موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13430
10 شيوه‌اي که ترامپ با آنها آمريکا را ضعيف‌تر کرده استاستيفن ام. والتفارن پاليسيدر يادداشت تحليلي 26

10 شيوه‌اي که ترامپ با آنها آمريکا را ضعيف‌تر کرده استاستيفن ام. والتفارن پاليسيدر يادداشت تحليلي 26 مرداد 1405 نشريه فارن پاليسي، استيفن والت، نظريه‌پرداز و استاد برجسته روابط بين‌الملل در دانشگاه هاروارد به بررسي پيامدهاي دوره دوم رياست‌جمهوري دونالد ترامپ مي‌پردازد، دوره‌اي که به‌ نظر او نه‌تنها آمريکا را به «عظمت» وعده‌ داده‌شده نزديک نکرده بلکه کشور را در بسياري از حوزه‌هاي حياتي ضعيف‌تر، آسيب‌پذيرتر و دچار شکاف داخلي بيشتر کرده است. والت با اتکا به شواهد گسترده، روايت مي‌کند که چگونه مجموعه‌اي از تصميم‌ها، رفتارها و سياست‌هاي ترامپ، بنيان‌هاي قدرت آمريکا را در عرصه داخلي و جهاني فرسوده کرده است.او يادداشت خود را با اشاره به اين نکته آغاز مي‌کند که شعار «آمريکا را دوباره به عظمت بازگردانيم» براي بسياري از رأي‌دهندگان، تصويري فريبنده از بازگشت به دوران شکوه گذشته بود اما اکنون در ميانه دوره دوم ترامپ روشن شده که پيامدهاي واقعي اين دوران تقريباً در همه حوزه‌ها زيان‌بار بوده است. نخستين آسيب، به‌گفته والت، اعتبار بين‌المللي آمريکا است. ترامپ با خروج‌هاي ناگهاني از توافق‌ها، تغيير مواضع بدون توضيح، تهديدهاي بي‌پشتوانه و رفتارهاي غيرقابل پيش‌بيني، اعتماد جهاني به وعده‌هاي واشنگتن را از ميان برده است. اين بي‌اعتمادي، توان آمريکا براي پايان دادن به جنگ ايران و جلب همکاري ديگر کشورها را کاهش داده و بسياري دولت‌ها را به سمت «تنوع‌بخشي به شرکا» سوق داده است.والت سپس به تضعيف توان نظامي آمريکا مي‌پردازد. به‌رغم هزينه‌هاي بي‌سابقه جنگ با ايران، فرسايش ذخاير مهمات، فشار طاقت‌فرسا بر نيروها و تلاش براي سياسي‌سازي ارتش، توان بازدارندگي آمريکا کاهش يافته و روحيه نيروها آسيب ديده است. او هشدار مي‌دهد که تلاش براي تبديل ارتش به ابزار وفادار سياسي، ميراث حرفه‌اي‌گري ارتش آمريکا را تهديد مي‌کند و در بلندمدت، کارايي نظامي را کاهش مي‌دهد.در ادامه، نويسنده به فروپاشي ظرفيت ديپلماتيک آمريکا اشاره مي‌کند. وزارت خارجه تحت مديريت مارکو روبيو با خروج از ده‌ها سازمان بين‌المللي، تعطيلي کنسولگري‌ها و خالي گذاشتن سفارتخانه‌ها، به‌شدت تضعيف شده است. روحيه ديپلمات‌ها در پايين‌ترين سطح قرار دارد و دستگاه ديپلماسي به‌گفته يک گزارش رسمي «در نقطه شکست» است. اين ضعف، توان آمريکا براي مديريت بحران‌ها و شکل‌دهي به نظم جهاني را محدود کرده است.والت سپس به موضوع تضعيف برتري علمي آمريکا مي‌پردازد. کاهش بودجه پژوهش، حمله به دانشگاه‌ها، انتصاب افراد غيرمتخصص و ترويج بي‌اعتنايي به علم، موج مهاجرت نخبگان علمي را تشديد کرده و آينده نوآوري و امنيت ملي آمريکا را تهديد مي‌کند. اين روند، به نظر او، «گل به خودي» بزرگي است که ميدان را براي رقباي جهاني -به‌ويژه چين- باز مي‌گذارد.در حوزه انرژي و محيط‌زيست، نويسنده سياست‌هاي ترامپ را عقب‌ماندن از گذار سبز جهاني مي‌داند. انکار تغييرات اقليمي و حمايت از سوخت‌هاي فسيلي باعث شده چين در فناوري‌هاي سبز آينده پيشتاز شود و آمريکا در فناوري‌هاي قديمي باقي بماند، روندي که کشور را «ضعيف‌تر، فقيرتر و گرم‌تر» مي‌کند.والت همچنين به فرسايش حاکميت قانون اشاره مي‌کند ومي نويسد تلاش ترامپ براي سياسي‌سازي دستگاه قضايي، انتصاب دادستان کل شخصي و استفاده ابزاري از قانون عليه مخالفان، اعتماد به عدالت آمريکا را کاهش داده و ريسک سرمايه‌گذاري را بالا برده است.در حوزه سياست داخلي، نويسنده هشدار مي‌دهد که ترامپ با تضعيف سلامت انتخابات - از جمله ادعاهاي بي‌اساس درباره تقلب و تلاش براي تغيير نتيجه انتخابات 2020- باور عمومي به سازوکار دموکراتيک را تخريب کرده و جامعه را در معرض شکاف‌هاي عميق‌تر قرار داده است.والت سپس به تضعيف نظام تفکيک قوا مي‌پردازد. او مي‌نويسد که ترامپ بيش از هر رئيس‌جمهور ديگري تلاش کرده محدوديت‌هاي قانوني را دور بزند و قدرت اجرايي را بي‌مهار کند، روندي که سرمايه‌گذاران خارجي را نگران و متحدان را بي‌اعتماد مي‌کند و احتمال تصميمات فاجعه‌بار را افزايش مي‌دهد.در بخش پاياني، نويسنده به تخريب گفت‌وگوي مدني و سقوط قدرت نرم آمريکا اشاره مي‌کند. به‌زعم او، ترامپ با دروغ‌گويي، توهين، ادبيات خشونت‌آميز و تحقير مخالفان، گفت‌وگوي سياسي آمريکا را مبتذل و قطبي‌سازي را تشديد کرده است. مجموعه اين عوامل باعث شده تصوير جهاني آمريکا سقوط کند و کشورهايي که زماني از نزديک‌ترين متحدان واشنگتن بودند، ازآن فاصله بگيرند. او مي‌نويسد: «وقتي آمريکا تنها اندکي بهتر از کره شمالي، افغانستان، ايران يا اسرائيل ديده مي‌شود، يعني چيزي به‌شدت غلط پيش رفته است.»والت در جمع‌بندي مي‌نويسد دوره دوم ترامپ کاملاً شکست نيست - او چند پيروزي کوچک داشته - اما دستاورد اصليش ثروتمند کردن خود و اطرافيانش بوده است. به‌ نظر او «خانواده ترامپ ثروتمندتر خواهد شد، اما کشور ضعيف‌تر، بيمارتر و خشمگين‌تر».