موسسه فرهنگی و مطبوعاتی روزنامه جمهوری اسلامی

شماره 13378
ايران پيش‌نويس قطعنامه آمريکا در شوراي حکام را سياسي و تحريک‌آميز خواند

همزمان با ثبت پيش‌نويس قطعنامه پيشنهادي آمريکا و سه کشور اروپايي انگليس، فرانسه و آلمان در دبيرخانه شوراي حکام، هيات جمهوري اسلامي ايران اين متن را سياسي، تحريک‌آميز و تلاشي براي انتقال مسئوليت تجاوز از عاملان حمله به قرباني توصيف کرد.هيات ايران در متني که پيش از رأي‌گيري احتمالي درباره قطعنامه ضدايراني ميان اعضاي شوراي حکام توزيع شده تأکيد کرده است که پايبندي ايران به تعهدات خود ذيل توافق‌نامه جامع پادمان را نمي‌توان جدا از محيط امنيتي حاکم و شرايط بي‌سابقه ناشي از حملات آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه تأسيسات هسته‌اي ايران ارزيابي کرد.در اين سندغيررسمي آمده است که گزارش مديرکل آژانس خود نشان مي‌دهد شرايط کنوني پيامد مستقيم حملات نظامي عليه ايران است. در بند دوم گزارش مديرکل تصريح شده که آژانس از آغاز حملات نظامي، فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي در ايران را متوقف کرد و تا پايان ژوئن 2025 ميلادي، به دلايل ايمني تصميم گرفت همه بازرسان خود را از ايران خارج کند.ايران در اين سند تأکيد کرده است که تعليق بازرسي‌ها و فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي در برخي تأسيسات، تصميم ايران نبود، بلکه خود آژانس در واکنش به آغاز اقدامات تجاوزکارانه و شرايط امنيتي استثنايي، فعاليت‌ها را متوقف و بازرسانش را خارج کرد. با اين حال، پيش‌نويس قطعنامه آمريکا و سه کشور اروپايي، وضعيت را چنان توصيف کرده که گويا شرايط کاملاً عادي بوده و هيچ حمله‌اي رخ نداده است.در بخش ديگري از اين سند تصريح شده است که شرايط امنيتي حاکم را همان کشوري ايجاد کرده که اکنون پيشنهاددهنده پيش‌نويس قطعنامه است. به بيان ديگر، آمريکا پس از مشارکت در ايجاد بحران از مسير حمله به تأسيسات هسته‌اي ايران، اکنون مي‌کوشد پيامدهاي همان بحران را به‌عنوان اتهامي عليه ايران در شوراي حکام مطرح کند.هيات ايران همچنين تأکيد کرده است که گزارش مديرکل، همکاري مستمر ايران با آژانس را نيز تأييد مي‌کند. براساس اين سند، در نتيجه همکاري و تعامل حسن‌نيت‌آميز ايران، فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي در تأسيساتي که هدف حمله قرار نگرفته بودند، از سر گرفته شد و ايران درخواست‌هاي آژانس براي دسترسي به تأسيسات آسيب‌نديده را پذيرفت. بازرسان آژانس نيز بر همين اساس به اين تأسيسات دسترسي پيدا کردند.در متن ايران آمده است که اين واقعيات نشان مي‌دهد تهران با وجود شرايط استثنايي ناشي از تجاوز به تأسيسات هسته‌اي تحت پادمان خود، همکاري با آژانس را ادامه داده است. بر اين اساس، ناديده گرفتن اين همکاري‌ها در پيش‌نويس قطعنامه، نشانه آشکار رويکرد گزينشي و سياسي طراحان آن است.طبق اين سند، از 23 خرداد 1404 تا 15 فروردين 1405، دستکم 17 موج از حملات مسلحانه متعدد عليه تأسيسات مختلف هسته‌اي ايران گزارش شده است. ايران تأکيد کرده که مقياس، شدت، تکرار و ماهيت اين حملات در تاريخ آژانس بي‌سابقه بوده و پيامدهاي مستقيم و گسترده‌اي براي اجراي پادمان‌ها در ايران و نيز ايمني و امنيت تأسيسات و کارکنان هسته‌اي داشته است.