سوءاستفاده منافقين و خوارج از قشر جاهل

استاد شهيد مرتضي مطهري

... خوارج مميزاتي داشتند. يکي از مميزاتي که اينها داشتند همان مسأله شجاعت و فداکاري زياد اينها بود. چون واقعا روي عقيده کار مي‌کردند و عجيب هم فداکار بودند. داستانهاي عجيبي از فداکاريهاي اينها هست. خاصيت دومشان اين بود که اينها متنسک بودند يعني متعبد بودند، زياد عبادت مي‌کردند. و اين آن چيزي بود که ديگران را زياد به شک و شبهه مي‌انداخت که علي فرمود: غير از من کسي ديگر جرات نمي‌کرد اينها را بکشد. خاصيت سومي که اينها داشتند همان جهالت و ناداني زياد اينها بود. امان از جهالت و ناداني که بر سر اسلام از جهالت و ناداني چه آمده است!

نهج‌البلاغه کتاب عجيبي است، در هر جهت کتاب عجيبي است توحيدش عجيب است، موعظه‌اش عجيب است، دعا و عبادتش عجيب است، تحليل تاريخ زمان خودش هم عجيب است. علي عليه‌السلام وقتي معاويه يا عثمان يا خوارج و يا ساير جريانها را تحليل مي‌کند، عجيب تحليل مي‌کند. از جمله درباره خوارج اين طور مي‌فرمايد: «ثم انتم شرار الناس » شما بدترين مردم هستيد. توجه داشته باشيد به اين نکته. به اين مقدس مآب‌ها مي‌گويد: شما بدترين مردم هستيد. چرا؟ ما اگر باشيم مي‌گوييم:‌اي آقا، بالاخره هر چه باشد آدمهاي بي‌ضرري هستند، آدمهاي خوبي هستند چکار داريم حالا؟ مااين جور آدمها را مي‌گوييم آدمهاي خوب. از نظر ما اينها آدمهاي خوب هستند. نه ! ولي آيا مي‌دانيد چرا علي مي‌گويد شما بدترين مردم هستيد؟ جمله بعدش اين است: «و من رمي به الشيطان مراميه و ضرب به تيهه » شما به اين دليل بسيار مردم بدي هستيد چونکه تيرهايي هستيد در دست شيطانها، شيطان شما را به منزله تير قرار مي‌دهد، در کمان خودش مي‌گذارد و هدف خود را مي‌کوبد. علي عليه‌السلام مي‌گويد: شما ابزار بسيار قاطعي هستيد در دست شيطان‌ها.

اين را هم توجه داشته باشيد که در زمان علي عليه‌السلام يک طبقه منافق امثال عمرو عاص و معاويه پيدا شده بودند که اينها عالم و دانا بودند و واقعيتها را مي‌دانستند. و‌الله علي را از ديگران بهتر مي‌شناختند. اين شهادت تاريخ است که معاويه به علي ارادت داشت و با او مي‌جنگيد. (دنيا طلبي، حرص، عقده روحي داشتن، از اينها غافل نمائيد). دليلش اين است که بعد از شهادت علي عليه‌السلام هر کس از صحابه نزديک علي [نزد او مي‌آمد] به او مي‌گفت: علي را براي من توصيف کن. وقتي توصيف مي‌کردند، اشکهايش جاري مي‌شد و مي‌گفت: هيهات که ديگر روزگار مانند علي انساني را بياورد.

افرادي بودند مثل عمرو عاص و معاويه که علي و حکومت علي را مي‌شناختند، هدفهاي علي را مي‌دانستند اما دنيا طلبي امانشان نمي‌داد. اين طبقه زيرک منافق هميشه از اين خشکه مقدس‌ها به عنوان يک تير براي زدن هدفهاي خودشان استفاده مي‌کردند، و اين جريان آقايان والله هميشه در دنيا ادامه دارد. اين مشکل بزرگ براي علي هميشه در دنيا هست. هميشه منافق هست، الآن هم و‌الله معاويه و عمرو عاص هست در لباسهاي گوناگون هست و هميشه ابن ملجم‌ها و خشکه مقدس‌ها و تيرهايي که ابزار دست شيطانها مي‌باشند هستند، هميشه آماده‌ها براي گول خوردن‌ها و تهمت زدن‌ها هستند که مثل علي را بگويند کافر شد، مشرک شد...

منبع – کتاب سيري در سيره ائمه اطهار، استاد شهيد مرتضي مطهري