موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13306
نيروي هوايي ارتش همراه انقلاب و پشتيبان هشت سال دفاع مقدسقسمت اول*نيروي هوايي از پايه‌گذاري تا 19 به

نيروي هوايي ارتش همراه انقلاب و پشتيبان هشت سال دفاع مقدسقسمت اول*نيروي هوايي از پايه‌گذاري تا 19 بهمن 57نيروي هوايي ايران در سال 1303با خريد چند هواپيماي آموزشي از کشورهاي اروپايي پايه‌گذاري شد. بنابر شواهد، مدارک و اسناد معتبر تاريخي، نيروي هوايي با حضور چشمگير در صحنه‌هاي سرنوشت‌ساز مبارزات قبل از انقلاب اسلامي و دوران پس از آن، نقش بي‌بديلي در تاريخ اين سرزمين ايفا کرده است. در اين خصوص مدتها قبل از پيروزي انقلاب اسلامي، مقامات عالي رتبه نظامي رژيم پهلوي نگران پيوستن کارکنان ارتش، به ويژه نيروي هوايي به صف انقلابيون بودند. فعاليت‌هاي انقلابي کارکنان نيروي هوايي همراه با اوج‌گيري نهضت اسلامي به شکل‌هاي مختلف انجام و استمرار يافته بود. اقشار مختلف نيروي هوايي ارتش علاوه بر حضور چشمگير در تظاهرات خياباني و تکثير و پخش اعلاميه‌هاي حضرت امام(ره) در پايگاه‌ها و مراکز نظامي کشور و ضمن تماس با فعالان انقلابي اقدام به فعاليت‌هاي مخفيانه نيز کرده بودند، به نحوي که با خروج شاه از ايران، براي آمريکايي‌ها مشخص شده بود که گروهي از افسران ارشد با انقلابيون در تماس بوده و افسران رده‌هاي پايين‌تر و همافران به جناح انقلابيون ملحق شده‌اند. سالروز بيعت تاريخي همافران و کارکنان نيروي هوايي با امام خميني(ره) در19 بهمن 1357 که به نام روز نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران نام‌گذاري شده است، يادآور حمايت خلبانان، همافران و پايوران نيروي هوايي و تعداد ديگري از نظاميان ارتش از انقلاب اسلامي در سال 1357 است که با حماسه‌ها و مجاهدت‌هاي خود در طول دفاع مقدس خاطره‌هاي شيرين جهاد، شجاعت و غيرت را در اذهان مردم به نمايش گذاشتند.*پيروزي انقلاب اسلامي و توطئه انحلال ارتش و حمايت امام خمينيپس از پيروزي انقلاب اسلامي، توطئه‌هاي دشمنان عليه نظام اسلامي ايران آغاز شد و ايادي شرق و غرب و آنها كه صداقت و دين‌داري و ميهن‌دوستي ارتشي‌ها را در حماسه پيروزي درك نكرده بودند، كمر به نابودي ارتش بستند. آنها با شعارهاي به ظاهر انقلابي و فريبنده مصمم به انحلال ارتش و نابودي امكانات دفاعي كشور شدند. اما ارتش سرافراز با هدايت‌هاي داهيانه حضرت امام(ره) و با همت و تلاش فرماندهان دلسوزي چون شهيدان قرني، فلاحي، فکوري، نامجوي و... و مساعدت دلسوزان انقلاب نه تنها در مقابل اين توطئه‌ها ايستادگي کرد، بلکه گام به گام نسبت به بازسازي خود همت گذاشت، درحالي که توطئه‌ها براي تضعيف ارتش ادامه داشت و نيروي هوايي در زير باران سنگين اتهامات مربوط به حمله نظامي آمريکا به طبس دست و پا مي‌زد، فرماندهان نهاجا متهم به خيانت و همکاري با دشمن شده بودند. ريزش شديد کارکنان نهاجا به شکل‌هاي بازنشستگي، بازخريدي، اخراج و... ادامه داشت. در اين اوضاع و احوال بود که خيانت کودتاي نقاب در پايگاه هوايي همدان(شهيد نوژه) کشف شد. اين پديده نيروي هوايي را کاملا در موقعيت انفعالي قرار داد. ازسوي ديگر برخي از اقدامات نظير تقليل کارکنان پايور، تقليل مدت خدمت نظام وظيفه از دو سال به يک سال، لغو قراردادهاي خريد تجهيزات نظامي، مطرح شدن موضوع فروش بخشي از تجهيزات نظامي موجود(هواپيماهاي اف 14)، متوقف نمودن طرح احداث پايگاه عظيم نظامي چابهار، انحلال پاره‌اي از قسمت‌ها و واحدهاي تخصصي نهاجا، توقف و يا کاهش تمرينات رزمي در حد الزامات