تلاش آمريکا و سه کشور اروپايي براي ارجاع پرونده هستهاي ايران به شوراي امنيت
آمريکا به همراه سه کشور اروپايي انگليس، فرانسه و آلمان در صدد هستند پرونده هستهاي ايران را به سمت شوراي امنيت سوق دهند.
ديپلماتها به خبرگزاري آسوشيتدپرس گفتهاند: آمريکا به همراهي انگليس، فرانسه و آلمان پيشنويس قطعنامهاي را براي بررسي احتمالي توسط شوراي حکام سازمان ملل متحد تهيه کردهاند که به دنبال ارجاع ايران به شوراي امنيت سازمان ملل متحد به بهانه عدم رعايت تعهدات منع گسترش سلاحهاي هستهاي است.
طبق گزارش آسوشيتدپرس، طبق اين تعهدات که بخشي از پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهاي هستند، ايران از نظر قانوني موظف است تمام مواد و فعاليتهاي هستهاي خود را اعلام کند و به بازرسان آژانس بينالمللي انرژي اتمي مستقر در وين اجازه دهد تا تأييد کنند که هيچ يک از آنها از مصارف صلحآميز منحرف نميشود.
آسوشيتدپرس افزود: براساس پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهاي، ايران طبق تعهدات حقوقي خود موظف است تمامي مواد و فعاليتهاي هستهاي خود را اعلام کند و به بازرسان آژانس اجازه دهد تا عدم انحراف اين مواد به سمت اهداف غيرصلحآميز را راستيآزمايي کنند. با اينحال از زمان جنگ 12 روزه و حملات نظامي آمريکا و اسرائيل به تأسيسات هستهاي ايران، تهران اجازه بازرسي از اين تأسيسات را ندادهاست.
رئيس سازمان انرژي اتمي ايران اوايل شهريور در گفتگويي اعلام کرد: تا زماني که ضوابط و پروتکل بازرسي از سايتهايي که تحت حمله نظامي قرار گرفتهاند تدوين، تصويب و ابلاغ نشود، آژانس نميتواند ادعاي بازرسي داشته باشد.
پيشنويس قطعنامه از رافائل گروسي، مدير کل آژانس بينالمللي انرژي اتمي، ميخواهد که اين قطعنامه و قطعنامههاي تصويب شده قبلي را مطابق با مفاد مربوطه اساسنامه آژانس بينالمللي انرژي اتمي به همه اعضاي آژانس و شوراي امنيت و مجمع عمومي سازمان ملل متحد ارسال کند.
اين سند در عين حال بر حمايت از حلوفصل ديپلماتيک چالشهاي مرتبط با برنامه هستهاي ايران تأکيد کرده و تمام طرفها را به تعامل سازنده ديپلماتيک براي دستيابي به توافقي که نگرانيهاي بينالمللي را برطرف کند، فراخوانده است.
ديپلماتها معتقدند: اين قطعنامه هنوز در دست مذاکره است و هنوز رسماً به هيئت مديره ارائه نشده است. بنابراين، متن پيشنويس قطعنامه ممکن است همچنان تغيير کند، زيرا اعضاي هيئت مديره هنوز فرصت دارند اصلاحاتي را پيشنهاد دهند.
تحليلگران همچنين ميگويند که چين و روسيه در صورت ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت، به طور قطع هر قطعنامهاي را که ازسوي کشورهاي غربي ارائه شود، وتوي خواهند کرد.
همزمان، خبرنگار والاستريت ژورنال، اظهار داشت که با فرض جلب پشتيباني آمريکا و سه کشور اروپايي از قطعنامه خود در آژانس بينالمللي انرژي اتمي در هفته آينده جهت ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت سازمان ملل، اين نخستين بار از زمان توافق موقت (JPOA) در سال 2013 ميلادي (1392) خواهد بود که دست به چنين کاري ميزنند.
وي افزود که آنها نسبت به تصويب اين قطعنامه مطمئن به نظر ميرسند. وي يادآور شد که زمينههاي اين قطعنامه بر عدم همکاري ايران در تحقيقات پادماني و همچنين قطعنامهاي که درست پيش از حملات ژوئن 2025 ميلادي (خرداد 1404) در شوراي حکام به تصويب رسيد استوار است.
نورمن افزود طبق شنيدههاي وي، اين قطعنامه به موضوع عدم دسترسي بازرسان نيز خواهد پرداخت.
لورنس نورمن خاطرنشان کرد، تفاوت بزرگ شرايط فعلي با دوران پيش از توافق موقت 2013 ميلادي اين است که تقريباً تقطعي است روسيه و چين هرگونه پاسخ شوراي امنيت به عدم همکاري ايران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي را وتو خواهند کرد.
