موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13369
عذرخواهي تاريخي پاپ لئو بابت نقش واتيکان در مشروعيت‌بخشي به برده‌داريپاپ لئو چهاردهم در اقدامي بي‌سا

عذرخواهي تاريخي پاپ لئو بابت نقش واتيکان در مشروعيت‌بخشي به برده‌داريپاپ لئو چهاردهم در اقدامي بي‌سابقه، بابت نقش تاريخي واتيکان در مشروعيت بخشيدن به برده‌داري و قرن‌ها سکوت در برابر آن عذرخواهي کرد و سابقه کليساي کاتوليک در اين زمينه را «زخمي در حافظه مسيحيت» خواند.اگرچه پاپ‌هاي پيشين بابت دخالت مسيحيان در تجارت برده در دو سوي اقيانوس اطلس عذرخواهي کرده بودند، اما تاکنون هيچ پاپي به طور علني به نقش مستقيم رهبران گذشته کليساي کاتوليک در صدور مجوز براي حاکمان اروپايي جهت به بردگي کشيدن غيرمسيحيان اعتراف نکرده بود.لئو چهاردهم که نخستين پاپ متولد آمريکا در تاريخ محسوب مي‌شود و در تبارنامه خانوادگيش ردپاي بردگان و برده‌داران ديده مي‌شود، اين عذرخواهي را در اولين بخشنامه رسمي خود با عنوان «انسانيت باشکوه» مطرح کرد. او با اين اقدام، به دهه‌ها درخواست کاتوليک‌هاي سياه‌پوست، فعالان مدني و محققان از واتيکان براي جبران نقش تاريخي خود در تجارت برده پاسخ داد.پاپ لئو در اين بخشنامه نوشت: «غيرممکن است با تأمل در رنج و تحقير عظيمي که بسياري از مردم متحمل شده‌اند - که در تضاد کامل با کرامت بي‌حد و حصرشان به عنوان بندگان محبوب خداوند است - احساس غم و اندوه عميقي نکنيم. به همين دليل، به نام کليسا، صميمانه درخواست بخشش دارم.» پاپ لئو با يادآوري اينکه پاپ لئو سيزدهم نخستين پاپي بود که در سال 1888 به صراحت برده‌داري را محکوم کرد (آن هم سال‌ها پس از لغو آن در بسياري از کشورها)، به نقش مستقيم سرير مقدس در قرون گذشته اشاره کرد و نوشت: «در اوايل دوران مدرن، سرير رسولي در پاسخ به درخواست‌هاي حاکمان، براي مشروعيت بخشيدن به اشکال مختلف سلطه و بردگي کشاندن مداخله کرد.»او تأکيد کرد هرچند نمي‌توان با معيارهاي امروزي اخلاقي بودن تصميمات گذشته را قضاوت کرد، اما «نمي‌توانيم تأخير طولاني جامعه و کليسا در محکوم کردن بلاي برده‌داري را انکار يا کم‌اهميت جلوه دهيم.» پاپ با اشاره به تاخير کليسا براي به رسميت شناختن ناسازگاري برده‌داري با کرامت انساني افزود: «اين زخمي در حافظه مسيحي است که نمي‌توانيم خود را از آن مبرا بدانيم.»لئو در پايان هشدار داد کليسا امروز بايد قاطعانه تمام اشکال قاچاق و استثمار مرتبط با انقلاب فناوري را محکوم کند تا در آينده مجبور نباشيم دوباره به دليل عدم احترام به گنج کرامت انساني عذرخواهي کنيم.