت ناکارآمدي و زيان سوق دهد و در نهايت، نه‌تنها پاسخگو نباشد، بلکه فوق‌العاده مديريت نيز دريافت کند.
در بخشي از مراسم آغاز سال تحصيلي دانشگاه‌ها، دکتر محمدرضا ظفرقندي، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، با اشاره به شرايط سختي که کشور پشت سر گذاشته است و با ارائه آماري از شهداي جامعه دانشگاهي، خاطرنشان کرد: متأسفانه در دو جنگ اخير بيش از 180 دانشجو به شهادت رسيدند. در دانشگاه، علاوه بر آموختن علم، نياز است ايستادگي و مسائلي فراتر از علم همچون اخلاق، عشق، عقلانيت و عدالت آموخته شود. بدون در نظر گرفتن اين شاخصه‌ها نمي‌توان جهت‌ها را مشخص کرد و علم بدون اين مباحث معنا ندارد.
همچنين دکتر حسين سيمايي صراف، وزير علوم، تحقيقات و فناوري، با اشاره به اينکه در دو جنگ اخير از دانشگاه، تعدادي از اساتيد و جامعه دانشگاهي به شهادت رسيدند، بر ضرورت مطالعه سيره رهبران نهضت انقلاب اسلامي تأکيد کرد و گفت: خرد، عقلانيت، انصاف، عدالت، نقدپذيري، مدارا و گفتگو از شاخص‌هاي رفتاري شهيد بهشتي بود. دشمنان ما به‌گونه‌اي ديگر هستند و ما افتخار مي‌کنيم که رهبران نهضت ما از چنين شاخص‌هايي برخوردار هستند.
