تلاش اسرائيل براي انحلال آژانس امداد و کار سازمان ملل*محمود فاضليديپلمات سابق و تحليلگر امور بين الم

تلاش اسرائيل براي انحلال آژانس امداد و کار سازمان ملل*محمود فاضليديپلمات سابق و تحليلگر امور بين المللآژانس امداد و کاريابي سازمان ملل براي آوارگان فلسطيني (آنروا) در جديدترين موضع‎گيري خود اعلام کرد که هم‌زمان با اعمال محدوديت‌هاي شديد بر ورود کمک‌هاي بشردوستانه، وضعيت انساني در سراسر نوار غزه به مرحله‌اي فاجعه‌بار رسيده است. حجم نيازهاي انساني بسيار فراتر از امکانات و ظرفيت‌هاي فعلي اين نهاد است و تداوم کمک‌رساني، مستلزم رفع محدوديت‌هاي اعمال‌شده بر ورود اقلام بشردوستانه است.آقاي «فيليپ لازاريني» رئيس «آنروا» نيز درحاشيه اجلاس مونيخ اعلام کرد که چشم انداز روشني از تصميم آمريکا درباره نقش آينده اين آژانس در منطقه وجود ندارد و حذف اين نهاد، خلاء مشابهي را ايجاد خواهد کرد که پس از سال 2003 (82ش) در عراق رخ داد. لازاريني که در پايان ماه مارس از سمت خود کناره‌گيري مي‌کند، معتقد است «آنروا هيچ کاهش بودجه بيشتري را در آينده نزديک پيش‌بيني نمي‌کند و همچنان به ارائه خدمات ضروري بهداشت عمومي و آموزشي ادامه مي‌دهد که عملاً هيچ سازمان ديگري ارائه نداده است. از کشورهاي عربي خليج‎فارس مي‎خواهيم تا حمايت خود را از اين آژانس افزايش دهند.»رئيس‎جمهوري آمريکا کارکنان آنروا را به ارتباط با حماس متهم کرده، اتهامي که اين نهاد به‎شدت آن را رد کرده است. واشنگتن در ژانويه 2024 (1403ش) پس از آنکه اسرائيل اين آژانس را به‎عنوان بازوي حماس متهم کرد، بودجه خود را به اين نهاد مسدود کرد. اسرائيل نيز «آنروا» را به تعصب متهم مي‌کند.پارلمان اسرائيل نيز در اکتبر 2024 (1403ش) پيش‎نويس قانون تروريستي دانستن آژانس امدادرسان آنروا را تصويب کرد. براساس اين پيش‎نويس، کليه ارتباطات و تماس‎ها بين اسرائيل و اين سازمان قطع و دفاتر اين سازمان در سرزمين‎هاي اشغالي، تعطيل و بندهاي مرتبط با مجازات سازمان‏هاي تروريستي بر اين آژانس امدادرسان اجرا خواهد شد.آنروا اعتقاد دارد آن‎ها عليرغم فشارها، همچنان در غزه فعال هستند اما تحت فشار سياسي و قانوني اسرائيل قرار دارند. بحران بودجه اين آژانس به‎دليل کارزار بدنام کردن که ازسوي اسرائيل با آن روبرو است، عميق‌تر شده است. خدمت‌رساني آن‎ها به‎دليل کمبود بودجه 20 درصد کاهش يافته است. بسياري از کودکان فلسطيني در غزه از آموزش محروم شده‌اند. به‎دليل تصميمات اسرائيل، هيچ کارمند بين‌المللي اين آژانس در کرانه باختري حضور ندارد و تاکنون 380 نيروي آنروا در غزه کشته شده‎اند.محدوديت‎هاي ايجاد شده عليه آنروا درحالي است که صندوق کودکان سازمان ملل (يونيسف) نيز اعلام کرده که با وجود برقراري آتش‌بس در غزه، هزاران کودک همچنان از سوء‌تغذيه شديد رنج مي‌برند و ميزان کمک‌هاي واردشده به اين منطقه پاسخگوي نيازها نيست. موانع جدي در مسير توزيع و رساندن محموله‌هاي امدادي وجود دارد و اين امر روند کمک‌رساني را به‌شدت مختل کرده است.لازاريني اخيرا اعلام کرده بود که حملات شهرک‌نشينان اسرائيل بدون وقفه ادامه دارد و جمعيت فلسطيني مداوم در معرض تهديد، اخراج شدن از زمين‌ها و تخريب معيشت قرار دارند و عاملان اين اقدامات از مجازات مصون هستند. آنچه در کرانه باختري جريان دارد، «جنگ خاموش اسرائيل» است که پوشش رسانه‌اي کافي نداشته و از اکتبر 2023 (1402ش) تاکنون بيش از هزار فلسطيني در اين منطقه کشته شده‌اند که حدود يک چهارم آنان کودک بوده‌اند. هنوز ده‌ها هزار نفر آواره‌اند.