اوليه و... آسيب‌هاي فراواني به آمادگي رزمي نيروي هوايي وارد کرد. لازم به ذکر است که مسئولان انقلاب در خصوص سامانه فرماندهي در نهاجا که يک نيروي کاملا تخصصي بود، با يک تناقض روبه رو بودند، ازسويي انجام تغييرات بنيادي با توجه به آرمان‌هاي انقلاب اجتناب ناپذير بود، از ديگر سو مي‌بايست نسبت به سياست‌هاي راهبردي دفاعي و حفظ و آمادگي رزمي اين نيروي تخصصي توجه شاياني مي‌شد. در واقع اراده مسئولان اين بود که ارتش و نهاجا با معيارهاي الهي و آموزه‌هاي ديني، مزين شود. با نگرش به اين شرايط در سطح ارتش، به ويژه نهاجا تغيير مکرر فرماندهان صورت مي‌گرفت، به گونه‌اي که نيروي هوايي از بدو پيروزي انقلاب اسلامي تا انتصاب خلبان جواد فکوري به سمت فرماندهي نهاجا، در تاريخ 26/3/1359 چهار فرمانده را تجربه کرد.*معجزه دفاع قهرمانانه نيروي هواي در برابر تجاوز دشمننيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران قهرمان با همکاري و تلاش کم نظير و غير قابل وصف نيروهاي خود، در حوزه‌هاي مختلف اعم از عمليات، اطلاعات، پدافند، فني و مهندسي و... با به پرواز درآوردن عقابان آهنين بال خود در آغازين روزهاي جنگ، که هيچ نيروي مسلحي آمادگي دفاع و مقابله با دشمن زبون و سرخوش از پيشروي‌هاي اوليه را نداشت، با حملات سهمگين و صاعقه‌وار، بذر شکست خصمي را در سرزمين‌هاي داغ خوزستان و کوه‌هاي سر به فلک کشيده کردستان و کرمانشاهان افشاند، که هرگز داعيه فتح سه روزه ايران اسلامي را در سرنپروراند. و اينک وارثان آن قهرمانان گمنام در تلاشند تا با بيان گوشه‌هايي از حماسه‌هاي بي‌بديل پيشکسوتان خود، دَين خويش را به اين قهرمانان ادا نمايند.در طول جنگ تحميلي، نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران با توجه به ماهيت مأموريت و توان انجام واکنش سريع و نيز توانايي ابزار جنگي که در اختيار داشت، با رساندن خود به اهداف حياتي دشمن در عمق خاک آن، در سريع‌ترين زمان ممکن، يکي از نيروهايي بود که از آغازين دقايق شروع جنگ تحميلي، پاسخ تجاوزات ارتش رژيم بعثي عراق را با توان بالا و قدرت و سرعت مثال زدني داد و کليه معادلات دشمن، در زمين‌گير کردن اين نيروي الهي را بَر هم زد.با پيدايش نشانه‌هاي فروپاشي رژيم پهلوي در سال 1357به‌ دليل گسل‌هايي که در نيروي هوايي در آن زمان پديد آمده بود از جمله ‌نارضايتي‌هاي‌ درون ‌سازماني‌ باعث شد که نيروي هوايي در جريان رويداد‌هاي انقلاب زودتر از ساير نيروهاي مسلح از رژيم پهلوي گسسته و به امواج انقلاب بپيوندد. به خصوص همافران اين نيرو در هدايت کارکنان نيروي هوايي به‌ سمت انقلاب نقش مهمي داشتند.*نيروي هوايي قبل از شروع دفاع مقدسنيروي هوايي ارتش از فروردين تا شهريور سال 59 درگير تجاوز هوايي رژيم بعثي صدام به حريم هوايي کشور بود. با آغاز شهريور براي نظاميان کار کشته به ويژه افسران نيروي هوايي شکي باقي نمانده بود که صدام قصد انجام يک تجاوز سراسري به ايران را دارد، بنابراين از طرف فرماندهي وقت نيروي هوايي شهيد سرلشکر خلبان جواد فکوري به کليه فرماندهان پايگاه‌ها دستور انجام پروازهاي شناسايي و رزمي و گرفت عکس‌هاي دقيق هوايي از فعل انفعالات نظامي عراق را صادر مي‌نمايد. گزارشات و تفسير عکس‌هاي هوايي نشان از تمرکز بيش از حد قواي نظامي دشمن در پشت مرزهاي جنوب و غرب ايران را داشت. در 17 شهريور1359، ارتش رسماً اعلام مي‌کند حمله عراق قطعي است و از مقامات سياسي کشور مي‌خواهد که خود را براي مقابله با دشمن آماده کنند اما متأسفانه مسئولان سياسي و تصميم گير کلان کشور توجهي به گزارشات نيروي هوايي و زميني ارتش نکردند و براي حمايت از ارتش در سطوح سياسي هيچ برنامه‌اي انجام ندادند.