هيات ايران در ادامه با استناد به گزارش اجراي پادمان‌ها در سال 2024 يادآور شده است که پيش از اين حملات، بيش از 72 درصد فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي آژانس در کشورهايي که توافق‌نامه جامع پادمان دارند اما پروتکل الحاقي را اجرا نمي‌کنند، فقط در ايران انجام مي‌شد. همچنين بيش از 56 درصد بودجه سالانه راستي‌آزمايي آژانس صرف همين فعاليت‌ها در ايران شده بود.در اين متن همچنين آمده است که يک‌پنجم کل فعاليت‌هاي راستي‌آزمايي آژانس در ايران انجام مي‌شده، درحالي که ايران تنها 3 درصد تأسيسات هسته‌اي جهان را در اختيار دارد. ايران اين آمار را نشانه روشن استمرار، گستره و عمق تعامل فني خود با آژانس پيش از حملات دانسته و تأکيد کرده است که تصويرسازي آمريکا و سه کشور اروپايي درباره عدم همکاري ايران با واقعيت‌هاي ثبت‌شده در خود آژانس همخواني ندارد.جمهوري اسلامي ايران در اين سند يادآور شده است که پس از حملات خرداد سال گذشته، بارها هشدار داد خطر حملات بيشتر واقعي و ادامه‌دار است و نمي‌توان وضعيت را عادي تلقي کرد. با وجود اين، برخي طرف‌هاي غربي اين نگراني‌ها را صرفاً بهانه‌اي ازسوي ايران معرفي کردند. اما 9 ماه بعد، تأسيسات هسته‌اي ايران بار ديگر هدف حمله قرار گرفت و اين موضوع، از نگاه تهران، اعتبار ارزيابي ايران درباره تداوم تهديدها را اثبات کرد.در بخش ديگري از سند، ايران به تهديدهاي اخير رئيس‌جمهوري آمريکا اشاره کرده و نوشته است که اين تهديدها همچنان پايان نيافته است. براساس اين سند، دونالد ترامپ روز 17 خرداد 1405، يعني همان روزي که پيش‌نويس قطعنامه به‌صورت غيررسمي در وين توزيع شد، آشکارا تهديد به تجاوز بيشتر عليه مواد هسته‌اي ايران کرد و گفت: «آن را بيرون مي‌آوريم و نابود مي‌کنيم» و در صورت نبود توافق، آمريکا «از نظر نظامي بسيار سخت» اقدام خواهد کرد.تهران همچنين اعلام کرده است که بازگشت به اجراي عادي پادمان‌ها در تأسيسات آسيب‌ديده، مستلزم دسترسي ايمن به اين تأسيسات و امکان ارزيابي وضعيت فيزيکي و فني آن‌هاست. در اين سند آمده است که با توجه به حملات بي‌سابقه به تأسيسات هسته‌اي فعال حاوي مواد هسته‌اي و نبود هرگونه رويه پادماني استاندارد، تثبيت‌شده يا از پيش تعريف‌شده براي چنين شرايطي، ازسرگيري اجراي عادي پادمان‌ها نيازمند تفاهم مشترک ايران و آژانس درباره رويه‌ها و شيوه‌هاي لازم است.در بخش ديگري از اين سند، ايران پيش‌نويس قطعنامه آمريکا را متهم کرده است که همه همکاري‌هاي تهران با آژانس، حتي در شرايط جنگي، را ناديده گرفته است. هيات جمهوري اسلامي ايران تأکيد کرده است که پيش‌نويس آمريکا حتي از اشاره به حملات عليه تأسيسات هسته‌اي تحت پادمان ايران خودداري کرده، چه رسد به اينکه شرايط استثنايي و بي‌سابقه ناشي از اين حملات را به رسميت بشناسد. از نگاه تهران، متن پيشنهادي بدون پرداختن به ريشه‌هاي وضعيت کنوني، صرفاً بر پيامدهاي آن تمرکز کرده و مطالباتي افراطي را از ايران مطرح کرده است.ايران در سند همچنين يادآور شده است که پس از بيش از دو دهه بازرسي در ايران، آژانس هيچ گزارشي درباره انحراف حتي يک گرم مواد هسته‌اي ارائه نکرده است. سند ارائه شده، اين موضوع را يکي از مهم‌ترين نشانه‌هاي ماهيت صلح‌آميز برنامه هسته‌اي ايران و بي‌پايه بودن فضاسازي‌هاي سياسي عليه آن دانسته است.