موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13308
تحليل سياسي هفته

 

 

بسم‌الله الرحمن الرحيم

امروز و در آستانه ورود به آخرين ماه سال 1404، پنجره رحمت و مغفرت الهي نيز به روي مؤمنين گشوده شد و با ورود به ماه مبارک رمضان، فصل رويش، کمال و تهذيب نفس آغاز گرديد.

ماه برکت و ميهماني خدا در حالي از امروز آغاز مي‌شود که خطبه رسول خدا از وراي اعصار و قرون در گوش‌ها طنين‌انداز است که: «أیُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أقْبَلَ إِلَیْکُمْ شَهْرُاللهِ بِالْبَرَکَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَة...» «اي مردم! ماه خدا با همه برکت و رحمت و آمرزش به سوي شما رو کرده است. ماهي که نزد خدا بهترين ماهها و روزهايش بهترين روزها و شب‌هايش بهترين شب‌ها و ساعت‌هايش بهترين ساعت‌ها و ماهي که در آن شما را به ميهماني خدا دعوت کرده‌اند. اعمال شما در آن پذيرفته است و دعاهاي شما مستجاب، پس از پروردگار خويش با نيت‌هاي راستين و دل‌هاي پاک بخواهيد که توفيق عبادت و تلاوت قرآن را در آن به شما عنايت فرمايد... با همنوعانتان به ملاطفت و مهرباني رفتار کنيد و فقيران و درماندگان را کمک و ياري نمائيد و از گناهان خود به سوي خدا توبه کنيد تا آمرزيده شويد و از بند شيطان رهايي يابيد...»

در اين هفته داغ فرزندان ايران‌زمين، چهل روزه شد و آيين گراميداشت چهلمين روز درگذشت جان‌باختگان حوادث دي‌ ماه در سراسر کشور برگزار گرديد. عقل و منطق حکم مي‌کند از کنار اين حادثه دلخراش و رويداد تلخ و اندوهبار اجتماعي به سادگي عبور نشود و بايد به ريشه‌يابي علل و عوامل اين حادثه پرداخت و کم‌کاري‌هايي که باعث ايجاد آن شده را به دقت مورد موشکافي و تجزيه و تحليل قرار داد.

چه بخواهيم و چه نخواهيم بايد اذعان کرد اکنون کشورمان داغدار و عزادار خون‌هاي ريخته شده در دي ‌ماه است، بجز عده‌اي سردسته فتنه، همه افرادي که در اين حادثه، خونشان سنگفرش‌هاي ايران‌زمين را گلگون ساخت، فرزندان همين ملت بودند و مردم خود را عزادار آنها مي‌دانند. ملت ايران در اين دو ماه، داغ سنگيني را متحمل شد و سختي بزرگي را به جان خريد که التيام آن جز با همبستگي ملي و اجراي وظيفه حکمرانان نسبت به مردم، ميسر نخواهد شد و قطعاً در اين ماه رحمت بايد از خداي رحمان و رحيم درخواست کرد که برکات خود را بر اين کشور نازل فرمايد.

رهبر انقلاب در اين هفته و به مناسبت سالروز قيام مردم تبريز در 29 بهمن 1356 با جمعي از مردم آذربايجان ‌شرقي ديدار کرد و امسال را سالي عجيب و پرحادثه خوانده و «پيروزي ملت در جنگ 12روزه»، «به خاک نشاندن فتنه مهم و سنگين دي‌ ماه» و «حضور پرشکوه مردم در دو راهپيمايي عجيب 22 دي و 22 بهمن» را نشانه اقتدار و زنده بودن ملت ايران برشمردند.

ايشان با تأکيد بر ضرورت تکريم جان‌باختگان حوادث دي‌ماه، به حفظ و تقويت آمادگي، هوشياري و اتحاد ملي توصيه کردند و دخالت‌ها و تهديدات گستاخانه مقامات و رسانه‌هاي آمريکايي درباره حمله به ايران را محکوم نموده و ضمن هشدار به مقامات آمريکايي گفتند: «خودشان هم مي‌دانند که طاقت اين حرفها و کارها را ندارند و ارتشي که خود را قوي‌ترين ارتش جهان مي‌داند، ممکن است گاهي آنچنان سيلي بخورد که از جا نتواند بلند شود. اينکه مي‌گويند ما ناو فرستاده‌ايم به طرف ايران، البته ناو، دستگاه خطرناکي است اما خطرناک‌تر از ناو، آن سلاحي است که مي‌تواند آن را به قعر دريا بفرستد».

