موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13471

خسارت سالانه 1.5 ميليارد دلاري استخراج رمزارز به کشور

استخراج رمزارز با بهره‌گيري از انرژي يارانه‌اي يا سوخت قاچاق، بدون لحاظ هزينه‌هاي استهلاک تجهيزات توليد برق و عدم‌النفع صنايع، سالانه خسارتي معادل 1.5 ميليارد دلار به کشور تحميل مي‌کند. به گزارش ايرنا، استخراج رمز ارز، موضوعي که اين روزها اگرچه براي استخراج کنندگان سودآوري بالايي دارد اما به مسيري براي سودجويي از يارانه تخصيص يافته دولت به بخش انژي و به خطر انداختن سلامت و رفاه شهروندان ديگر تبديل شده است.

استخراج رمز ارز اگرچه زماني مي‌توانست با دريافت مجوز، به صورت قانون صورت گيرد اما طي سال‌هاي گذشته و با تشديد ناترازي انرژي در کشور، به يکي از مسيرهاي غيرقانوني کسب درآمد تبديل شده است، همان گونه که اين موضوع در بسياري از کشورهاي ديگر غير قانوني محسوب مي‌شود.

استخراج رمز ارز نياز به بار مضاعفي از انرژي دارد که بايد به نوعي تامين شود، اين نياز فقط صرف ماينينگ نمي‌شود، دستگاه‌هاي ماينر حرارت بالايي توليد مي‌کنند و خنک کردن آنها اقدامي الزامي است در غير اين صورت حرارت بالاي محيط و دستگاه‌ها مي‌تواند با يک آتش‌سوزي همه آرزوها و اهداف اتسخراج کنندگان را بر باد دهد. از همين رو، متخلفان براي خنک نگاه داشتن محيط، از دستگاه‌هاي بسياري بايد استفاده کنند که بر بار مصرفي انرژي به دنبال فعاليت شبانه روزي دستگاه‌هاي استخراج اضافه مي‌کند.

بررسي تأثير ميزان مصرف انرژي ماينرها بر شبکه برق کشور، در گزارشي که مرکز پژوهشهاي مجلس آن را منتشر کرده، نشان مي‌دهد که ماينرها تا هزار مگاوات در شبانه روز برق مصرف مي‌کنند، اين موضوع به ويژه در زمان قطع سراسري از 18 دي‌ماه 1404 خود را نشان داد به طوي که با قطع اينترنت در بازه زماني 3 تا 5 بامداد يعني مرده‌ترين بازه زماني بار شبکه برق، ناگهان 927 مگاوات از مصرف برق سقوط کرد.

هرچند اين رقم به‌دليل توقف هم‌زمان ترافيک ديتاسنترها و برخي زيرساخت‌هاي مخابراتي يک برآورد حداکثري محسوب مي‌شود، اما با توجه به ساير عوامل به به نظر مي‌رسد که مصرف واقعي ماينينگ در محدوده 930 تا 1200 مگاوات باشد آن هم در شرايطي که ماينرها برخلاف کولر گازي به طور پيوسته برق مصرف مي‌کنند يعني ماهانه 700 ميليون کيلووات‌ساعت انرژي را به مصرف مي‌رسانند. برآوردهاي اين گزارش نشان مي‌دهند اين ميزان مصرف در چهار ماه گرم سال، معادل 14 درصد از کل کسري انرژي ماهانه و نزديک به 6 درصد از ناترازي لحظه‌اي اوج بار است.

بررسي ميزان برق مصرفي با استانداردهاي سوخت نيروگاهي نشان مي‌دهد اگر برآورد سالانه مصرف ماينينگ در ايران معادل 8.46 ميليارد کيلووات‌ساعت برق باشد، براي توليد اين حجم برق در نيروگاه‌هاي حرارتي با بازدهي متوسط فعلي، سالانه 2.1 ميليارد مترمکعب گاز طبيعي يا معادل 2 ميليارد ليتر سوخت مايع (گازوئيل) سوزانده مي‌شود. با در نظر گرفتن نرخ 70 سنت به ازاي هر ليتر گازوئيل وارداتي، بار مالي مستقيم اين مصرف براي کشور سالانه 1.48 ميليارد دلار است که بايد به آن استهلاک نيروگاه‌ها و هزينه انتقال برق نيز افزوده شود.

البتيه اين رقم معادل يارانه‌اي است که دولت براي توليد انرژي مصرف مي‌کند و اگر تعطيلي صنايع بزرگ به دليل ناترازي برق نيز اين ارقام اضافه شود، هزينه ماينينگ براي اقتصاد کشور نجومي خواهد بود. کارشناسان علت سودآوري ماينينگ در ايران را در تعرفه‌گذاري نادرست برق جست و جو مي‌کنند زيرا تعرفه برق بخش کشاورزي، صنعتي و تجاري به صورت دستوري تعيين و از قيمت تمام شده توليد آن کمتر محاسبه مي‌شود که همين امر سودجويان را براي استفاده از برق ارزان براي ماينينگ ترغيب کرده است به طوري که بيشتر کشفيات صورت گرفته از مزرعه‌هاي غيرمجاز رمزارز نشان مي‌دهد که اين مزرعه‌ها از برق چاه‌هاي کشاورزي، سوله تعطيل‌شده صنعتي و حتي واحدهاي توليدي تغذيه مي‌شدند.

بنابراين پله‌هاي تعرفه پلکاني برق خانگي سبب شده تا ماينينگ از اين مسير فاقد توجيه اقتصادي باشد اما اختلاف قيمت در بخش‌هاي کشاورزي و صنعتي سبب شده تا ماينرها حتي با دستگاه‌هاي کم‌بازده، فرسوده و پرمصرف سودهاي کلان شناسايي کنند.