موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13456

با اين هرج و مرج فکري برخورد کنيد

بسم‌الله الرحمن الرحيم

دانشگاه و حوزه علميه، بايد در تنوير افکار عمومي نقش محوري داشته باشند و همواره در مقابله با کج‌فهمي‌ها، کندذهني‌ها و تحرکات ناشي از عدم درک مسائل، پیشرو باشند.

رسيدن به اين جايگاه مستلزم تلاش زيادي براي دست‌يابي به اطلاعات صحيح، تحليل‌هاي واقعگرايانه و تحقيق به منظور درک مصالح و منافع ملي است. صرف اينکه کسي در دانشگاه مشغول تحصيل يا تدريس است و يا در حوزه به نوعي حضور دارد نمي‌تواند دليلي باشد براي اينکه او بهتر از ديگران مي‌فهمد. رسيدن به عمق مسائل و احراز جايگاهي که به دانشگاهيان و حوزويان مجوز اظهارنظر راهگشا درباره رويدادها را بدهد نيازمند تحمل زحمت، مطالعه، پرس‌وجو و کسب اطلاعات فراوان است چرا که نابرده رنج، گنج ميسر نمي‌شود. ورود به مرحله اظهارنظر درباره موضوعات مختلف بدون طي کردن مقدماتي که به آنها اشاره کرده‌ايم باعث خام‌انديشي، خيال‌بافي و اظهارنظرهاي فاقد پشتوانه علمي و در نهايت منحرف ساختن ديگران مي‌شود.

آن فرد حوزوي که با سوء‌استفاده از تريبون عمومي سخن از محاکمه فلان مسئول سابق کشور مي‌گويد و براي تقويت و تحکيم اين تهديد غيرمنطقي خود دچار خطاي بزرگ تهديد به گرفتار کردن آن مسئول به «استخر» مي‌شود، با اين کار خود نشان مي‌دهد حتي مقدماتي‌ترين مراحل رسيدن به جايگاه تنوير افکار عمومي را طي نکرده است. او بعد از نزديک 10 سال که از ماجراي «استخر» گذشته هنوز نفهميده تهديد به قتل يک انسان به هر شيوه که باشد با هيچيک از معيارهاي ديني، قانوني و اخلاقي تناسبي ندارد و کسي که متوسل به چنين تهديدي مي‌شود ارزش کار خود را به پائين‌ترين سطح اقدامات جنائي تنزل مي‌دهد. طبيعي است که مردم از يک عنصر حوزوي چنين انتظاري ندارند و در خوشبينانه‌ترين فرض، او را يک فرد فريب‌خورده و احساساتي مي‌پندارند و براي اظهارنظرهايش هيچ ارزشي قائل نخواهند شد. اين ارزيابي فقط مربوط به همان شخصي است که اينگونه عمل مي‌کند و ربطي به حوزه علميه ندارد. حوزه علميه مظهر قانون، تقوا، اخلاق و تعادل است و اين قبيل رفتارها را خارج از چارچوب متعارف خود مي‌داند.

آن فرد دانشگاهي هم که با سوء‌استفاده از تريبون عمومي به رئيس‌جمهور خرده مي‌گيرد که چرا با فلان مقام خارجي در سفر هند ديدار کرده و سخني گفته که مي‌خواهد افقي براي تعامل مسالمت‌آميز ميان دو کشور در آينده بگشايد، او هم با سخنان خارج از ضابطه‌اش نشان داد که با معيارهاي حاکم بر محيط دانش و پژوهش نسبتي ندارد و به جاي تکيه بر استدلال منطقي بر احساسات خارج از درايت تکيه کرده است. او حق دارد نظر انتقادي خود را با رعايت ادب و حفظ حرمت افراد مطرح کند ولي اينکه به رئيس‌‌جمهور بگويد شما با اجازه چه کسي چنين ديداري کرده‌ايد و چنين سخني گفته‌ايد، چنين روشي با هيچ منطقي سازگاري ندارد. اين شخص شايد نداند که در اواخر جنگ تحميلي 8 ساله، سران نظام جمهوري اسلامي افرادي در سطح وزير را به بغداد اعزام کردند تا با صدام‌حسين که چند صد هزار نفر از مردم ما را به قتل رسانده و آنهمه جنايت عليه کشورمان کرده بود مذاکره کنند و از طرف عراق هم مقاماتي در سطح معاون رئيس‌جمهور را در تهران به حضور پذيرفتند و مذاکره و مکاتبه کردند تا به آزادي اسرا و صلح پيروزمندانه ايران منجر شد. تمام اين اقدامات در دوران رهبري آيت‌الله خامنه‌اي و با نظارت آن رهبر شهيد صورت گرفت. شخصي که اکنون با آن لحن گستاخانه به رئيس‌جمهور اعتراض مي‌کند، با اين کار خود نشان مي‌دهد از جنس محيط دانش و تحقيق نيست و طبعاً دانشگاه نيز اين رفتار را خارج از چارچوب متعارف خود مي‌داند.

با اين قبيل کجروي‌ها اگر خود حوزه و دانشگاه برخورد کنند بهتر است ولي اگر اين روش نامعقول و نامتعادل ادامه پيدا کند، جامعه به هرج و مرج فکري خطرناکي مبتلا خواهد شد که قطعاً به نفع دشمنان ايران است.