صدام حسين قرار داد 1975 الجزاير را در مقابل دوربين پاره کرد و در سخنراني رسمي خود اعلام کرده بود که اين جنگ، جنگ تفريح نظامي با ايران است و قاطعانه اعلام کرد که روز اول خرمشهر روز سوم خوزستان و هفته بعد تهران را تصرف خواهيم کرد.*نيروي هوايي در دفاع مقدسنگرشي کوتاه بر عملکرد نيروي هوايي در دفاع مقدس نشان مي‌دهد که اين نيرو نقش عمده‌اي در شکست راهبرد سياسي و نظامي عراق در تجاوز گسترده به خاک جمهوري اسلامي ايران داشت. در آغاز جنگ نيروي هوايي دشمن با اين تصور که ارتش ايران با از دست دادن پشتيباني هوايي به سرعت از پا در خواهد آمد به ده پايگاه عمده هوايي کشور حمله کرد. ناکامي نيروي هوايي عراق در زمين‌گير کردن نيروي هوايي ايران و واکنش سريع اين نيرو، بلافاصله بعد از وقوع حمله و طراحي و اجراي عمليات هوايي انتقام در کمتر از 24 ساعت باعث شد که ضربات سنگيني به نيروي هوايي دشمن وارد و ابتکار عمليات هوايي در اختيار نيروي هوايي ايران قرار گيرد و اين نيرو توانست ضمن پشتيباني کامل از يگان‌هاي زميني، در کاهش توان رزمي نيروهاي دشمن نقش اساسي را ايفا کند. هر چند در ابتداي تجاوز، دشمن با برخورداري از تجهيزات و ادوات زرهي و پياده و تا رسيدن واحدهاي نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران به منطقه درگيري، موفقيت‌هايي بدست آورد و مناطقي را به اشغال خود در آورد، اما نقش مؤثر نيروي هوايي در انهدام ستون‌هاي زرهي دشمن در دشت خوزستان سبب کندي پيشروي و زمين‌گيري آنها شد.*اولين پاسخ نيروي هواييظهر روز 31 شهريورماه 1359 در ساعت1330، هواپيماهاي رژيم بعثي صدام در يک حمله هوايي گسترده 19 مکان شامل پايگاه‌هاي هوايي و فرودگاه‌هاي ايران را مورد هدف قرار مي‌دهند. در کمتر از دو ساعت بعد از حمله رژيم بعثي صدام هواپيماهاي نيروي هوايي ايران، در واکنشي سريع و غيرقابل باور براي دشمن، از پايگاه سوم شکاري همدان و ششم شکاري بوشهر در قالب دو گروه چهار فروندي به پايگاه هوايي شعيبيه در استان بصره عراق و پايگاه هوايي کوت در استان العماره حمله و اولين پاسخ کوبنده و دندان شکن را به دشمن دادند.عمليات روز اول نيروي هوايي به «اولين پاسخ» يا «عمليات انتقام» معروف است. نيروي هوايي با عمليات اولين پاسخ اين هشدار را داد که آمادگي کامل دارد و نشان داد که صدام خطاي بزرگي را مرتکب شده است.ادامه دارد...ارتش جمهوري اسلامي ايرانسازمان حفظ آثار و نشر ارزش‌هاي دفاع مقدس ارتشنويسندگان: سرهنگ پيشکسوت دفاع مقدس ميرحسين ميري ميانجيسرهنگ ستاد قاسم اکبري‌مقدم*سالروز بيعت تاريخي همافران و کارکنان نيروي هوايي با امام خميني(ره) در 19 بهمن 1357 که به نام روز نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران نام‌گذاري شده است، يادآور حمايت خلبانان، همافران و پايوران نيروي هوايي و تعداد ديگري از نظاميان ارتش از انقلاب اسلامي در سال 1357 است*ارتش سرافراز با هدايت‌هاي داهيانه حضرت امام(ره) و با همت و تلاش فرماندهان دلسوزي چون شهيدان قرني، فلاحي، فکوري، نامجوي و... و مساعدت دلسوزان انقلاب نه تنها در مقابل اين توطئه‌ها ايستادگي کرد، بلکه گام به گام نسبت به بازسازي خود همت گذاشت*عمليات روز اول نيروي هوايي به «اولين پاسخ» يا «عمليات انتقام» معروف است. نيروي هوايي با عمليات اولين پاسخ اين هشدار را داد که آمادگي کامل دارد و نشان داد که صدام خطاي بزرگي را مرتکب شده است