پس از گذشت يک سال از آغاز عمليات اسرائيل با عنوان «ديوار آهنين»، که بزرگ‌ترين موج آوارگي از سال 1967 (1346ش) تاکنون بوده، خانه‌هاي آن‎ها به‎تدريج تخريب شده تا امکان بازگشت فلسطيني‎ها از بين برود. درحالي که تمرکز جهاني بر غزه است، نقض فاحش قوانين بين‌المللي انساني در کرانه باختري به موضوعي عادي تبديل شده است.از آغاز جنگ نسل‌کشي در غزه،ارتش و شهرک‌نشينان اسرائيلي در کرانه باختري مرتکب جرايم متعددي همچون قتل، تخريب منازل، آواره کردن فلسطينيان و گسترش شهرک‌سازي شده است. اين اقدامات تاکنون منجر به قرباني شدن 1100 فلسطيني، زخمي شدن حدود 11 هزار و 500 نفر و بازداشت بيش از 21 هزار نفر شده است. در کرانه باختري حدود 770 هزار شهرک‌نشين اسرائيلي در صدها شهرک و پايگاه سکونت دارند که از اين ميان 250 هزار نفر در قدس شرقي مستقرند و روزانه عليه فلسطينيان اقدامات خشونت‌آميز انجام مي‌دهند تا آن‎ها را به زور از سرزمين خود آواره کنند.آنروا همچنين اعلام کرده که مدارس باقي مانده اين آژانس در غزه به پناهگاه تبديل شده و کودکان اکنون در فضاهاي آموزشي موقت يا از طريق آموزش مجازي، از تيم‌هاي آنروا آموزش دريافت مي‌کنند. اسرائيل از آغاز سال جديد ميلادي تاکنون 8 مدرسه متعلق به آنروا را تخريب کرد. جنگ در غزه با وجود برقراري آتش‌بس، به‎شکل ديگري از طريق تداوم رنج‌هاي انساني، شيوع بيماري و تخريب گسترده زيرساخت‌ها، در جريان است.گزارش منتشر شده توسط دانشگاه کمبريج وضعيت غزه را به‎عنوان «کشتار آموزشي» عامدانه از طريق تخريب کلي و جزئي اکثر مدارس غزه توصيف کرده و تأکيد دارد سيستم آموزشي به‎طور کامل از کار افتاده است. هزاران دانش‌آموز، صدها معلم و استاد دانشگاه قرباني شده و اين نشان‎دهنده از دست رفتن نسل کامل کادر آموزشي است. مدارس نيز به پناهگاه‌هاي آوارگان تبديل شده و همين امر ازسرگيري روند آموزشي در شرايط کنوني را غيرممکن کرده است.آنروا بيش از 70 سال پيش توسط مجمع عمومي سازمان ملل براي کمک به ميليون‎ها فلسطيني که به زور از سرزمين خود آواره شده بودند، تأسيس شد. وابستگي فلسطينيان به خدمات آنروا پس از دو سال جنگ ويرانگر اسرائيل عليه غزه که از اکتبر 2023 (1402ش) آغاز شد، به‌طور چشمگيري افزايش يافته است. هرگونه اقدام عليه اين نهاد مي‌تواند جان ميليون‌ها غيرنظامي را در منطقه با خطر جدي مواجه کند. اين آژانس از زماني که اسرائيل فعاليت آن را در خاک خود ممنوع کرده با مشکلات مالي شديد روبه‌رو بوده است.آنروا همچنين از مقامات اسرائيل خواسته است تا هرچه سريع‌تر اجازه انتقال محموله‌هاي امدادي اين سازمان را که در انبارهاي مصر و اردن دپو شده‌اند، صادر کند. ممانعت طولاني‌ مدت از ورود کالاها، امدادرساني به غيرنظاميان را با بن‌بست مواجه کرده است. مقامات اسرائيلي از مارس 2025 (1404ش) از ورود مواد غذايي، اقلام بهداشتي، دارو و تجهيزات اسکان موقت به غزه جلوگيري کرده‌اند که اين اقدام باعث پيچيده‌تر شدن وضعيت معيشتي و انساني در غزه شده است. تداوم جلوگيري از ورود اين اقلام ضروري، پيامدهاي فاجعه‌باري براي صدها هزار آواره فلسطيني که به اين کمک‌ها وابسته هستند، به‎دنبال خواهد داشت.