به مناسبت سوم شعبان، سالروز ولادت با سعادت امام حسين(ع) و روز پاسدار
روز سوم شعبان سال چهارم هجري قمري در مدينةالنبي مولودي متولد شد که پدر بزرگوارشان امام عليبنابيطالب عليهالسلام و مادر ارجمندشان حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعليها دختر گرامي پيامبر عظيمالشان اسلام حضرت محمد مصطفي صلياللهعليهوآله بود و نبي مکرم اسلام نام او را «حسين» نهاد. امام حسين عليهالسلام در طول حيات پُربرکت خويش، علاوه بر مقام و منزلت و ويژگي خاص مربوط به اهلبيت پيامبر(ص)، از ويژگيها و خصوصيات ممتاز ديگري نيز برخوردار بودند که عموماً به جهت برجستگي نقش ايشان در حماسه عاشورا و دفاع آن حضرت از دين جدش با فداکردن جان خويش، کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. در قرآن کريم از ويژگيهاي خاص اهلبيت عصمت و طهارت عليهمالسلام طي آيات مباهله1، تطهير2، ذويالقربي3، اطعام4 و... ياد شده است و چون امام حسين عليهالسلام نيز از اهلبيت پيامبر صلياللهعليهوآله است، بطور طبيعي اين آيات بر امام حسين(ع) نيز صدق ميکنند.
در روايتي به نقل از امام صادق عليهالسلام، ضمن تأييد اين مطلب که سوره فجر درباره امام حسين عليهالسلام ميباشد، در بيان ويژگي خاص امام حسين عليهالسلام به "نفس مطمئنه" بودن آن حضرت اشاره شده است. امام صادق(ع) ميفرمايند: "اقرئوا سورة الفجر في فرائضکم ونوافلکم، فانّها سورة الحسين بن علي، وارغبوا فيها رحمکمالله تعالي."(5) سوره فجر را در نمازهاي واجب و مستحبي بخوانيد که سوره امام حسين(ع) است و برخواندن آن مشتاق باشيد که رحمت خداي تعالي در آن است. در ادامه اين روايت آمده، ابواسامه که در آن مجلس حاضر بود، از امام صادق(ع) سؤال کرد: چگونه اين سوره مخصوص امام حسين(ع) شده است؟ و امام پاسخ دادند: "...الا تسمع الي قوله تعالي: يا اَيتُها النَّفسُ المُطمَئِنَّه... انّما يعني الحسين فهوذ والنفس المطمئنه الراضيه و اصحابه من آل محمد (ص) هم الراضون عنالله يوم القيامه و هو راض عنهم." آيا نشنيدهاي که خداوند در آن از نفس مطمئن سخن ميگويد، همانا نفس مطمئنه، امام حسين(ع) است. اوست که داراي نفس مطمئن و راضي است و يارانش از ياران آل محمد(ص) هستند. اينان در روز قيامت از خداوند راضي هستند و خداوند نيز از آنان راضي است.
اين مقام والا براي امام حسين(ع) به واسطه سيره نظري و عملي آن حضرت و مؤلفههاي رفتاري و اخلاقي در طول حيات پُربرکتشان کسب شده است که با رشادت و پايداري و شهادت ايشان تکميل ميشود. درباره ايستادگي ايشان در برابر ستم و جور مستبدان زمان فراوان خواندهايم و شنيدهايم که از ويژگيهاي خاص اهلبيت پيامبر صلياللهعليهوآله و ائمه معصومين عليهمالسلام به شمار ميرود، اما امام حسين عليهالسلام در تمامي مراحل زندگي خويش همچون ساير امامان، داراي سيرهاي منطبق با دستورات قرآن و فرامين الهي است که بايد به اين ويژگيها بطور خاص پرداخت.
اگر بخواهيم به ويژگيها و صفات نيکويي که در وجود نازنين امام حسين عليهالسلام نهفته است بپردازيم، طبعاً بايد به همه خصايص نيک که خداوند متعال از آنها در قرآن به عنوان مشخصات مؤمن واقعي ياد ميکند اشاره نمائيم، خصلتهايي مانند هدايتگري، امر به معروف و نهي از منکر، نفي طاغوت، توکل به ذات احديت، حلم، عدم توجه به دنيا، عدم عيبجويي، مذمت تکبر، مبارزه دائمي با شيطان، صبر، ظلم ستيزي، عبادت، عفو و گذشت، خشنودي از قضا و قدر الهي، علم، صله ارحام، عقل، محبت اهلبيت، شهادتطلبي، عشق به نماز و به طور کلي حرکت بر محور دين اسلام. پرداختن به همه اين ويژگيها از حوصله اين مقاله خارج است، اما با توجه به نياز امروز جامعه ما تلاش ميشود در حد وسع به دو مقوله انصاف و عدم عيبجويي از ديگران در سيره امام حسين عليهالسلام بپردازيم.