هفته جاري دور دوم مذاکرات ايران و آمريکا روز سه‌‌شنبه در ژنو دنبال شد. اين دور از مذاکرات، بيش از آنکه صرفاً يک نشست فني باشد، آزموني سياسي براي سنجش ميزان اراده آمريکا در حرکت به سوي توافقي متوازن و پايدار بود. براساس آنچه برخي منابع خبري عنوان کرده‌اند، ايران تنها پس از دريافت اين پيام از سوي طرف آمريکايي که دستور کار مذاکرات محدود به پرونده هسته‌اي خواهد بود، وارد روند جديد شده و دو شرط مشخص براي حضور در گفت‌وگوها تعيين کرده است. «پذيرش اصل غني‌سازي و تمرکز بر موضوع هسته‌اي».

پس از انجام اين دور از مذاکرات، اعلام شد که گفتگوها در فضايي مثبت و سازنده برگزار شده و طرفين بر سر يکسري از اصول کلي به توافق رسيده و از اين پس وارد مذاکره پيرامون متن توافق احتمالي خواهند شد.

در بررسي رويدادهاي خارجي، نخست به تازه‌ترين تحولات فلسطين اشغالي مي‌پردازيم. رژيم صهيونيستي با گذشت چهار ماه از اعلام آتش‌بس، همچنان به جناياتش در غزه ادامه مي‌دهد و در اين مدت بيش از 600 فلسطيني را به شهادت رسانده است. اين در حالي است که ساکنان غزه همچنان از کمبود امکانات اوليه زندگي محروم مانده‌اند.

براساس گزارش سازمان دفاع مدني غزه، بيش از 8 هزار نفر همچنان زير آوارهاي ويرانه‌هاي غزه باقي مانده‌اند. اين نهاد فلسطيني در گزارش ديگري از به‌کارگيري سلاح‌هاي مرگبار عليه مردم غزه خبر داد که باعث از بين رفتن کامل پيکرهاي کشته‌ها شده است. براساس اين گزارش، پيکر نزديک به 3 هزار شهيد بر اثر استفاده ارتش اين رژيم از سلاح‌هاي ممنوعه، «تبخير» شده و اثري از آنها به جاي نمانده است.

در تحولي ديگر، کابينه رژيم صهيونيستي در ادامه سياست‌هاي اشغالگري، روز يکشنبه طرحي را داير بر مصادره بخش‌هايي از کرانه باختري تصويب کرد. اين تصميم که خلاف قوانين بين‌المللي است، اعتراض و محکوميت کشورهاي مختلف، سازمان‌هاي بين‌المللي و گروه‌هاي فلسطيني را به دنبال داشته است.

اين هفته، صحنه سياسي عراق، تحت تأثير دو موضوع قرار داشت. نخست باقي ماندن گره کور انتخاب رئيس ‌جمهور ناشي از ادامه اختلافات ميان احزاب کرد بود. برخي نمايندگان عراقي ادامه اين روند را مولد بحران و تهديدکننده منافع ملي دانستند. يک تحليل‌گر عراقي، دخالت آمريکا را موجب تشديد اختلافات دانست. در همين حال، شبکه اماراتي اسکاي‌نيوز ادعا کرد «چارچوب هماهنگي شيعيان» به دنبال مداخلات آمريکا، در حال آماده شدن براي پس گرفتن نامزدي نوری ‌المالکي براي سمت نخست وزيري است.

اين شبکه به نقل از يک منبع مدعي شد تلاش‌هايي در جريان است تا اعضاي اين تشکل بزرگ شيعي متقاعد به لغو نامزدي مالکي و معرفي شخص ديگري که جدال کمتري درباره او وجود داشته باشد، بشود. در اين حال، دفتر نوري المالکي اين گزارش‌ها را شايعه دانسته و تکذيب کرد.

در رابطه با بحران اوکراين، روز گذشته و همزمان با برگزاري نشست سه‌جانبه ژنو درباره جنگ اوکراين، زلنسکي اعلام کرد اين کشور با همه شرايط و پيشنهادهاي آمريکا ازجمله آتش‌بس بي‌قيد و شرط موافق است. در همين حال وي مدعي شد روسيه در حال گسترش حملات به اوکراين مي‌باشد. زلنسکي روز يکشنبه نيز اعلام کرد هيچ نيروگاهي در اوکراين باقي نمانده است که از حملات روسيه در امان مانده باشد. روسيه نيز روز دوشنبه قبل از شروع مذاکرات اعلام کرد اين دور از مذاکرات مسائل متعددي را پوشش خواهد داد. با اينکه دولت آمريکا به شدت در تکاپوست تا به جنگ اوکراين خاتمه دهد ولي تاکنون در اين هدف ناکام مانده است. روسيه خواستار الحاق بخش‌هايي است که هم‌اکنون در تصرف دارد ولي دولتمردان اوکرايني تاکنون و عليرغم فشار رئيس ‌جمهور آمريکا، زير بار اين خواسته نرفته‌اند. با توجه به اين تحولات، و عليرغم ابراز خوش‌بيني آمريکايي‌ها، آينده جنگ اوکراين همچنان در ابهام قرار دارد.