از جنبههاي بارز و برجسته در وجود و سيره شخصيتي امام حسين عليهالسلام، رعايت اصل انصاف، مساوات و عدالت در برخورد با مردم است. در واقع قيام امام حسين(ع) براساس آيه: "کونوا قوامين لله شهدا بالقسط"(6) بود که آن حضرت را جزو برپا دارندگان عدالت و انصاف درجامعه قرار ميدهد. اين معني از کلام دقيق پدر بزرگوار امام حسين(ع) مولاي متقيان اميرالمؤمنين(ع) در تفسير آيه فوق الذکر به دست ميآيد که فرمود: "من ينصف من نفسه لم يزده الاعزا" هر کس که از خود به ديگران انصاف دهد، خداوند بر عزتش ميافزايد.(7) لذا امام حسين عليهالسلام خطاب به مردم کوفه ميفرمايد: "اي مردم! حق اندرز شما که بر من است، ادا خواهم کرد و عذر آمدن خود را بيان ميکنم. چنانچه عذرم را پذيرفته و گفتارم را تصديق کرديد و از در انصاف در آمديد، سعادت خواهيد ديد وديگر بر من راهي نيست و اگر عذرم را نپذيرفتيد، با من از در انصاف در نيامدهايد."
امام حسين عليهالسلام در شرايطي از رعايت انصاف و تذکر به رعايت آن سخن به ميان ميآورند که خود و اهلبيت پيامبر (ص) در محاصره قرار دارند، اما با اين حال لازم ميدانند که دستور قرآني انصاف را به مردمي که با دعوت آنها به کوفه آمده به آنان متذکر شوند و خود را مقيد به اين تذکر ميدانند زيرا خود اين تذکر را نيز رعايت انصاف در حق آن مردم ميدانند.
از ديگر ويژگيهاي بارز و برجسته امام حسين عليهالسلام، عدم عيب جويي از افراد و مذمت عيب جويان است. از آن حضرت نقل است که فرمود: هر کس از فرد غايبي عيب جويي نکند، نيازي به عذرخواهي نخواهد داشت. و يا در جاي ديگر که ميفرمايد: وقتي شنيدي که کسي به اعراض مردم تعدي ميکند با او همدست مشو زيرا بدترين عرض و ناموس نزد او، آبروي آشنايان اوست. امام حسين عليهالسلام نه تنها ياران خود را از عيبجويي افراد بر حذر ميداشتند، بلکه درباره دشمنان خود نيز از اين نصيحت خيرخواهانه دريغ نميفرمودند، بطوري که آن حضرت در اين باره به معاويه مينويسد: "و لقد بلغني وقيعتک في علي و قيامک ببغضاً و اعتراضک ببني هاشم بالعيوب فاذا فعلت ذلک فارجع الي نفسک سلها الحق عليها" خبر حرکات و اعمال قبيح و ناشايست تو درباره عيبجويي و بذله گويي تان درباره امام علي(ع) و قيام به عداوت و دشمني با ما و اعتراضات توبه بني هاشم، به من رسيده است. هر وقت خواستي بر ما عيب بگيري، نخست به نفس و وجدان خود رجوع کن و سپس حق را که بر نفع و ضرر اوست، نشان بده.(8) اين رفتار و سيره را بايد براساس آيه قرآني دانست که ميفرمايد: ويل لکل همزة لمزه".(9) سيرهاي که منطبق با آيات قرآن در مذمت عيبجويي و خردهگيري بر ديگران است و امروزه جامعه ما نياز وافري به توجه و تمسک به شناخت چنين سيرهاي از امام حسين(ع) دارد. از آنجا که روز ميلاد امام حسين عليهالسلام «روز پاسدار» ناميده شده، پاسداران بيش از ساير اقشار بايد از سيره آن حضرت پيروي کنند و جلوههائي از راه و رسم حسيني در جامعه باشند.
ـــــــــــــــ
1- سوره آل عمران، آيه 61
2- سوره احزاب، آيه 33.
3- سوره شوري، آيه 23.
4- سوره انسان، آيات 7و8.
5- تاريخ اللات، ج 2، ص 796 – قيام و حيات حسيني عليهالسلام، موسسه فرهنگي قدر ولايت، ص 38.
6- سوره مائده، آيه 8.
7- جامع السعادات، ج 1، 368.
8- احتجاج، ج 2، ص 20.
9- سوره همزه، آيه 1.
